684 GEOGRAPHIAE ANTIQVAE

svessanis mvnicipiis sva pec. fecit. Cato R. R. cap. xxii trapetusemtus inSueJfano.

CCCCLXXXIII.

Supra Teanum, in ortum hibernum funt Rufrce, Virgilio lib. vi i verf.739 in Campanis oppidis numeratae:

Qui Rufras, Batulumque tenent, atque arua Celennce .

Obfcura nomina, Campaniae tamen cum ceteris quae praecedunt, quae fe-quuntur, vindicanda. Seruiusibi: Rufras Batulumque: Cajlella Campa-nice a Samnitibus condita. Holftenius audor eft, Praelenziam in Teanenlidiceceli lapidem repertum, cui infcriptum eft:

M. AGRIPPAE L. F. PATRONORVFRANI COLONI.

& ager adiacens vulgo la Cojla Rufaria dicitur. Silius lib. vm verf! 567Et quos aut Rufre, aut quos Aefernia, fupple, mi fit.

Rufre, fecunda vocali, libri, quah Prr-psv; nid Rufrce legendum, vt Virgiliushabet; quia antiqui codices ftepe e pro biuocah exhibent. In hoc tradu et-iam Batulum & Celennas fui (Te, videtur admodum probabile.

CCCCLXXX1V.

Venafram, extremum Campaniae in feptemtriones oppidum, in Vul-turni ripa, quod nomen retinet Venafro. Colonia aliquando fuit. Plini-vs lib. m cap. v Intus colonice: Capua a campo dicta, Aquinum, Sueffa, Ve-nafrum. Cato R. R. cap. cxxxv palas ac tegulas Venafro vult adferri. Ci-cero vii Attic. epift. xm Pompeius a Teano Larinum verfus profectus eft a.d. vm kal. Eo die manfit Venafri. Praeftantis olei prouentu nobile eft.Inde Straboni dido loco ivixxtos ille tradus, olei feracijftmus: & pag. 164to iixicv, vnde optimum oleum eft. Horatius lio. n oda vi de Ta-

rentina mellis & olei copia:

- - - vbi non HymettoMella decedunt: viridifque certat

Bacca Venafro.

Plinius lib. xv cap. n de oleo: principatum in hoc quoque bono obtinuit Ita-lia toto orbe, maxime agro Venafrano. Vnde Venafranum abfolute pro oleopraeftantiftimo. Iuuenalis fatyra v verf 86Ipfe Venafrano pifcem perfundit.

CCCCLXXXV.

In citeriore Campania, fed auftrali magis, videtur etiam Forum Popiliifuifie, Ptolemaei <j>s'fo? Is, quod inter Capuam ponit atque Trebulam.Holftenius ex Campaniae lapide, quem ipfe Capuae vidit, defcripfit foropopiliensivm. Locus certus adftgnari nequit.*

CCCCLXXXVI.

In ortum aeftiuum a Calibus Vulturnum verfus Calatia recedit, vetusoppidum, iam inde ex Samnitium bello cum Romanis notum. Liuiuslib. ix cap. 11 ad Calatiam confules dicit caftra habuifle: & cap. xxvm

Qui

* In coloniis numerat Frontinus pag. IJ4.