Chaldta. LIBER III. CAP. XVI. 761
opportunus tranfitus in Palaeftinam erat. Si cognomen Chaldao-rum obiicitur, refpondent, Mefopotamiae partem, prasfertimL.quae ad Tigrim verius eft, Chaldaeos tenuifle, quod ex Ad. Apoft.vii, 2,4 non leuiter videtur confirmari. De qua re fupra inMe-fopotamia pluribus disputatum eft.
In Chaldxam etiam reducendi funt Orchem , o^voi, quosPtolemaeus perperam in Arabia Deferta iuxta Sinum Perficum Jib.V cap. xix potuerat. Plinius enim lib. vi cap. xxvn Euphratempraclufirc Orchem (f accola agros rigantes: net ni fi Pafitigri deferturin mare. Hoc eft proprium oftium eiusque alueum praecluferunt,in riuos illum diuidentes, vnde agri rigentur. Straboni lib. xvipoft initium feda Chaldaeorum funt Orcheni, 'ruv xuAdeuxv t£vdrgovopuiuv y(v@< a< atque fic quoque in Chaldaea potius,
quam Arabia, cenfendi: ideoque Plinio paullo ante cap. xxvrdicti Orcheni tertia Chaldaorum doHrina. In Chaldaea itaque pro*pria feu auftrali parte, infra alueos Euphratis, collocandi funt.
Antequam in Transtigritanas regiones progrediamur, videturcirca Euphratem & Tigrin aliquid de Paradifo adjiciendum effo:fed tot de illo eruditorum hominum d i lien fi on es funt, vt quarrufententiam fequamur tuto, vere nefeiamus. Vetus illa & vulga-ris, quam Iofephus Antiq. Iud. lib. I cap. 11 expofuit, Nilum et-iam & Gangem in fluuiis Paradifiacis effe, omnino propter nimiamillorum diftantiam deferenda eft. Ceteras quoque opiniones, quxlongius ab Euphrate ac Tigri recedunt, fuis quoque audoribusre-linquimus. In oriente fuit refpedu Palaeftinac vel Arabiae Petraeae:in hac enim Mofes fcripfitj ad illam plurima direxit. Euphratisipfe mentionem fecit: ex nomine Hidekeldo&x viri Tigrin eliciunt,quia, abieda adfpiratiua, vt folent Graeci, fiat Dekel vel Dcgel : &
L in R mutata, vt fepe fadum in propriis nominibus, Degcr fiueTiger; vnde Graecorum cafu accedente, Tigris oriatur, quod latiusa Boclurto eft demonftratum.
Nec vero, qui de Euphrate & Tigri confentiunt, de locoetiam ac ceteris fluminibus conueniunt. Sunt qui in Mefopota-mia inter Saocaram & Tigrin fluuios fuifle Paradifum contendunt,vbi facile reliquos duos fluuios ex Euphrate deriuare poflunt, quosomnes ex magno fluuio, qui ex Mefopotamia in hortum influat,deducunt, (altem ex parte adaugent. Alii in vltima Chaldaea &LIBER, IU . fDdd d d) partim