Numidia ,

LIBER IV. CAP. V.

'75

tenftanus a Laribus , qui vero ob politionem demonftratam ad Pto-lemaei Lares non pertinet. Huius autem teftem alium aduocamus,Salluftium Iugurth. cap. xc. Conful , inquit, A. Manlium tegatumcum cohortibus expeditis ad oppidum Laris , lobi (lipendium (f com-meatum locauerat , ire iubet: dicitque fi prsdabundum poft paucos dieseodem "venturum . Sic incepto fuo occultato , pergit ad flumen Tanam.Oppidum Laris volunt patrium cafum efle interpretes , vt apudMaronem , "orbem Pataui: & redlmn Lares , ficut apud Pto-lemaeum.

Mysum ignotumeft: etiam Aetara, quae inTabula Aga-

thodaemonis Apari feripta e(l.

Azama autem Ptolemaei, A^t/M«t,plerisque videtur vrbs Zama,altera Numidarum regia & munimentum efle, bellis Hannibalis,Iugurthae, & Iubae celebrata. Id fi eft, nimis videtur in auflxuma Ptolemaeo remota, quamuis a Zama Hadrumetum apud Nepo-tem Hannibale cap. vi millia pajfuum circiter trecenta numerentur.Polybius & Liuius dubitationem iniiciunt. Ille lib. xv cap. vZctf.ico eVj mhts (XTriyjtum* Kagyfliovos us irSc ids Jvtras ibbv y/teguv mvrc.quod Liuius, prefle fequutus Graecum, lib. xxx cap. xxix vertit,Zama quinque dierum iter a Carthagine abefl . Ptolemaei autemAzama, vti in Tabula ad numeros eius confe&a videmus, per odiogradus abefl a Carthagine, quod fpatium vix quindecim diebus ex-peditus etiam viator pofiit emetiri. In Numidia fuit Zama,lon-goque interuallo ab Hadrumeto vel ccc millium, vt Nepos tra-didit, vel , quod maius eft, <pib'uov yiqyiuv, m M.ftadiorum, vtAppianus Pun. p. 40 refert: vnde de Carthagine, cuius paullominor eft diftantia, tamen indicare licet. Quare aut reducendaerit Ptolemaei Azama, aut illa non eft celebrata Numidarum vrbsZama. In PeutingeriTabulae fegmento m Zama regia longe cite-rior eft, apud Aflures , x millibus ab iis diftans in ortum: qua:cum Polybio magis congruit quam longinqua altera; etiam Han-nibalis expeditioni, quam idem & Liuius deferibunt, eft conue-nientior. Sed nihil definio: & aliis indicandum relinquo.

Cetera quae de Zama a variis traduntur, haec funt: SalluftiusIugurth. cap. L v i i Marius ad Zamam peruenit. id oppidum in cam-po fitum , magis opere , quam natura munitum erat , nullius idones reiegens , armis vir is que opulentum. Et Hirtius Afr. B. cap. xci Rex

Z 2 luba,