> Prafatlo ad Le&orem.

sic reddunt» tum ex variis hujus notionis vestigiis in Chaldaismo & Arabismo. Nec est quod quis objiciat capras ex moti'teGalaad non ascendere, sed descendere. Manifesta enim est trajectio in Solomonis verbis , quse hoc ordine legendalunt: Capillitium tuum efl ut (pili ) gregis caprarum e monte Galaad, qua ascendunt, supple ad ilium montem. In quoascensu harum pili longiores sunt in naturali situ, & eminus conspiciuntur.

Quamvis ma sit dispellere, tamen Ezek. 34.4.16. nrrun de ove non tam dijpulfam quam errantem sonat. Ut Es. 13.14.caprea N1O, <K- ovis, est caprea & ovis errans. Et Deut.22.1. Cum videris bovem fratris tui, aut ovem ejus D’ma,dispulsos, id est errantes. Ut constat ex hujus loci collatione cum Exod. 23.4. Arabice denique de ove est acau-

lasua lonssius aberrare. Sed & de ove 1 y 3 apudTalmudicosest e loco in locum migrare aut errare. Quomodo etiamArabes sumunt. Hinc de pastore stultoZachar.11. 16. ^ lyaN, errantem non requiret. Durum enim est quod

agnumvolunt *iyi, id ett puerum vocari, quia nondum adultus est.

Exod. 21.7. trtlö 1 ) 3*?3 ynn* r<S, Gr®ci reddunt « non grunniet canis lingua, sua , quod potius porcorum est.

Hieronymus, nonmutiet. Reccntiorcs, non movebit. Malim, non exacuet canis linguam suam. Quia jfin proprie eltexacuere. Non exacuet,ideünon hirriet. Antecedens pro consequenti. Quia non aliter hirriunt canes quam exerendolinguam, & quasi exacuendo.

De impiis dicit Psaltes Ps.^.7.15. 3333 ICIT, tumultuabuntur ut canis. In quibus verbis ctun nihil sit quod lectoremremoretur, quaeritur curGrsci interpretes plane aliter reddiderint, Xtfxdfysaiv wc xvm, efunentut canis. Quod sequun-tur Vulgatus, -dEthiops & Apollinaris. Respondeo id scribis esse imputandum, qui Xifxdfyetv scripserunt proSic iidem scripserant Jerem. 4. 19 . T cl ai<&nTtiesa. v“ [xu fxatfxa ks& , sensoria cordis meitumultuantur , ut ex Nazian-

zeno, Hieronymo&Theodoreto scimus. Et ibirurlus paipacsm erat pro Hebraeo HOirt. Sed nonnull* editiones mu-tant ixa.tpd.Kset in pt pdos\ me premunt. Et cum de mari dicitur Job. 38. 8. lp.Mfxa.xsi, tumultuabatur ex uteromatris Juaprodiens, id mutatum in IpafSro obftetricabamr, utnotatOlympiodorus. Quia patpdcsty vel paipdfetv tum erat minusfrequens. Et fatetur Hieronymus in Jeremiam se ignorare quid haec vox significet. Fuit tamen drlutaraTn. Et ex eaJupiter Ma.ifxciy.Tnt; , & Ma. ipayrnexa. sacra, & MaipauTo&edr mensis dictus est.

Es. 56.10; ubi cum mutis canibus conferuntur pseudoprophetae, dubitatur utri dicantur O’tin hozim, &quid signifi-cet illa vox, quae alibi non extat. Ego ad Prophetas refero, delirantes expono ex Arabica lingua, qua delirare

est. Quod ex Hebraeis omnibus vidit unus Kimchius. Alii dormientes malunt. Et nonnulli veterum videntur legisseOTin chozim videntes, idzft.chethyrcohe. Tamenaveravocis interpretatione non procul absunt.

Ita eum in domo delenda, Scriptura toties repetit neminem esse relinquendum, aut in domo deleta neminem esse reli-ctum Tpa prwon, qui mmgat adpartetem , plerique ad canes referunt, qui vix aliter mingunt quam ad parietem crure subla-to. Sed viros significari pluribus docemus in capite de canum nomine Lee.

Eaborant interpretes in explicatione vocis p 3 T ' jezannek^, cum de leone dicitur Deut. 33.22. ptf’ jezanne^exBafan.SyruslaBentemreddidit, idestpav. Et Hieronymus fluet largiter, quomodo etiam Chaldaei, quia Talmudicis pJt za-»«j^fluereest. Sed Graeci longe melius csnrncKset exiliet, quod sequuntur plerique Hebraeorum. Quia leonum pro-prium estin praedam insilire: Et ejusdem notionis verbahabent Arabes & Aithiopes, Hebraeo non dissimilia. Meritodenique a Mose Danitae conferuntur cum leone in praedam eminus insiliente, quia ab uno Judaeae extreriio ad alterum tan-quam saltu progressi, Laisam oppidum invaserant»

Licet *1 ya rudere sit asinorum proprium, tamen jerem. 51.38. 1 ^ 3 , rudunt catuli leonum. Sed & Poeta leonum memi-nit fera sub noBe rudentum. Sic mugire cum sit boum, tamen Apoc.10.3- Aecsc fxu-.ta.Tai , leomugit. EtapudPlutarchumleones catulos suos advocant poy* pvKyipxjf to fifliyjipa ttoiuvtu; opoiov, rugitum vituli mugituiflmtlem edentes. Et inTheocriti Bacchis legas fxviwpa Aea/mc, lesCna mugitum , ut in Seneca admugit leo.

Prov. 28.15. pplV 311 , Chaldteo, Syro & nonnullis Hebraeorum est Frfits voceftviens. Aliis Frfus discurrens. SedHieronymo verissime Frfus esuriens, quam versionem multis asserimus.

Cumde Aslyriorum equis dicitur Habac.i. 18. Vim, & acutiores sunt lupis vespertinis, probatur hanc illorum imrrctvelad luporum cursum, qui est expeditissimus, vel ad oculorum aciem qui noctu in primis sunt perspicacissimi, vel ad animumposse referri, quo quicquld aggrediuntur acriter exequuntur, & summa contentione, unde Poeta ,genus acre luporum.

Dubitatur an JWyn ^42.2. cervum ruderp significet aquarum desiderio, quia, uno Syro excepto, veteres omnes aliterinterpretantur. EttamChaldxusquamGrxcidestderarereddtint. Quomodo si sumatur, ad Hebraeum 3 iy arag Grae-cum ö^yiSs^, alludet.

Psal.80.r4. Cum de Dei vite dicitur N 3 QV 13 porcus efylva, alii reddunt ed ventrem implevit, alii vaßaviteam , aliiconculcavit, alii fregit, oliif aedavit, alii suffodit, alii exterminavit. Sed Syrus comedit aut confumpflt eam. Quod

a vero videtur proxime abesse, quiaArabibus hoc ipsum verbum rodere Le significat. Sed de tinea & teredine pro-prie dicitur quae rodit ligna. Chaldaei &TaImudiciperüTtf/?/sscribunt nonOD“ 13 . Et illi ad locustas, hi ad formi-cas referunt, quae absumunt agri proventum. '

Arabice giazaiapipirs est, & algezel vox columbarum, & algiauzal pipio, utHebr. S\\%goz,al.

Et dfexisiQtM seu columbaria in Herbario Apuleii, Punice vocatur xdz.irgoz.ol, id est TVsl, herbapipionis.

Nahum.2.7. Reginam Ninives, dum in captivitatem abducitur, comitantur ancili® OW * 7 lp 3 nuriJO, deducentestanquamvoce columbarum. Sensus esset multo planior, si unä literulä minus legeretur n wrfo, gementes, Nihil tamen te-mere mutandum.

Hebraeum ^nl rachaph proprie est movere se, utjerem. 23.9.12111, commoveruntfe omnia ojfdmea. Et Gen. 2.3.Spiritus Dei nönlQ, motitabatfe super faciem aquarum. Hinc ad aves translatum est motitare alas cum pullis suis incu-bant utDeut.32.x1. Itaque etiam Arabes & Talmudici ^121 de motu alarum passim usurpant, elisa aspiratione & reliquisgeminatis, Et Afabicum avibus tribuitur qu® alas extendunt ad incubandum.

Calvitium aquilae rWj? Mich. 1.16. est flAva;, pennarum defluvium. Qu® cum recrescunt Es. 40.31.& Dan.4.33.renovari dicitur Ps. 103.5. ut accipiter plumescere Job. 39.29.

Gen. 8.7. CorvusaNoa emissus exiisse legitur 3 W 1 egrediendo & redeundo. Pro quo Graeci interpretes, qui

rediisse negant, legisse videntur isjl 1 ?!, & non efl reversus, & merito dubitatur utra lectio sit aptior, cum Hebraicahabeat sua incommoda, de quibus nos suo loco. Et Gr®c® faveat Graeca fabula vetustissima de corvo ab Apolline aqua-tum misso, qui non rediit usque ad ficus maturas. Omnino enim h®c fabula ex sacra historia videtur orta. Ut quodArabum prisci augures corvum (^a +51 albam vocabant, id est avem separationis, quia separatus est aNoa qui misit illurstut observaret aquas, & abiit, nec re versus est,

Prov. 23.32. ut serpens “pD’ mordebit, & ut regulus 2)12', punget. Ibi mordere & pungere verba sunt synonyma.Nam solo morsu pungit basiliscus, ut reliqui serpentes, quorum morsus in Nicandro passim vvyfxa. dicitur, id etlpunffto>quia dentes habent acutissimos. Etin Varrone admota ajpis cum pupugerit. Proinde Arabes tria verbahabent, quibustam serpentis morsum quam scorpionis punctionem significant.