Prafatio ad Lefforem.
utleones feris. 7. Judsosolim, roboris & potentis nomine. 8. Speciatim tribus Jud*, Gadis & Danis. Ibi obiter mul-ta docentur. LocaqusDeo videntur ferinos aut bciluinos affectus tribuere &io<®piiru; esseintelligcnda. Prophetarumminas cum leonis rugitu recte conferri. Iis Prophetas non delectari, sed ad munus iuum exequendum vel invitos adigi,nec posse Deum excutere. Rugitum quoq; appellari Evangehi prsdicationem,& quorsum. Quatuor animalia Ezek.uo.& Apoc. 4. 7.quatuoresse Archangelos terrarum orbi prastectos.' Judsos hostium sanguinem proprie non bibifle, neciri eo pedes lavifleaut immersisse, prout habetur in Prophetis, sed h*c aliud, significare. Animalia quatuor in Judsorumvexillis picta fuisse falso tradi, cum ob alias causas, tum quia Judaei nullas imagines habebant. De his animalibus non agiPsal. 68.tr. O’ft'TTt dodaimGcn.jo, 14. non efle mandragoras, nec mandragoras esse ivQfamofiogjnss ut multi volunt.
Cum leone in malam partem conferuntur 1, Diabolus. 2. Impii & Dei hostes, & fidelium. 5. Tyranni, & quicunquepotentia fuci in aliorum perniciem abutuntur. 4. Gentes bellicose & rapaces, ut Aigyptii, Chaldsi, Ninivit*. Et Baby-lonicum imperium in Daniele. 5. Judaei in Deum rebelles, 6. Morosi, contentiosi &: facile irritabiles. 7. Quicquidrioxium, ut peccatum, ultio, malalirigua, gladius. Leonis etiam partes, ut dentes, maxilse, os, caput,in malam partemsumuntur. Docetur obiter quomodo diabolus rugire dicatur, obambulare, & homines vorate. Quo sensu lupus, pardus,leo & ursus scribantur in Ecclesia degere Es. 11.6. 7. Qui super leonem & aspidem etiam adliteram inccss rint. Quid sictpavlcitricitoireiv Sirach, 4. 34.
Pro mantissa asseritur vera lectio loci trtiXvtyutoJiT* Ps.22.23. 1*140 (caru)foderunt manus meas efr meos. Pro quo
abhinc aliquot seculis Judcei perperam scribunt *140 (caari) ficut leo. Cum 1140 caru legerint V 0 <'-res, Aquila, Hiero-nymus, Syrus, Arabs, vEthiops, ipsi etiam Masorethar« Et nova: lectioni hodieque repugnent cp- .e „ n exemplaria , quodJudaei quoque agnoscunt. Nec ullus senius commodus ex illa possit erui. N011 tamen inde seqmt u Jud*os Hebr*umtextum malitiose corrupisse.
Pardo dant Arabes secundum ä leone locum. Eundem cum Icone sepe jungunt sacri scriptores. ICI namer dicitur amäculis, ut panthera Latine Paria. Ad Hebraeum DT1S sardes, quo significatur hortus, alludunt vetg<i : (& & 7 !-etg<PaXtg, quiaut hortus floribus, ita pardus maculis distinguitur. H* macuse Hebr. nt 12 “ 12 r 7 chabarburoth dicuntur quia livida:, &Chald. Jcutula , quia pardus illis est scutulatus. Hab. 1.8. Assyriorum equi leguntur esse pardis leviores, nempe saltuLc curso. Utroque enim pardi pollent, non solum saltu ut nonnullis placet. Idem animal insidiosum Os.13.7. & in Ju-daeorum urbes vigilat Jerem. 5.6. Pardum cum hoedo cubare quam sit insolens notaturinEs.il. 6 . Alexandrum&Gr*-corum monarchiam in multis pardo fuiste similem docetur in Dan. 7.6. A pardisloca dictaNum.32.3.Lee. LocumOs.13.7.Veteres reddunt, at pardus in via Ajfyna, Recentiores, ut pardas in via Jpeculstbor. Prius tuetur Liveleius non contemnen-dis rationibus. '
- Cum pardo conferuntur fer« similes tigris, lynx, panthera, panther, leopardus. Tigris Aristoteli animal joeuMcPe?, aliisleonis, aliis pardi, aliis thois species. Sed exceptis maculis leoni est similior. Roma? primum sub Augusto visus est, exin-de ex Parthis sepe allatus. Animal animo, robore & velocitate insigne. Pellis in pardo per maculas, in tigri per longastaenias distincta est, unde virgata dicta. In Oryngibus equis, alii pardo, alii tigri similes. Et in mensis ex cedro alse tigri-na?, alse pantherina?. Tigris Arabice & Persice babir,bered&cphuramkjv ocatur. nerevi quasi veredus ; ULtphuramk^ quali«spam©- celer cursor. Matrem ex vento concipere fabulosum est. Per vitreas sphaeras deludi etiam tradunt Arabes. Nontamen quo modo narrant Ambrosius & Claudianus.
Lynx animal est Indicum, Baccho sacrum, maculosum, pardo simile, sed magis simum, summis auribus hirsutum, acerri-mi visus, saltu maxime valens, praedam tenaciffime retinens, cPv^-omv, timidum, imbelle & fugax, cujus urina in lapidem lyn-curium concrescit. Ita describunt veteres. Sic apud Arabes <-X.gX. 5 j ^sesec/adpardummaximeaecedit, ad venatio-nem cum illo instituitur , & a nasi depressione alio nomine chifim dicitur. Idem igitur lynx Ocalphehed, quam-
vis descriptiones in omnibus non conveniunt, quia lyncis historice multa fabulosa assuta sunt. Puta lacerari vulvamin par-tu, quod alii de lea?na tradunt. Et clarissime cernere, quod de Lynceo heroe scripserant vetustiores, non de lynce quadru-pede. Etex ejus urina creari lyncurium, cum lapis lyncurius a lynce dictus nullus fit, sed Ligurius a Liguria, qui non aliusquam succinum. Interim Gra?cos latuit lyncem esse animal somniculosum, capitis gravedini & oscedini obnoxium, & itairacundum ut si prodam non assequatur, in venatorem irruar. Quod de wSphehed h:.. ' ; Arabes.
Pantheram seu pardum specie diversa esse imo di versissimaanirise /.; t- •.? .. ‘i magno nisu contendunt. Quod
tamen falsum imo falsissimum esse probant ha? rationes. Romani scriptores camcloparrialin ex camelo & panthera com-poni docent. Et a panthera dici nap^aXiov gemmam. Etpantherasaconito: arsiaura chcnecari. Et C*cilio missas a Ci-cerone pantheras Plutarchus vocat nagcPc/xfe. Et quodGrsci scribunt / ^ magno efle corde, tirnicias , maleficas,solas animalium odoratas, quaternis mammis, sceminam mari praevalere, & hy a?na? pelle admota earum pilos decidere, adpantheras refert Plinius. Idem denique a pardis pantheras solo lexu & candore distinguit.
Sed an specie differant 0 otdvSntp 8 c « orugda^i; videbitur merito posse dubitari, cum scriptores sepe distinguant. Etpantherem describat Oppianus ut minutum & imbelle animal. Nonnullis tamen onuvd-ng fera magna est & terribilis, ma-culosa, odorata, catulos caccospariens, quae 4 imgjdXta; seu panther* propria sunt. Omnino igitur ndvd-ng voxest*qui-voca, Zc pro ratione subjecti varie exponenda. Oppianocnim ndvd-tg videtur esse thos, qui aliis traubne/iw & Xvxewuv&iig.Sed in majoribus feris rev ncivd-npu. & r duj ndeJ'aXiy non puto aliter distingui quam solo sexu, ut Latine pantheram 8 cpardum. i 1
Leopardi vocabulum Romanorum nullus usurpat ante Constantini tempora. Itaque Ignatii ad Romanos epistola, qu*meminit leopardorum, hoc ipso nomine mihi suspecta est. Et locum inBcrcscith Rafibade leone na.gfa.xdam corruptumesse docemus, atque aliter legendum. Cum autem leopardi nomineproprie significetur animal ex pardo & lea?nanatum,leoni simfle, nisi quod maculosum est&jubäcaret; Tamen pro simplici pardo palam usurpant Lampridius, Vopiscus, Ju-lius Capitolinus, Symmachus, Hieronymus, atque alii recentiores.
Hebra?o ursi nomini 211 aW abhirsotiefactoalluduntAithiopicum A-ssll dabub pro Arcticaplaga. EtinHesychiöChalda?um AccseA« aut nshy 211 dob ilaa potius pro ursa coelesti. In i.Sam. 17.34. notatur ursos ovibus esse maxime in-festos; Et in Davidem insurrexisse, ut eum amplexu necarent: Et quanto is periculo
Fumantem nasum vivitentaverit urfi.
Et ibidem urso manus vere & proprie tribui. Et quam tetrica sit urso facies 'in Sirach. 25- 24. De voce agiturinEs.59.il.Saviemus am gememus ut urfi nos omnes. Item de Romano&Gr*co nomine, & ejus pigritia 8 i (puXela. hybernis mensibus.Ad proverbium Amos 5.19. leonemfugientioccurrit ursus proferuntur Arabum historiae aut fabuse Patrumque ac He-bra?orum vari* conjectura?. Ad Thrcn.3.10. Ursus infidiansefi mihi, doceturinsidiofum esse animal, nequeunquamilliesse fidendum. Et ad tria Scriptur* loca ursa orbata nihil esse ferocius; Nec urso esuri ente ad Pro v. 28.15. Ex Aristore-le,Plinio, Solino&zElianocruentadefcribunturursorumcuintaiirispr*lia, qui tamen pascuntur simul Es.11.7. CurPersarum monarchia cum urso conseratur Dan. 7.5. Talmudici quatuor causas asserunt, alii scriptores quinque insuper.Quart* bestia?, qu* Romani imperii typus fuit, ursini pedes firmiorem significant sed & tardiorem progressum Apoc.13.2.