! 6 5

,ap.

L.

De Agno Paschali.

Z66

JO

eo§T>ic idem esse, quod cr tc? tefcioqrlt^ , quod ita]procedit festum, ut tamen sit pars festi. Ut «yoAo^©-]est pars otziioniSi'sifoJ'of^©- pars domus, iwfQyAaxxsicpars lingua? , <usfoKv t utov pars coma:, safoimeimc parsfrontis, napodg-etov pars urbis, iBftiTcdyjs ua pars muri, & multa hujusmodi. Itaque ante fesum Paschatis\idem est, quod tn ipso festi exordio. Ante occasum!Solis agnum mactari, & assari oportuit, die Nisandecimo quarto , & comedi in ipso occasu Solis ineun-te festo diei decimi quinti. Quod stio locojatn pro-bavimus. ^Wwrigitur illius coen* tempusaccura-te designat. Et mirum ab illis id objici, quod tam fa-cile queat in ipsos retorqueri. Sed in sequentibusplus videbitur esse virium.

foh. i8. 28. fudai, qui ex Caipha domo Christum adPilatum deduxerunt, noluerunt in Praetorium ingre-di, tva-fXYi yjav&diri*, d?<b.dtva.<pxyumTo£ld%2. } tiepol-luer entur, sed ut Pascha manducarent ; id est, ne IngressusinPrxtorium in capitali causa eos itapollucret, utjaPaschdli convivio excluderentur, ad cujus commu-nionem se parabant. Ergo, inquiunt, fuddti non- 20 |dum /^^manducaverant.. At Christus pridie man-ducaverat. Non igitur eädem die Chrtßm & fudaimanducaverunt. Respondeo Pafchatis nomine agnum non intehigi, quem jam manducaverant, sedpacifica sacrificia per septem dies ofterri solita. Sic insolenn i Pasehate sub Ezechia Rege z- Par. 50. v. 22Comederunt septem diebus solenmtatis,. immolantes vt-\tlimaspacificorum, &c. Nempe populo Rex piissi-mus de suo dederat mille juvencos , & ovium septemmillia, & magnates juvencos totidem , & oviumdecem millia, ut sequitur versu vigesimo quarto.Quam Ez.echuz munificentiam fostas longe superansin idem festum contulit agnorum, aut haedorum tri-ginta millia, & boum tria millia. Hujusque asmuliPrincipes pecudum etiam, & boum aliquot chiliadasbis addiderunt, 2.P<*r.jf,7.B-p. libi notandum haecita narrari, ut videantur tam boves, quam oves, & hae-di destinari DTtDS*? ad Pafchata inprimis , versu octavo, & nono: quorum prior sic habet, Sacerdotibusdederunt QTtDöh ad Pafchata bis mille & sexcentos j(supple agnos , Cr ha;dos, quod ex prioribus repeten-dum ) & boves trecentos. Et posterior, Largiti sumLevitis ad Pafchata quinquies mille ( agnos, aut haedos) & quingentos boves. Proinde Hieronymus versu,octavo, Dederunt Sacerdotibus ad faciendum Phasepecora commixtim MMDC. & boves CCC. Et Graciibidem, sdwr.av eicro $ucre> lesfoßara. , H ufsvxf, fj ieupx;J)%lAia. iPaiiooiit, dj /uoq^uctfiaMFfite, Et versu nona,Ktrhq^avTO to7s hwiraie «C ro Qaovt nsfißaramvltmi^i-A /a, itj [A.o%tse wstTaxoffiac' quomodo etiam Syrus Hi<tArabs.. Et apocryphus Efdras capitis primi versu

octavo, & nono, utrobique In his igitur

vix causam dixeris, cur non vox D’nosV , adPafcha-

ta, bobus, & agnis censeatur esse communis. T amen,quia id negari poterit a contentioso interprete , res

constabit certius ex his Deut. ,< 5 ,2. mn ,! j NVS nnasjripai T n ™ MaEtabis Pascha Domino Deo tuooves ,& boves: ubi Pascha nomen oves & boves pa-|^lam complectitur. Scio non paucos interpretes hicjPafchatis nomine solumagnumintelligere, quasi triahic jubeat Moses, nempe ut Deo mactentur Pafchata ,seu Paschales agni, oves. & boves. Sed huic interpre-tationi repugnare verborum ordinem attentus lectoranimadvertet. In confesso enim est hxc omnia Deofuisse mactanda, quod ut significetur ,si Pascha, oves,

& boves sint tria diversa,Lex sic erat concipienda, Ma-Etabis Deo Pascha, oves , fr boves\ vel, ALastabis Pascha, oves, & boves Deo Domino tuo. At in verbis itaconceptis, Alabtabis Pascha Deo Domino tuo,oves & bo-ves, solum Pascha jubetur Deo mactari, quia est genusad sequentia, quasi dicat, Ma 3 abis Pascha Deo, nempeoves, & boves. Qua: adduntur «Vs fypHTixa ;, ut sci-iPars I.

amus quid sit illud ?^L<r,quodDeo est Immolandum,'jBene igitur Hieronymus , Immolabis Phase DominoDeo tuo de ovibus, & de bobus. Syrus itidem, tfiO

(JjO L <-Ü£<0 Ex ovibus 1 & bobus. Neque a«

jliter Arabes duo inediti. Et Saadias,

(yj^o Ex ovib

C/~*

, & insit*

4°i

! perexbobus. Ita etiam pleraque vernaculae. Malue-I0 ,rim tamen Hebrsta verbatim sic reddere , MablabisPascha Deo Domino tuo , nempe oves & boves. Utsensus sit apertior, suppleo vocem nempe, ut in simi*libus locis. Sic Exod. zo, 24. Immolabis, &c. paci-fica sacrificia w^nempe oves tuas , er boves tuos.Exod. 24, j. Obtulerunt sacrificia pacifica Domino ,nempe vitulos. Num. 28, 11. Offeretis holocauflumDomino, nempe juvencos foetus boum duos, arietemunum, agnos, &c. 1. Par. 29,21. Obtulerunt holo-

caufla Domino , nempe juvencos mille, arietes mille, a-\gnos mille, &c. z.Par<7 ,‘5. Mallavit Rex Solomon'hostias, nempe boum viginti millia, & ovium centumvigmti millia. Pascha igitur Deut. 16, z. tam est genusad ea, qua: sequuntur ( nimirum oves ,$iboves) quamholocausti, sacrificii, & hostia voces in locis modo ci-tatis. Et nmn »wzcEz, id est, in iis, quae

subjiciemus. Genes. 45,11. Deserte ad virum illumi~tniü munus ,nempe parum resina,parum mellü.styrct-cem,mastichem,pistacia,amygdalas^e\te.m,vi ) ,^. ibi po-nebant munus, nempe thus, & vasa , gr decimamfirumenti, musti, & olei. Et de Selomone 1. Reg. io,25. Quisque i/lt afferebat munus suum, nempe vasa ar-j gentea, & vasa aurea, &r vestes, & arma, & aroma-ta, & equos, O mules. Quisquis attente haec locaconferet cum eo, de quo agitur, vix, ac ne vix qui-dem a se impetrabit, ut dubitet de veritate nostraenterpretationis. Itaque ibi loci Pascha vocantur o-ves, & boves, qus ‘Paschalibus feriis in pacifica sacri-ficia mactare moris erat. In his “Hüy nytnx rutartchagigadtei xiv. dicebatur victima, vel pars victimaequae una cum agno Paschali mensa: imponebatur. Cu-jus esus poterat in posterum diem differri, ut pacifico-rum omnjurn Levit. 7,16. & xp, 6. De chagiga quiplura volet, consulat Mait/ionidem De oblatione Pa-fchatis cap. io.sect, 12,13.14- Ibi videbit ad chagigamspeciatim referri locum, in quo versamur. Verba sic

habent,-raM ni t —yi t ru’jrt n.vipj.i tt'.n INppai jns 1'Tih.v catunS noa nran mwj

j Hac est, qua vocatur chagiga diei x 1 v, & de qua dicitur\in Lege,* 1 Et mablabis Pascha Domino Deo tuo javes,&boveT: Nos quoque aut chagigam , aut quodvis aliudPaschale sacrificium e pacificis intelligimus tam Deut.16,2. quam foh. 18, 28. ubi fudai pollui timent, neprohibeantur ab esu Pascha, idest Paschalis victima.Quia res sanctas comedere iis non licebat, qui legaliimmunditia quoquo modo polluti erant, Levit, 7, ip.20. & rr.z.Kc. Quotf me pene fugerat, Paschamnomine Deut. 16, 2. non significari (pium aguum,sedPaschalia sacrificia quacunque per septem azymorumdies comedebantur, maxime docent ha:c sequentisversus, rwn vhv Sa.vn O’0’ T)yw septem diebus *comedescumeo ( Pasehate ) azyma. Neque enim perfeptiduum azyma cum agno comedebantur, sed illa so-lum hora, qua comedebatur agnus. Ut azyma cumPasehate comedantur per septem dies, necefle est Pa-\schatisaomim significariscptiduana sacrificia.

Inprimis id urgetur tanquam palmarium argumen-tum, quod foan, ip. v. 14. dies, quo Christus cruci«70i fixusest,vocatur ParascevePascha. Unde invicta,ut inquiunt, ratione id evincitur, Pascha nondum ve-nisse tum , cum Christus crucifixus est. Aliud enim|pascha , aliud parasceve Pascha ; ut aliud festum ,

N n 2 aliud

so

A