889 Cap, XVII. De Cereis > k/ eorum natura.
8S0
que enim videtur cum Psalmi argitmento id convcnire , ut ad eum cänendum adhibiti sint amatori*cantionis numeri, atque moduli. Neque Ecclesiamid decuisset, in qua omnia fieri debent i vyypiym, xjH§ Ta.fyv. Sed nihil opus est haec confingere.Cum enima cervo sit initium uni ‘Psalmorum, & in cervo desinatoratio Propheta Habacuc, plena ardoris, & zeli: quid-ni a cerva aurora potuerit incipere sacra cantio tumin ter/W<ew recepta, ad cujus numeros hunc
psalmum scripserit ? Cerva porro merito cerva au-rora , vel matutina vocatur, cüm statim ab aurora siirgat,& catulos lactet, & eis cubile sternat. Unde Xe-uophonm Cynegetica »postquam cervorum venatoremmonuit, ut nyo »/uege t? ante diem in eum locum con-tendat, in quo sunt plures cervi, atque inde circumquaque speculetur, addit continuo post ; aV* «Pe t?jipJqci o-^traf aysG; tb? veQac mpoi T t oVor, a ay/uiPtijinner» Toy tamne iwvctsetv. xxTxkklvnsaJj 3, »j yaka. Jts-oaj , ph o^mroj wo t/v© , cpuAttosj r
worr.g Ind^n d. 7 it?SaG &<; to avTtviqxi' Simul autemcum die cervas videbit hinnulos suos in eum locum ad-ducentes , in quo unaquaq^ cubile suo flratura ei?. Cumautem recubuerint, & laElaverint, & prospexerint , utne a quoquam videamur , unaquaque suum servabit adeppofitam sationem profeEla.
In eodem loco docet Xenophon hinnulos recens gejiitos vere este venandos,tunc enim nasci: Tb? /oP 3 yveoyvue Tjts yiSqm to ntz© ( Jm) &»q£v , tojjtIw fis iLobuqxv yiyvovTstf. Et Philosophus His. lib. 6 . cap. 29. Hq aydx. yivncuj pA Äqzl‘d(>ci> , TBwiPqopiwvit, Jtj Mttf-f/.xKln&tdm' r.v\ s okIu pwetc. Unde Plinius, Conceptusearum post A rcturi fidus. OBonismenfibus ferunt par-tus. Et Solinus, Poemina , licet prius conserantur , nonconcipiunt ante Arcturi sdm. Et Pollux lib. 5. cap. 12.Kvj 3 p.wnt; eic on\d’ xut{ 3 nsfooasX»quißeiG « to ptro-yrugov i^dp)sov Uterum fert menfibus ollo : concipitautem, cum impletur ineunte Autumno. Quaesatisconveniunt. Init enim Autumnus diebus undeampost Artturi exortum. 'Plinius libri secundi capitequadragesimo septimo, Ar durus exoritur Romae»»decim diebus ante aquinoBium Autumni. Et libri de-cimi octavi capite trigesimoprimo, Nonis Septembrisexoritur. Atticae Ar Iturus matutino , &c. Arii urusvero medius pridie Idus. Et imbres Autumnales tumtemporis commode accidunt. Eos enim post coitumexpetunt cervi. Rursus Arisoteles, EV«cPaV <P(lpir?\»-«Q-ai n euf , oKx&tyoiTu; ol dp psre? xaQ ixothc' d)
Ss. Tlxii oq,ulw, tÜu 't&i dtpqciioiuv, «ta?-© povts-
ßod'^C öqufjj , dj ßqupetTaf uamq oi Tfctyoi, repto. <mfo<sus 7 ia. to fctjvv&tf pt’Kp.vx ylvfetj twTotc, ,teamqt d t rqdym' bt« 3 JldytsQv,m; «V vcdwq 3^1 ni c». Post-quam autem prägnantes sunt foemina , mares separan-tur: & propter Ubidinü as um quisq 3 solitarius scrobesfodit , foetet ut hirci, & facies eorum assergine nigre-
scunt , ut hircorum -,Grfic degunt , donec’imber ingruat.Unde Plinius, A conceptu separant se. At mares relillirabie Itbidinissaviunt, fodiunt scrobes. Tunc rosra eorum nigrescunt, donec aliquando abluant imbres. Quaecum Naturae consulti tam scrupulose observaverint,est, quod miremur, cur Deus fob 49. v. 1. ( al.4.) ser-vum siium ita compellat, An nositempus, quo pariumibices rupicola , &parturitionem cervarum observasi iPsumerasine menses , quibus conceptum adimplentNovi (Ime tempus partus earum ? Quidni verö (ob itnoverit, quod nulli non est obvium,&a quovis facilepotest observari, & intelligi ? Respondeo, non hicagi de otiosa & mere speculativa cognitione, sed de eacognitione, quae Deo propria est, qua res omnes nonsolum novit, sed & dirigit, atque gubernat. Proindehaec Hebraa verba, rilvL'N niS’N u "'^n An parturitionem cervarum observasi? Graci sic reddunt,E (pu-cPt cötsiva; Ixdspuv ; Cusodivisine partus cerva-rum ? Prout ">QL" utrumque sonat, observare> Sxser-
io
20
30
40
60
7 C
vare, vel cusodire. Porro absque Dei custodia, quiqü* semel creavit sarta & tecta tuetur, brevi defice-ret hoc genus inter mille pericula, quae Vel a venatori-bus, vel d feris illi imminent, ut ipsas matres taceamfoetus suos f*pe in discrimen adducere. Quod ad hancvocem shrysisomus ita observat, Ka huc di etmv, EpJ-Kofa.c ,; htttdiv yS' det c v tpuyf, dj cpeCoi , ^ (h) aVoV^c TS h)Al dysittx(um , dei mdtdv,dj m Thop/Stpoi ’, vr»? > tptiaiv , ix. dju&.dsusd 2 \d 7 i^ttqnc e tok© 'dfkqyi täj Peile aiitem dixit , Cu-stodisti ? Cum enim hoc animal fimper ßt in fuga, Qrmetu , & formidine , semper saliat , tfrsubsultet, quomb -do non patitur abortum , sed maturus foetus edituri E-lucet igitur tam in matris, quam in catuli conservatio-ne mira Dei providentia. Ita ut nihil sit opus ad fa-bulas confugerei ut faciunt Hebraive. teres, quorum
verba sic refert TgabbiLevi in hunc locum. r~lWrtotom rtnrrin rwon pst 1 ? on iSn ix nbrnnbmn ntüonS m*Sn nya wna n»^ «siaiü ano n*
Cerva vulva ita angusa est , ut non pariat , nisserpensinibi pungat eam. Proinde Benediflus Deus temporepartus ejus serpentem adducit, a quo in vulva p unii apariat. Hinc secundum P. Selomonem Deus fobum sicalloquitur, ntt>*aai ppbi nh pntD u.v nm» 1 ? nyranno i*o yji *in\o in a*ipa dni nnaw noma
Hora partus ejus draconem ipfi praparo,d quopercuffavulva ejus adaperitur. Et,fi draco veniret aquo citiusaut tardius uno momento, illico moreretur. Quo com-mento nihil putidius. Inimicissima enim duo anima-lia' sic addicunt insulsi homines ad mutuas operas sibipratstandas.
Interim hoc saltem verum est, cervas este difficilispartus : sed iis aliter providit Deus, nempe per her-bam seseli, cujus esu partum sublevant. Cicero lib. 2.De Natura Deorum, Cervaq 3 paulo ante partum per-purgant se quadam herbula, qua seselis dicitur. Pliniuslibri octavi capite trigesimo tertio , Foemina autem(cervorum) ante partum purgantur herba quadam ,qua seselis dicitur, faciliore ita utentes utero. Et li-bri vigesimi capite quinto, de hac eadem herba \SuniCr folia utilia ,ut qua partus adjuvent etiam quadrupe-dum. Hoc maxime pasci dicuntur cerva paritura. Si-lianus Variorum libri duodecimi capite trigesimoquinto, hiyvQi (pi/Qxöi dvd'qic t ov ibiacpoy , xaSdqcria);diofBpw,aixtvct h&letv. Legendum ,tIu> eXxepci', xaßdq-tnoK tdicpAvluj, trtfftXi hQ-lav. Dioscorides de seseli ALu-silienfi libro tertio, Aidbreq H fisi , K, to/? Xornoietih-yiQt , isfii tvTOxlxv Tforoy Bibendum datur capris,altis-que quadrupedibus , ut partus adjuvet. Avicenna li-bro secundo Canonis , 2 sXv vjpXwej
Pecoribus propinatur, ut foe-
tus earum multiplicentur. Sed & a partu seselin edunt,ut locis purgandis utilem. Plinius libri octavi capjtetrigesimo secundo, A partu duas habent her bos, quaaros & seselis appellantur. Et libri vigesimi quinti ca-pite octavo , Cerva monftraven elapho-boscon , dequa diximus, item seseli enixa d partu. Utrumquelocum sollicitat vir magnus in Solmum, cui non vide-tur verissimile seseli &a partu, & ante partum, cervaspasci. Itaque in priore pro 'aros, & seselis, corrigivult tamus , & fideritis. Et in posteriore, pro item se-seli enixa d partu , legit item helxinen d partii. Sedcum tarmun, aut thamnum potsüs , sideritim, & hel-xinem, ante, vel post partum prodesse, aut a cervisexpeti nusquam legerim, viri magni conjecturis, nisifallor, valde inanibus , Aristotelem oppono, cujus decerva verba sunt Hiß. libri lioni capite quinto, oVavTsiMi, to “Xpeiov eafssTov' jcj t hi, biaihty cfs Tqj-
» *3 $ ar i ^ ‘H a ' T ®= iqx> 0VTa l tofos TL Tixvtti iraXiv.
Cum