Buch 
Hierozoicon sive bipertitum opus de animalibus S. Scripturae ... / authore Samuele Bocharto
Seite
925-926
JPEG-Download
 

£ 2 5 Cap. XXV. De Caprea , qua Hebraice *28

&> Dsabia (leu, caprea) mulieris nomen , qua ante An-ti-Christum prodibit homines monitura, ut fibi ab illocaveant. Utctjc Azza , caprea catula, Undca^f z.z.adicta mulier quaedam inter-Gratar illustris. Alcamus>

IO

Azza j catula caprea , rr-rdc efl Azza mulier . In

Cfggejo perperam redditur cczD-e, didlamnus

Nempe pro &L-J filia, (zu catula, legit oi{ 5

herbam. Sed & apud Gracos ut A 0 .fAa.Xii, ita A iqrnXi;quandoque in usu est. Agathias Anthologia lib.y* £-pigrammate j6. ad Paulum Silentiarium ,

K dj cn , fJLcty.aq , ttoSIm , joj yXv msiu AttfAoXiv,rff fu tfeur/uvx(AiXndins' otTisa pet EIjyyvcrtv p ctJivtlt thXoQi Ao^»aXicP@-.

Et te, beate, cupio, & suavem Damalim, cujus me curadivexant: sed me tenent leges tenera procul d Dorcali- 20de. Hujusmodi nomina mulieres in Oriente non illi-benter usorpant; quia caprea tam a forma, quam aplaciditate morum apud veteres commendatur. Etvero nomen Hebraum » 33 C tfebi , proprie decus sonatUnde in capreas translatum est, decorum, & venu-stum animal, ut docuimus in capite De cervis, quod-que fuit in deliciis apud veteres. Unde Martialis,Delicium parvo donabis dorcada nato.

Et cultum ab tAZgyptiis, qui credebant capreasfxa.'u) f <ncT©-, ut ex ex£liano probavimus. Itaque '

1 Dorcas unum fuit e multis nominibus, quibus olimamasiis suis proci adulabantur, & naevos corporis ex-cusabant. Lucretius iib. 6. versu iipz.

Nigra Melichrus est, immunda & foetida AcosmosCasia Palladien , nervosa & lignea Dorcas.

Arabice caprea, quae prae caeteris fpeciofa est, j-x+sb

hamir vocatur. Alcamus explicat Ä-Äm^s- Ü-x+lb

capream pulchro corpore. Et apud eundem

alhaur est oculorum venuftas l+ihM JjC«

qualis caprearum. Nempe iXClo yi

j}0>XiMk'dj V&oIjj-« (jbUj

0 >'^ Cum album albi, &

nigrum nigri oculorum valde intenduntur, & rotundaefl pupilla, & palpebra tenues. Tales nempe sunt ca-prearum oculi, quae proinde non solum venustissimos,sed & alacres vividosque habent oculos, quibus acer-

§26

quam lippire negat (a) Plinitfs, & lippientes fimum a)m 2g

earum cera circumdatum, nova Luna, devorare jubet. ' ' c r '

Addit noctu xque cernere. Quin, si {b)Etymotogo,dc b)

(c) Phavorino credimus,» «so§«ttc dvmy/utYtsscv id *$/*<&.bivJetv t«? ö(p6aXjud; %xi , caprea inter dormiendum 0 ) lnoculos habet apertos. Quod Hebrm partim asserunt,partimnegant. Chaldam Interpres in Cant.Sversiy,ixa>yi pp jnrt nxv lom |Tya n N*au*? »sin »nnn*ri 3 »n» A?"in Eris similis caprea , qua somni temporeunum oculum habet clausum , & alterum apertum. EtMtdras in eundem locum, u»y fttf» estinto nytoa n?

nsisip nn.v iryi nrtirta rrn niius , cum dormit, ocu-lus unus apertus eil , alter clausus.

Capreae mira est pernicitas. Proinde vocat Op-pianus,

- - ukvtoItuy JoQkuv deithXo yivtÜXa,.

Velocissimarum caprearum inßgnia genera, Apud M-lianum (His. lib.14. cap. 14.) una capreae species, aPoetis MfA.dc dicta, legitur este JtytfAeiv einigniiv.bjj, ad cursum velox infiar turbinis. Inde Arabica

verba £j-J> & Ojö & Üb & IA& capreamlevem ese significant, & citatiffimo curru ferri. Alca-mus, sfis Caprea pro-

peravit., & levis fuit. Idem,

Caprea properavit. Et alibi, iXCcM Lib

Caprea cursus invaluit. Quomodo etiam

1*4 redditur in Giauhari. Neque de aliis feris haec

usuj-pari reperias. Quod ideo hic observo; quia hanccapjtearum velocitatem Scriptura passim depraedicat.

6°

rime vident. Damir, AlXSn..» LjJi^ <Jt xosS

Caprea describuntur acutissimi visus. Unde

illis inditum tytteLPov Gracum nomen. Etymologus ,Ao^xttj rxfiß. T 0 cPt^KO) T 0 ßxiira o^ucPi^rJ; yS to £dovjyq iuifAfi*&. Origenes in Cantica Homilia tertia,Hoc animal, quantum ad GraJca vocabula, nomen avidendo, atq } clarius proficiendo sortitum eil. Gre-garius Njffenus in Cantic. Homilia quinta, Oa« tktsto ^uov , v«eg4jv«V <P^Mf/S/J0V , sm 4 cvtqyetae iyftv tocvo/j.o. Ajunt hoc animal, cum eximie videat , d vi suanomen habere. Philo Carpathius in Canti cum, Capreaanimal eil acutissimi visus, dorcas 'doto r Jiqgav dicla.Theodoretus in Cantic. <Pctoi thu Jb^KetePu. i>wwvtsovt^) 4 ohiel ck oHvcPtqxixs, dj Sffi to o(ios; osiv raxnlw eiXrcpwaf 7 lw |ßpoenyoßla.y ^ Capream ajunt ab acuminevisus ejfe didi am , & propter perspicacitatem suam dor-

so

Sic' 2» Sam. 2. v. 18. Alael pedibus celer fuit , ut una ecdpreis , qua in agro sunt. Et 1. Paral. IL.7/.8. Capreis inmontibus pernicitate smiles erant. Et Proverb. 6. v. 5.Erue te ut caprea Tsi, e manu,& ut avis ttsip n»si, emanu laquei: alii e manu aucupis. Neque enim satiscertum est,utrum hic significet ttsipL Prius sequun-tur Gr&ci, Chatdaus , Syrus , & Arabs. Posterius Hie-ronymus, & ex Hebrais Kabvenaki. Sed, quidvis in-teliigas, videtur in priore membro vox analoga sup-plenda. Puta, Erue teut caprea e manu -venataris, &ut avis e manu aucupis. Vel, Erue te ut caprea ex cos*fibus, & ut avis e laqueo. Ad verbum, e manu laquei.SedHebr. e manu laquei, e manu gladii, &c. id est,'ueo, & gladio. Proinde Gr&ci hic habent, Tan-

60

quam caprea cv. ßqöyav ex casibus. Et Arabs,

ex laqueo. EtChaldtus, ftQt t/2 fsi per Caph t

pro quo legendum per Beth ftfattsi fQ d reti, ut in^y-ro: a Verbo 2V2 , quod Arabice significat harere re-tibus implicitum. Neque aliter sumpsit Sirachides,qui ad hunc locum sic allusit Ecctef.zy.v.zoszlzi.)E?i(pvyiy »c dognd( c* TTayid®-, Effugit ut caprea exlaqueo. Sed & aliter possis reddere > Erue te ut capreaTsi , e manu , id est , flarim: ut lingua vernacula , ilpar-tit de lamain,\d est, illico discessit. Quomodo etiainOrientales. Ita enim fonathan Genes. 19. v. 28. 1 ' Prib 33 , E manu cecidit ignis. Chaldaica Pa- .raphrasis Esther. 2. v. iz. nh 2N'N'l ! si, £ ma-

nu permissum eH illi ingredi Cant. 2. v.13. siOK T [si1,17 > E manu dixit ipsis. Psiil.59. v. 12. piSüpn NJ 1 ?TD , E manu ne occidas eos. Thren.i. v. z. «]'pn T [070pna7 foiUlI» £ manu invaluit in eos ira DO-

MINI- E mants , id est , illico. Grace dixeris -iWaX<hqa.- & Latme, sub manum. Tlutarchus in libroDe sera Numinis vindiSld , non procul ab Initio;cadis appellationem ese conflquutam. Easdem un- Ai -lf vxo X&Z* to X/AafAmi; dwxvTucasTi/Auesti'

Poena