977 Cap. XXIX. Ve'Torcoßbät/eU Astro, Pfäl.go *14*

97 8

per ens e fylva , inquit Vfält es * & agrifera depasta eilIn quibus verbis quatuor hic habemus disqut

eam.

qul

LO

renda. i. Quid significent hs voces k,y* aporeuz e fylva. i. An in altero hemistichio miyft T’T,ngrifera, sint voces prioribus synonym«. j Qüidproprie & prscise significet vox ruüDtb’ * qüam vülgb reddunt Vastavit eam. 4» An porci nomine pe-culiaris aliquis Judaorum hostis designetur* Si quisille sit.

Adprimam questionem responsio est obvia. Namporcus e stiva quid aliud sit*quam aper, quem ut Gra-ci aa-zzywj ita Bomam AVKUWi dixerunt perAphere-fin , ne cum capro confunderetur? ScdHebrxi * cumproprium<*pn nomen nullum haberent, per weesips*-<w vocaverunt porcum e Jylva. Quod Absolute nondicitur * ut byo rr*W * leo 'e stiva * jserem. 5, 6. sedComparate, & Sfergnixm » ut distinguatur a porcisvulgaribus. Quomodo dixit Varro in o’V@* Xvgctoapud Nonnum, Nempe sues stlvaticos in montibus fellaris venabulo. Et qui scripsit DeAürabt Ubiis Scriptu-ra sub Augustini nomine* libri primi capite sexto;Quis enim , verbi gratia , lupos , cervos , <si stlvaticosporcos in Hyberniam deveheret / quia in sylvis feresunt aprorum cubilia. Festus* Lustra significant la-mas lutosas , qua sunt in stivis aprorum cubilia. Hincapud summum Poetam Ihad. a', exitaper

- - - -> - *■ ßa.Qeln(cx ^uXosiolo,

ex prbfunda stiva. Et Odyjf.f.

J 1 «p cv Xcyjm» Tri/Kirtl x&tlxCtto piyac e ve,ibi autem in stiva densa jacebat magnus aper. Et Anaxilas Comicus de Circe apud ^Athenäum libro nonoTfcV o^ctvo/uHe ü [Jilst7rcih<ret J't'ktpa.xa.c , uXtßct&s’ Aliös

e vobis porcellos faciet monticolas , &stlvtcolas. Idemin nostris frequens. Catullusm Aty,

XJbi cerva fylvi-cultrix , ubi aper nemori-vagus ,Virgilius Georgicorum libro tertio,

Per stivam tum favus aper,tum pejfmatigris.

Et infra in eodem libro,

Sape volutabris pulsos fylvestribus apros.

Ovidius Metamorpho(eu>i libro decimo, de apro sAdonin morsu interemit;

- - - - - stivis exire parantem

Fixerat obliquo juvenis Cinyreius tilu.

Et Amorum libri tertii Elegia nona, ubi de amoribusCerensSc jastonism Ida , Creta monte;

Ipse locus nemorum canebat frugibus Ide,

Et ferus in stiva farra metebat aper.

Ubi tamen non sine errore describit apros in sylvisCrCta insui«, qua: nullos habet, ut Plinius ,&cz\ü diferte scribunt. Aprum, pro porco stiva, Syri vocant

f*)jj porcumagri: & Arabesporcum agrestem, vel montanum. Et pro

_«-»L- giabah, id est, montano, Hispani javati

nuncupant. Ita Pindarus alicubi nbe öetxnhn suismonticola meminit. Et Anaxilas supra vocavit bqet-JiXtpctKat. Proinde apud Plutarchum in CausisNaturalibus ideo sues sylvestres minus fcecundxgsunt - ; quia, cum sint öqeißartrcy , H , uUii '

Cpbjj SQ.(pogSci , Xj xsd»vaXiexiCiv Oli to Sospa. oiuQv,montivaga, & circumquaquecursttent, alimentum fa-cile digerunt ,<$■ in corpus totum absumunt. Sed sylv«plerumque sunt in montibus. Unde illudi* fllba 1 ?,in excelsa stiva serem.16, 18.& Mkh.^,ii. Apros i-gjtur,sive sylvestres ,(vtt montanos sues dixeris 5 res fe-re eodem recidet. Proinde in loco Psalmi fm quo

versamur, Arabs SaVartarim habet oUMporcum stiva: & alter Parisiis editus

porcum montis.

Pars I.

IS

Hebrsti anxie qudCrunt, quorsum in manu-scripti$,

& muhhPfalmorum editionibp sic scribitur ita ut

litera Ajin sit r'W'rfi , fujpen/a. Unde est* quöd adillam Vocem Maforetha hanc notam apponunt*pw firn »*7rn p* 7 ti 1 sb 1 fr üna eil

e quatuor Scriptura voCibus, qua liter am suspensam hadhem. Nonnulli sic notari volunt literäm Ajin in voceijl’ö esse präcis! mediath Pfaltirii* Itäaflerunt Tai-»mudici in Tractätü Kiddustn cap. 1. sol. 30. ä

a^rtn U “uc> ts>»£n “iyn py tyo *vin rianohaii

in loco Psalmi 80,14. ( Devastavit eam porcus iy'b efylvaj litera NpitWOcis’ypiOs eil media Psalmorum. Exaliorum sententia litera vAjiti suspenditur * utprö Ajinlegatur Aleph , id est i *1N'Ö TTrt, porcus e stuviö , pro“isi’b Tfr porcus e fylva. Illi enim hostcS * qui inIfraelitaS, irato Deo* ssviunt instar sylvestris pörci ;eodem päcato* similes fiunt porco flumjnis * qui in ter-ra nil quidquam potest. Ita habet Midras in PfalmoSs& e recentioribus R.Selomo, fVri “tya

nb n *7 p.vtü ‘■uvn n’nb ityy »bn htC\V 2 >

an^y bra maybisrtto ro»ai metti nAy*j

pj-nm PPn&D Si>P& by’ri nra rinjrib in vocelitera Ajin eil fujpen/a ; quia cum Israelit« dignisunt, Esau * (id est * Christiani ) hostis eorum, eiltst ani-mal fluviatile , quod non potest in teneam ascenderetsed, Cum Deus ab illis poenas repoficre decreVii , invale-scit ut fera fylva * qua perdit * & interimit . Rabbi Me-chai > in libro ttSpn *u capite primo , litetäm illamsuspensam statuit esse Christi symbolum, qui in Crucesuspensus est. Vide plura in Maforttico BuxtorfiiCommentario capite decimo sexto, fudaosve tereSputaverim j Ut, per porCume fylva, Nebucadnetfaremintellexerunt,qui Chananaam devastavit, & /udaos irtcaptivitatem Tiabylonicanf deduxit i itä per Ajin su-spensum annos septuaginta designari voluisse, quibusduravit illa captivitas. Nam in humeris litera Ajinvalet septuaginta. Sed de his plura deinceps.

Secunda qusstio h«c fuit, an in posteriore hemisti*chiomtü t’T * fera agri * sit idem* quod in priotö->y'Q *Vtn, porcus e fylva. Ita placuit Grads, qui po-sterius illud hemistichium ita reddunt ,Kaj /uovib? d.yCi&itcntvt/u.bG.fs) tuurluj. Vulgatus qüOqüe id sequutus : Etpngularis sertu depastus eil eam. Motio? > singularis * idest, aper, Callimachus Hymho in Dianam *

Ai esi Y iyd> fo'^01 ?/uovibp c PaxUti 9 reAto§ w ,

Qvesov et^tveu. - - - - -

Quod st ego sagittissingulare animal (id est, aprum j autaliquam pragr andern feram cepero. Ailianus Histo-ria libri septimi capite quadragesimo septimo, KaAai/-'Tdcjfhjstf vdv jseinoi Tite?. Suum etiam nonnullifin-gulares vocantur. Et libri decimi quinti capite tertio*de thynnis Bubonicis ; Kaj ol /-P ewif koiTs Tij? <rD'? & <slpMvioh Eorum nonnulli suum instar singulares ( sivesolitarii) sunt. Hesychius, Motii?, S? -»^ilA * 0 stk to??ceMoif <sWJo.yi*.ctUts»(&' Singularis * sus feriis , quicum aliis non congregatur , Suidas * Moi-io?, dy^i©- u?fSi/sovu^tp©-. Singularis, fus ferus solitarius. Phavo-rinus, XAuVh?,^ P-onk > x, yjwUiJ'psi , l d-y^i©- cvzXtyi-raj. Eodem facit, quod in Lycophrone Vetsuseptua-Igesimo quarto vocatur /Uot^n? * portus fbhta-

yius .Et qu odApollinaris in Paraphrasi dri^ayihlw ap->pellat,Id grege abhorrentem. Verba sunt*

Keq /ulv d'tl/J.a.yi'Arc iccthßlextfg Xücsdi@- irvf >

Et eam a grege abhorrens depastus esi rabiosus fuS. Ver-naculum quoque fanglier * & Italicum Cingialo * velcingiaro * palam fiunt ex Lotinö singulari. Pro [ao-vikdyiykn legitur Sv<& dyy<& in Cyrtlh Commenta-rio in Ofeam. Quod pridem observavit Hest-chius voCe Mond?. Atqüe Arabum interpretum u-

°num id sequi suprä (,.*) docüittuis. Motidt tamen *)C^. js,quandoque pro onagro fumi * quod inde nonnulli pap,%yo,colligunt, merse hugse sunt. Neque enim ulla estratio , cur faoftot dicatur onager , cum gregar

Qqq fiunt

40

sö