ö 7 Cap. XV. Solvuntur quinque qmßiones de Mosi s coturnicibus .
cium. < Diifuhpavonum , p haß anorum, & cotur -]nicum jpecie culti.
D E Moßs coturnicibus quinque potissimum qusruntur. i.Quoties Ifaehtis eas immiserit Deus?2.-An salubris fuerit cibus ? 3. Unde venerint?
4. Quanta copia ? f. Gur illarum esu IfraelitaDeum in se concitaverint?
I.Etadprimam questionem,re non satis exploratamulti respondent semel tantum fuisse immissas. Ta-men repetitum fuisse hoc miraculum multa non suadent solum, sed & plane persuadent. Nam JctW.16:
. 13, una cum Manna dantur coturnices in deserto Sinpaulo post exitum ex t Algypto die decima quinta se-cundi mensis, antequam venissent in montem Sinaisut apparet ex initio capitis. Sed Nttm. ii,< 5 , cumpopulus obmurmurasset, eo quod prxter Manna nihividerent, ibidem versu trigesimo primo Deus illis coturnices largitur in Iubroth-thaava, quo demum ve-nerunt post excessum e deserto Sinai , Num. 33,16°. Idque tertia die, Num.'io,$$, E Sinai autem discesserant anno secundo, die vigesima secundi mensis, Num,IO, Ii. Ut uno anno ferius priore contigisse necesse sithoc miraculum. Pratereapriores coturnices solum indiem,posteriores in totum mensem a Deo indultaefuerunt. Proinde illae solum castra tegebant; hae et-iam extra castra erant, hinc & indedisperfaeaditerunius diei. Et harum,nbnillarum, esu Deus graviterirritatus populum magna plaga percussit. Itaq; utram-que historiam refert fofephus diversis locis; illam capi-te primo, hanc capite decimo tertio libri tertii Antiguttatum. Quomodo etiam HieronymusEfxtit.cxxvii.ad Fabtolam, mansionibus x, & xm. Quod objiciuntnihil esse causie, cur Deus his potius, quam illis fueritinfensus, refelluntur in sine hujus capitis. Jam, si quae-ras quomodo Moses Num.iun. dubitaverit, an pos-sent reperiri carnes, quae sufficerent totmillibus,si jamaliud simile miraculum viderat, Exod.\6, 13. R.espondeo,prius miraculum posteriori non fuisse omni exparte simile. Nam in priori, quod jam observavimus,hunc populum Deus carnibus nonnisi in unum diempaverat. At hic id ipsum se facturum pollicetur inmensem integrum, quod Mofi visum est multo majus.Itaque hoc ipsum Deo objicit. Sexcenties mille pedi-tum, 'inquit, populusifteest, in cujus medio ego sum:& tu dicis te carnem cis daturum per mensem integrum.Praeterea quis nescit Mosem , cum in Raphidim aquas erupe percussa elicuisset, Exod. 17,i.&c. dubitassetamen , cum jussus est idem miraculum repeterein deserto Sin , & Kades, Num. 10,1. &c. Ne quismiretur, quod hoc ipsum illi acciderit, cum Deus car-nes populo promisit, quas alibi jam ante dederat.
II. Ad secundam quaestionem,coturnices elleboroaut, quod idem est,veratro vesci observant. Aristoteleslibri primi capite quinto Deflantis, O tKktßo^@- iv-■JWtto/s [Sjj ihfr.tilvzM , Tfopti jj § 7 ? opuPi' Hominibusquidem elleborus venenum est ,fedcoturnicibus alimen-tum, Galenus ad Pisonem , O i?Sißo(>(&‘ 'ffiotjjuyiaivW Elleborus coturnicum est cibiss. Et libri se-
cundi Dealtment.czp. 6. Kct/ üheßogov ol ogrvyisHjfjoiroKwvetovL&isvTii; vcFev ßxdv^v^)' Coturnicesellebori , ut sturni cicuta esu nihil quidquam kduntur. Etlibri tertii Detemperam. cap.4. t olcfstjj op<rü|/v IMiCo-, roi; 3 cliljftiTroiq cpseg/s-unor Coturnicibmquidem elleborus cibus est , hominibus autemvenenum .Ea etiam Alexander Aphrodif&us libro primo Proble-matum in Prafatione, Eafihus , Ambrosius , g c Eusta-thius in Hexaemeron. Eodem hate Lucretii pertinent. libri quarti versu 64t.
Pratered nobis veratrum est acre venenum ,
At capreis adipes & coturnicibus auget.
Sed aliter Sextus Empiricus libro primo , To yvvKümo r 7 nahet c^vyag. Cicuta coturnices pingueA
facit. Quod alii de sturno refekunt. Et Arabes t\xcmPars II.
10
aliter. Alkazjsinimva (oturnice, C ^ G l\AL-*„\J—b'lj’ ßM jj.sb Alitur
napello , quod esi venenum lethiferum, Avicennacapite (jXsaJ seu De napello, tj SeX-lxki
X-M? Oj-t-J Yj Eo aluntur coturnices, ne-
que ideo moriuntur. Quod ipsum est in Alcamus,Napellus autem neque est elleborus, neque cicuta,sed aconitum AvWloW* utut sit, apud omnes in con-fesso est coturnices vesci venenis. Atque eas ob idipsum ut insalubres non pauci vetant. Plinius lib.Io..cap. 23. Coturnicibus veneni femen gratißimiss cibus iquam ob causam eos damnavere menfis. Et exeo Soli-mss, Cibos gratissimos habent femina venenorum: quamoh causam eos damnavere prudentium menfa, Didy musy_Q m Geoponicis lib. 14. dioqiuytg , ßoqov 'Ffan/uoyfyjoi,TisjIA/AS? ei i yJvEuuov ifj-ßdUkuoi , r.iEdi/Teivopiivsc,, rstjfiKiyyiup&c' Coturnices, qua elleboro pascuntur, eos, dquibus comesta fuerint , in tantum discrimen agunt, utdistendantur, convellantur que, ceu correpti vertigine.[Quod tamen refert aAvicenna non tam adesum elle-bori, quam ad pravam qualitatem illis insitam. Verba
sunt libro secundo Canonis , capite seu De co-
3 o turnice, UcX*X 5 i ^.-£==1
Jj JLxi J.^=b sjY Y rstsNfsSj
»ieXXci qJ\ S^Äi tseXsb (J yY
&_L_ £=b
"*-^5
&
v_Xjjib
Ex esu carnis ejus timetur tetanus, & stafmus, non so-lum quia comedit elleborum, sed & quia ejus substantiaqo inest hac virtus : quin eam puto elleboro ideo ali,quia,temperamento ejus congruit hoc alimentum. Ex Pli-
nio & Solino additur comitialem propter morbum de-spui suetum, quem sola animalium timeant prater ho-minem. Rajis tamen inulto aliter in libro ad Alman-forem capite De carnibus volatilium , qui decimus esttractatus tertii: Starna (perdicis ) caro omni carneavium levior invenitur, at que his, qui subtili voluntcustodiri regimine , convenientior. Post istam autemcoturnicis caro fecunda in bonitate existit. Et paulofOpost, Caro itidem pullorum post ipsam ponitur. Cotur-nicis tamen caro melioris est generativa sanguinis, &stermatis augmentativa. Etlbnoz.ohar in libro De
vi-
60
alimentis capite De coturnicibus.
C
b>.L> 3 f
&
z
J
Jl
J1— O. _ lb.fr —.,9
j**!?
ijUan
2
J"
J 1 —A—vi
\ C d i ‘s lX—A— tv
,/M«
l_to_A.i
ÄJtib
j-*
s&
1 cXO ^
Medium fere ten
perdicem 1 itd tamen ut ad gallina temperamentummagis accedat. Sed substantia subtilior est , & ad7 O calidum paulo magis inclinat. Est & boni chjmi ,& egregii saporis , fanis & valentibus utilis.Et carnes ejus calculum frangunt, atque uri-nam provocant . Et superiore sseculo Nicolaus
Majfa in Epistolis Medicinalibus apud Gejnerw.n:
(H) Cotur *