Buch 
Hierozoicon sive bipertitum opus de animalibus S. Scripturae ... / authore Samuele Bocharto
Seite
599-600
JPEG-Download
 

599

Locus Solomoiiis de Formica Prov. 30 , t. 2/. explicatus, Lib.IV«

ge missam fuisse formicam Indicam mediocris canitmagnitudine , mordacem admodum , (uvam. Sed isneque vidit formicam illam, neque ab aliis visam de-scribit.Nobisigitpr fidem suspendere liceat , donechujusmodi formicarum descriptionem exhibeat ido-neus testis. Ex Agatbarchide , Strabone, & Grocisinterpretibus ^. 4 , v.u. notum est in Arabia 7ro-glodytica leonum fuisse genus, qui vel simpliciter,,cn;pfj.nr.tc, vel composita voce fjvq/j.wo}.iovTt; dicebantur, |quibustamen cum formicisnihilfuit commune, quamnudum nomen. Sic formica vocabulum Indico animalitribui potuit a formica valde diverso.

Neque novum id videri debet,quod a Salomone formica dicitur sapiens & sapientiam edoEla, cum eaftfiema lapientia commendent fere illi omnes , qui ejus na-turam accuratius perspexerunt. Sic de formica Ho-ratiussupra , '

utitur ante

Qua.fi tis sapiens. -

Et Epiphanias in Phjsologo , H' yi /uvq/u.»^S^/acVo -p©-!TuyybvxGa. , Formica autem ammo japtenti cum st,'Altanum imitatus,qui sermonem de formicis ita inci-pit libri decjmi sexti capite decimo quinto , ©y^oWpstj^ <u»q nfxiv fui SjSr Sapienti arnmo sunt apud nos mumalia,dic. & de iisdem addit paulo post, n t&tocPtu t/vtte, ettsetv , Siiqeeyyotg hiyu7r\l'ac,n XaßueJvÜxc K§n-jtikx; copia, t iri iwroppar a> Jsfign<sa.v7tc' Ambitus quos-dam^, utitd dicam,M^yptissjerahges, & Creticoslabyrinthos ineffabili quadam sapientia effbdientes. Ubiobiter nota pro synonymis poni <rnqa.yy»s 8c XaßueJ v-j6 ac,acsiin zAigypto SHPArS id ipsum luerit, quod inCreta AABYPIN0O2. Nempe utraque vox Phoenici-bus loca ionabat perplexa & intricata. Illius enimjRadix J 11 L' farag, Hebraeis perplexum esse significatJLx..Chaldais u>iny arbel, id ipsum est, unde nhoTYJarbeluth, videtur pro labyrintho usurpatum , & indefactum GrocumXaßveJvBov , R&L transpositis, utincalasri pro togatalari ex'iD'ip carsol, id cYc,talo: dixbriqw pro sorte ex ^HJ gorah. & beryllo ex *YlSa be-tar: & Calari pro Carali Corse a metropoli. Sed adformiere sapientiam ut redeamus, ea fuit vAigyptiis intanta admiratione, ut formicam haberent pro cogni-tionis Hieroglyphico, flori Apolltms verba sunt li-bri primi capite quadragesimo nono, rrwiw j yt*<pw-tic, /jvq/jnza ts^aLpidoiv. cAlrabes quoque solent inpueri nascentis manu formicam ponere,hac prece ad-dita ; Exeat is ingeniosus & folers. Et talem puerum

vocant quasi fj-vq/amsov dixeris. Ita habet AI-

cantus, bcX-3 c3> !!

ySsl , . iJfXS 0^2 tat &X+.i>

IO

20

nem habent, ut apes, & formicarum genus. Et Phy fi-comm libri fecundi capite octavo dubitari ait, Trirtgoyvu>,n tivi oiMw iqyafpvToq bi t t a. qayjay ,x^o ifj.vqftnr.tg,utrum intellectu, an alia aliqua ratione t operentur ara~nea,&formica.Zenonis successorem Cieant em narrantPlutarchus dc tAElianm aliquandoduos formicarumgreges observasse, quarum aliasab aliis, post crebras!itiones, tandem lumbrico dato cadaver redemerint,&,Hoc argumento persuasum, quod antea negaverat *postmodum docere cöepisse mutis etiam animantibusinesse rationem. Quod ipsum de formicis Celsus apudQngenem multis contendit. Kaj ßp <Pti, inquit, rap

X&ctVTQVTtS osMhXo/c Sja.AiyWTOJ. 0&5V xest 7$) öd'uv<t fj.ctqTa.vxoi. xkx v Ac yx euy.iitSqaiolzSpi <metq anräl? 3Xj r.oivttj ivvoiaf x.aBoXixxv nmy, pcovn. Quin cum fi-bi mutuo occurrunt , colloquuntur. Quare neque dvtaaberrant. Rationis itaque consummatio est m ipss?& communes rerum quarundam universalium notia*nes,&vox,&c. Id est, quasi vox & quasi collocutio;Ita enim I J lutarchus, Cleanthes alias formicas vidit »

Ut ab his palam sit formicam proingeniij

& folerthe symbolo adhiberi. Et apud Gracos vetustisfimos formica dicebatur iFeat, id est, defla, & peri-ta , at supra in Hestodo ,oti t* idesc suqlv »sta Toj,cum\idris acervum colliqit. Ubi Scholia, iJesi , i/J7iuq@-

, . >. w , < -> e t v ,, *. >

As><f 0 t ftvqfjtma, ac <$tfoysva><sxov7» L, aveftxc, ißt) »vas- jeix; bft'qac. Jdrisfidtfk,perita. Formicam ßc ap-pellat , quia ventos & dies inauspicatos pranovify. Re-liqua ibi vide. 'Plato in Pheedone statuit hominumteoXirittbv yjst Hfttqov yif (&, civile & müegenns , postmortem in apes aut formicas migrare, & vicissim av-<Pf»s jMTflxc , homines modestos, ex illis progenerari.Aristoteles libri fecundi De partibus animalium capitequarto moveri dicit facilius eorum animalium sensus,quorum humor tehuior ac purior est. Atque indeesse, quod dvtstftuv »vi» <swjtTO)Tiqa.v iyst Titiiyltti ivlm ivatftm , biov »/ufarf}», ifsj t o ifst fs.vqfihr.uy>si ©-, nonnulla ex iis animalibus , qua sanguine eavent, animum habent sagaciorem nonnullis, quasangut-

oiov ovtvI %droiv ojuto7(, Xj udhiv tanquam coi -

loqui cum istis, & rursus abire. Et PltnPu ,ubi de for-micarum nundinis, & commerciis: Qua tunc earumconcursatio ? quam diligens cum obviis quadam collocu-tio, atque percontatio ? Quadam collocutio, id cst,quid-dam,quod collocutionis instar sit; quia alias aliis men-tem suam tam aperiunt, quam si vere loquerentur.Neque Ciceronem aliter sensisse de formicis docenshasc illius verba libro tertio Denatura Deorum,lnfor-I °|mica non modo sensus, sed etiam mens, ratio , memoria .jltaque Isdorus Originum libri noni capite secundovult Myrmidones propter astutiam a formicis traxisseInomen. Sed nemo formicas laudat Plutareho ube-rius, qui omnium in iis virtutum semina deprehen-dit, dudttr, idquit, xtw ftirqbv si Cpvsig *x{ (sei^ovmio)xa.7ff.tovm stdBo^lqov ti.7i\l dhxnsq bv <^<työvi r.aäaqq. trctsuCmg-tv <*gsT«c ifj.spatnc. Nullum natura maximarumwulcherriwiarumquererum tam angustum habet specu- 1'dumi sed ut in pur a guttula omnium in iis virtutum est[4 °\imago. Quod ne videatur gratis dixisse,quatuor vir-tutes morales , id est, fortitudinem, temperantiam*prudentiam, & justitiam in iis eminere observat. Ne-que amicitiam tacet, qua sibi mutuo sunt adjumento»taque Sidonius i ormicas homini opponere industriaeratione non dubitavit. Dicant velim ( inquit libriseptimi Epistola decima quarta ) ih hominis formisquid fatis prostans, quidstiePlabile putent , &c. e APn in-dustriam, cui prosuo modulo comparari necformica for-midat ? Et Adarcionem Tertullianus ita provocat fibrif ° primi capite decimo quartO; Imitare,fi potes ,apis odi -scia, formico stabula,dic. Nec defuerunt, qui formi-cam homini etiam praeferrent, propter vim illam fi» r-yisiltn, cujus exempla supra adduximus. In quibus ut-ut quaedam sint Oratorio more in majus aucta, faten-dum tamen multa este vera, neque ulla re magis afficinaturae contemplatores, quam tot virtutum concursi*in tam tenui & tam debili corpusculo.

Quod quia admirationem auget,non praeteriit So-\lomon. Formico, inquit, sunt populus infirmus, qui tq-folmen astate villum stbi comparat. Populum vocat, u ®versu sequente chcerogryllios, Sc locustas Propheta focicapitis primi versu sexto, quia gregaria sunt animalia-Hinc Plutarchus, in libro, cui titulus An feni gerendaI sttRespublica, notat to xoivuvix.lv , sstj <uot.nsx.ov xj/q ft-vi'UmfjK t ifäi TtXxc atß&fJiveiv, formicis etiam friem ujqH*manere societatis & vita civilis amorem. Et populinomen illis adseribunt multi öw t oie 71,a>btr. Sic apusspAWanumYibri sexti capite quadragesimo tertio ma-jores formicae,.qnL in culmos ascendunt, spicas mor-7° fu abscissas projiciunt vas J«/jk t^xutu, populo,qui in-fra est, id est , formicis minoribus. Et de iisdem.Phocylidss y

cpa?a f