Buch 
Hierozoicon sive bipertitum opus de animalibus S. Scripturae ... / authore Samuele Bocharto
Seite
633-634
JPEG-Download
 

2

Cap. XXIX.

Receffim cedam adparietem,imitabor nepam.

Cicero libro quinto De Finibus, Cornibus uti videmus ]boves, nepas aculeis. Ita cum Nonio legendum, noncumrecentioribust/c/^<*f. Samonicus capite decimoquarto inter ea remedia s qua? oculorum dolorem mirigant»

Viventisve nepae lumen gestetur amicum.

G lose öytimx, /Nepa , ZKo$ni@>. Glossa Philoxeni,r«iV©- s-*. £>,>«/© , Nepa. Festus, nepa, Afrorum lin-gua sidus,quod Cancer appellatur, vel,ut quidam volunt,fcorpius. Nonius, nepam quidam cancrum putant ob*//WP lauti,

" Retrovorsum cedam, imitabor nepam:aut illud aliud, aut cum uepa ejset dubium in utroque.Nam vere nepa fcorpius dicitur. In quibus verba,Aut illud aliud, aut cum nepa ejset dubium m utroque,cum palam sint corrupta, sic legerim donec quid me-lius occurrat, Aut illud,

A levatu cumaepais.

Seddubiuminutroque. Sensus esthasc duo Plauti lo-ca,unum ex Cafina , alterum ex Comoedia, qua; pe-riit, proferri ä nonnullis , ut probent nepam esse can-crum. Sed merito dubitari, anadcancrum pertine-- ant, cum certo sit certius nepam qsse fcorpium. Nequeverö in his locis de nepa quidquam habetur , quodnon possit tam ad fcorpium, quam ad cancrum referri,Nam ut cancer ita Scfcorpius dicitur oblique ferri, Lcl*vorsum incedere. Nicander de scorpio in Theriacisversu 7519.

o yt pajCd (peqei ipXoyi eiy.iha. yfa,

Ille obliqua fert membra flamma fimilia. Et ibi Scho-liafles , Vafld. pSft Sv, viyav tta/Lißd , ^ qoeSXa. yjet 'jnwTVCTtodciC. ßaXdeq yScPtiXvv, ort ypißAue cSD.7ia.Tts-anoi cy.opcsioi. Obliqua,id esi, inflexa, 0 tortuosa. Etmembra, idefl, pedes. Significat enim scorpios obliqueincedere. Proinde sunt e Grammaticis , qui scorpio-nem dici volunt ro ouqüc %$7tm, eo quod oblique(aut,eo quodlavorsum)repat. Nempe ut cancris,ita &scorpionibus sunt octo pedes, iique non dissimiles,

De Scorpione.

in vocibus,papa,pasco, canopus ex GracisßuCdj , ßoexta,Hct/uSocflrupus ex Arabico odj*« fer ab ; dnccct Cjra-

6 Z 4

10

CeexSyro 1>1 Abba.Thecdc Pwnofiorpii nomine.

Gr<c««w nonnulli, ut jam diximus, 'inmtS <sKcpd(igcst&v, ab obliquo incessu ducunt : sed alii vcrissimiliuS'dm rS exopm^etv t Mv^aveneno, quoddijsundit. QuoTertullianus alludens in Scorpiaco, Id spiculum, inquit,

0 | virus,qua figit,effundit. Ut Hieronymus Epistola octa-va ad Demetriadem , (fumque hoc, quasi scorpionis ibhtfimplices quosque percusserint , venena diffundat. Et deiisdem in Efechielis caput fecundum, Vt eadem plaga0 cutem aperiat, 0 venena diffundat. Tamen ex He-brao, 3lpy akrab, potuit fieri o-KogW© , cüm'sya.Se-««t« liy/aa, qualem habentvoces tr/.vis, cf/.oi, s-jutygee,<rfxuJ'£o;,<tfsdqoiyts , @., cjuuqpa., &c. Et 3*lpy akrab , siquid video, proprie /uayffKivrfov sonat, id elf, animalmagno aculeo. Quod nomen scorpioni sit aptissimum.

Nam > ut observat Philosophus Hifiorix libri quarti ca-pite septimo , MoW rfö bnö/ucnv tuto [/'jLvga/ivifOv ß»*

Hoc infitior um solum magnum habet aculeum. Nempeut murem agrestem "VKy ackbar , dici notavimus (a) (a)Tart.\.lib«pro *13 hi}} achalbar,affla deperdit agroS : ita 3lpy ^.cap.is-png.akrab,scorpio dicitur pro 3*ippy asatsrab , a magno t 017 .lin. 1 Z.

«rc«/co,rnedia vocis lireraper compendium elisa. Hoc & c 'etymon^uoconfirmant.- primum, quod 3*1py nonbabet in Plurali £33"1py akrabim, prout haberet, sijo vocabulum esset simplex; sedODppy akrabbtm, Bgeminato per Daghes, Unde constat in 3*lpy ulti-mam vocis Syllabam deduci cx 3*1 rab geminante fe-cundam. Porro 3*1 rab,magnumion.n. Alterum,quod jfpy akats,\e 1 Dpi? afias,pungere, &Dpiy okjs,vel ppiy okets, aculeus de scorpione sepe dicuntur.

Sic Deut. 8- v. is. in Thargum fonathanis, DUIpyiaXpy , Et scorpiones pungentes. Et Talmudici inBechoroth sol.ji.b. k<3ipy mxpy ppyi pvo >

Quipungit me,pungent eumfeorpiones. Aruch per.Sk-

itaque nec dispar incessus. Sednepametfe scorpionem - , , . 0

ex eomaximeconstat, quod ptoc&kßi scorpione (/N mec ^ scnb D P n ' Et mP'«*

cero paflim in Arat m nepam habet. Exemplo ha?c sint.

Atque oculos urget pedibus,peSlusquebicpsi,

Inde Nepa? cernes propter fulgentis acumen.

Hac caput atque ocitlos torquens adterga Nepal.

. Ter^aqueCentaunatqueNeffiportatacumen.

Ipfaque consequitur lucens vis magna Nepal.

Dum Nepa 0 Arci-tenens invisunt lumina coeli.

Nonse cum mediumpandetNepa. -

Cum vero vis e SI vehemens exorta Nepal.

Quare cum magnis sesefUepa lucibus effert.

Cujusmodi h®C Manilii libro secundo,

-pietate ad fldera dubiamErigonen, ittuqueNepam,JpoIioque Leonem.

Et libro quarto,

Harem esque decem partesNcpa vindicat ipst.

Et libro quinto,

Sed regioneNcpx vix partes ocio trahentes.

NepAm Afrorum esse vocabulum scribit Fefhts , ide{d,Poenorum, ut interpretor, quorum lingua 33 neb,vel 7*133 nebba, dici potuit a cauda internodiis. Sal-

tem Arabice i_*3 nabba Verbum in secunda inter-nodiis distingui significat. Sed magis proprie deplanta

dicitur. Unde anbub,internodium, aut cala-

mi pars inter duo internodia, Si in genere calamus xtt&-ut Chaldaice t<313M abbuba, Nlatente in£><*g/?«.Itaqueproi* l ?n,id est, fistula,(eutibia, sumi-tur hiParaphrastis.biinc Ambubaia dict® cwÄxTficP^.Horatius libri primi Satyra secunda,

Ambubaiarum collegia,pharmacopola.

Ex neb, vel nebba , factum nepa , B & P permutatis, ut

» O 113'1 17133 ' N3Q1 !>33*lpjn JslXpiy 1.V*7»N 1171 Nt3*ipy n 1 ? npnio 7137N, Nisi

effet aculeus scorpionis, qui positus eil in fluvio Dinor,nemo eorum, qui a scorpione punEii fient , vivus fuper-effet. Et R. Selomom i.Rcg. 12 . 1 . 11 . de virgis cx cy-nosbato , 3*lpy3 QXpvy , pungunt ut scorpio.

Et versio Syriaca Apoc. 10 . v. 10 .

lA-j-auo?

Et habebant caudasfimiles(caudis)scorpionum, 0 acu-leos. Ubi rursus 1-2DOQS-. habet Samech, quomodo

AW constanter scribunt.

Cum vulgus alios scorpiones nullos noverit pra?-terterrestres, non tamen frustra est, quod ä Johannedicuntur 01 ey.o^jrioirasyre,scorpii terra, Apoc. 9 ,v. 3 .Lucianus enim in Dipsadibus , inter venenatas Libya60 feras, describit OKoq-niuv ylv@-I itVv rsuin^cy 'Qn-ymvTiiK^ibpvyjm^iaiyct , »j TroflvtsqovIvXov' Srdre^oipiva.iesov,x^ r swev, vjUivv7r%(>ovj,oiu Tcse hrioi ^ tstti^i,H VVK Ti eJun Tei Glicci. Scorpionum genus duplex ; unumquidem terrestre , 0 pedestre,permagnum , 0 multat(in cauda) vertebras habens : alterumvero aerium, 0volucre,membraneis alis , quales viverris , cicadis , 0vespertilionibus . Nota obiter c^t/T«, seu viverras ,absurde poni inter alata animalia. Itaque proT aji ly.Tlm,fThlsiM est, viverris, 0 cicadis, omnino70 legenduns»T «/5 dxeTn, f, Tnlfy , locustis, 0 cicadis.juod miror vidisse neminem. Sed, ut ad rem redeam,jtiam in Mauritania, auctor eStrabone libro decimosexto , ersps&lor y ßj fflUvwv , fj ctTtliqay Xtyimf 'srXÜ-G ©, dicitur essescorpionum copia tam alatorum, quam

J fine