66 z Cap. II. Explicatio njerbomm Mosis de ranis JEgyptiis^Exod.8.^.

666

IO

zo

;o

tere»quam quod Deus definiverat. Sed , si locus estconjecturis,fortasse Pharao Mosem, & Aaronem , vo-eavg'at sub vesperam, nec ausus est illa ipsa die liberationem petere; quiarem tantam non credidit posseimpetrari,nisi multis precibus.Ututsit,relpondit.A/o-ses, Secundum verbum tuum fiet,utfetas non ejfe aliumfient Dominum Deum nofirum: ac proinde Magis tuisdeinceps non fidas,aut idolis gentium, quae nihil pos-sunt; sed äsolo Deo pendeas, qui vulnus infligit, &obligat,occidit,& in vitam revocat, demittit in sepul-chrum,& educit,i .Sam.i.v. 6 . Si petas, quäfiduciäMoses hoc Pharaoni tam certo promiserit, Deo nonante consulto ? Respondeo , Mosem habuisse fidemmiraculorum, & Dei spiritum intus agentem , cujusoccultis stimulis ad id audendum impulsus est.

Promissis autem ut staret, egrefius a Pharaime , cla-mavit ad Dominum ot o •von D*y*nflyn 121 * 7 yjrtjHS*7 ,Super verbum ranarum,quas Ph a ra o n i posuerat.Super verbum ranarum , id est, l-loicl pro

pterranas, ut Syrus-,wc\ pDJi h]t , super negotium, ut

Cbaldai,ve\ in causa,Si super

tansaranarum , ut Arabes interpretantur, Nempe*T 3 T Hebrais non solum verbum, sed Si rem,negotiumcausam significat,cum locus ita postu'at. Et dici potestDeus ranas vel verbum ranarum posuisse Pharaoni.Quomodo ferem.^i. v.zo- Quipofuisttfigna cirprodi-giainterra TEgypti. Et Pfal. 105. v. 2,6. Posuit meisverba signorumsuorum, & prodigia m terra Chain. Inquibus locis ponere est edere,vei immittere. Itaque ?vz-nasposuit Vhmonv. \Acik, immisit. Sed C 7 r<e« multoaliter, Tliei rä betcias ßuvfdxui’ >

Pro finitione ranarum ,ficut consiluerat Pharao. EtHieronymus , Pro sponsione ranarum, quam condixeratPharaoni. Quasi Moses a Deo petierit,ut ratum ha-beret verbum, quod proposuerat , aut potius

quo Moses,datu fide, Pharaoni se obstrinxerat. QuodAbenEz.ramkqm suadent haec illius verba, »3 jM '1

texya ny-iQ *7N 1Ü8 »2 1NO"2' üblü CHÜ 3 ni 33L2VN N1W1 ^2 N'N' 1*1313 , Et clamavit, quia jpe-

fabat in Deum,fore,ut non pudore confunderetur ; quiaPharaoni per se dixerat, absque Deipermififione, Fietjuxta verbum tuum. Neque displicet haec versioQuidni enim reddamus , Clamavit ad Dominum su-per verbum ranarum (seu de ranisj quod proposueratPharaoni ,cum Verbum Diti passim ita sumatur ? SicExod.V). v.ip pn ib OO , Posuit ei satutum ; id est,proposuit. Harum igitur veriionum cum utraque pia-ceat, & stare possit cum verbis Sacri textus , lectorilibera sit optio. Sed tertiam afferunt Hebrai nugato-res, quae absurda & jocularis est. Volunt nimirumMosem ad Deum clamasse super verbum ranarum ,quas posterat inVbacaouc, Si reliquis eAsgyptus-.id est,Deum rogasse, ut importunos ranarum öXoXvywac ineorum medio pectore coaxantium virtute sua sedaret

Hinc Magistri veteres in Semoth Rabba, 01*7 H nh[Vip rrntü nhn o'iniavn nrron a^mh 6 °OÖU3 WD333 vrtiü ro3nö orft ritop avnsx

Dü •von ca’inovan tn W ‘lanw coira D’pyisiC3’yT1D3fn 0121 hy ny*iaS, Non fatis fuit, quod dEgy-ptios ran£perdebant(ii edi,castrabant, ut postea dice-tur.). 5 W & voX illarum ipsa plaga erat molestior. Namin illorum corpora illapse, m intimis visceribus Coaxa-bant. Ac proinde dicitur, “ Super verbum ranarum,quas posuerat iwPharaone: id esi,super ranarum eoa- y 0xationem. Quam scilicet verbum aut sermonem dicivolunt «aS^Ms-iKwc. Quomodo eas dicit

Tulhusad Atticum libri dccirrtiquinti Epistola deci-ma sexta, Pluvias , inquit, metuo,siprognosica nosra

40

fo

verasunt. Rana enim pii&gdxoi. Et Poeta loquaces &locutuleas appellant. Virgilius libro tertio Georgico-rum,

- hiepifiibus atram

Improbus ingluviem,ranisque loquacibus explet.Alcimus Avitus de Pharaone, in libro De tranfitumo-ris Rubri,

- locutuleisfrendetsuccumbere ranis.

Quibus concinit, quod in Hebraico libro, De naturaanimalium , rana pro aquaticis legatione fungitur;quia Vrnm N 3 VQ L 2'->22 *jJ >3 fwta rtx

diserta lingua, & dicendi perita, hymnisque &laudibus Deum celebrat.

Et fecit Dominus juxta verbum Mosis] id est,operecomplevit, quod Moses ab ipso precibus petierat, &Pharaonipromrfztai. St mortua sunt rana de domibus,villis, & agris: Deo nempe spiritum illarum subdu-cente. Quod de brutis animalibus dicitur/^/.104. v.ip.uMufer es sintum eorum,&deficient.Wixean subdit,unde habeat Alcimus, ubi lupra, ranas fulmine fuissesubactas. Verba sunt,

- locutuleisfrendet succumbere ranis,

Quarum mox cumulisflammd tonitruquesubaffis.De quo,Scriptura ne jgu quidem, neque Hebraorum,aut nostrorum ullus, quod meminerim. Neque veroquisquam potest in animo sibi fingere quomodo pertotam zAigyptum fulmencoelitus delapsum, homini-bus intactis,solas ferierit ranas, nisi pro uno miraculopene infinita supponat. Ne dicam esse ridiculum,quodDeus tam potenti telo certasse inducitur cum tam vi-libus animalculis. Quale est,quod in Batrachomyoma-chia Jupiter, de ranarum & murium pugna valde solli-citus,uthoc certamen divelleret,

Tlqdrctlrrntt,(jiytiv <F iXt'At^tv OXv/awov.

Äurdq iatei^.r.tqewvbvAetfjt.ciXtovAib( oarXor,hV 'dfrtJlvnG.(,o j' a s yj-ssi avadigi;.

Tldv'Q.efaiv p ßaArivßctrfd/Hi rs /j-uols t». i

'Primum quidem intonuit , magnum autem commovitcoelum. Sedpos ea fulmen, terribile Jovis telum , mi-st contorquens. Illud autem evolavit 'e manu Regis.Et omnes quidem jaculatus terruit, ranasque mures--que. Tamen ne sic quidem a pugna cessatum est. Ra-nas autem poterat Deus in nihilum redigere , aut inlimum resolvere, quod quotannis fieri nonnulli vo-lunt. Plinius libri noni capite quinquagesimo primo,Mirumque, semesri vita resolvuntur in limum nullocernente , & rursus vernis aquis renascuntur , qua fue-re nata,perinde occulta ratione, cum omnibus annis ideveniat. Poterat etiam eas in fluvios, & rivos, & pa-ludes abigere, unde eruperant. Sed mortuas jaceremaluit , ut de rei veritate constaret , nec putareturMoses per praestigias hominum oculis illusisse. Ne-que ab hominibus occidi voluit, sed per femori, nesibi quidquam tribuerent tanquam sua virtu-

te ab hoc malo liberati. Addunt Hebrai per se mor-tuas esse inutiles, cum occisae suum usum habeant, acroinde Deum occidi noluisse , ne usui essent Ji-gyptiis. Ita est in Semoth Rabba , rvn &W ' 2*7ino [2*7 pivai V 7*7333 ' n.vjn QW onS , Necorpora, aut pelles earum, ulli essent usui, ideo mortuasunt. Dc pellis usu nihillegi. Sed carnes in cibumnonnulli adbibent. Ut taceam Medicosusus, de qui-bus Dioscorides, Plinius, Cjalenus , sEtius, & Medico-rum alii. Et Magicos in Democrito,quo citato Pliniuslibri trigesimi secundi capite quinto, %Addunt, inquit,-dia APagi,qua , fiverasunt, multo utiliores Vita exi -simentur rana,quam legeS. Ranas igitu r per se mor-tuas JEgypiii collegerunt Q'* 7 flrt, acervos,

scervos,\A est,z« multos acervos. Nam haec repetitioHebrais frequentiam dcnotat.Sic Gen.\^,io. Et vallisSiddim J“Y)“'N 3 m“W 3 , putei,putei: id referta erat

puteis. Jerem. 1 . v.Ij. Ad excidendum fibi flIIMm*VV 3 , ciscrnas , cisternas id est , multas cister-' nas.