687

* 'Probatur ejfe ^Margaritad.

Lib.V* 6Ss

Venire. In quibus tamen verbis est,quod lectorem Me-moretur, qui non capiet, cur calamus in fud&am dica-tur ex longinquo advebi,curti in sheophrafio libri noniHistoria plantarum castiicieptimo nasci legatu r in lo-co,quem Aulonem appellant , inter Libanum & ab ummontem stadiis ä mari cifciter ct* quibus subscribitPJiniuslibti duodecimi capite vigesimo setundo. Ita-que, si bis credimus, calamus aromaticus vel innascebatur,vel in Ideis suda* proximis* A£cedit,qubdeX Absyrto meminit Vegetius irt pulveris quädrigairii jqcotiiemotie Calami Syriaci & aromatici. Tamen Cl.SalmastusinSolinumpagAofi. negat ullum fuisse Ca-lamum aromaticum pra:ter Indicum, qui Arabicus &Syriactis sit appellatus , quia ex India in Arabiam &Syriam advehebatur. Ego Prophetarum xvo nullumin *S)T/<afiiisseCalamUm ardiiiatictim cittrt ex fereniid‘colligo,tum ex bis Ef.^y.v.r^. Non 'emisti mihi argentocalaiukm, quibus inGnuai Propheta atoma fu i sie peregrinum magni pretii. Tamen solum in India crevissenort concesserim , cum Mofis aevb fudais jätn fueritnotus,ejusqueadeo mefttid fiat£.*W.^o* v. 2H. In-diam enim fudais,a\xi vicinis gentibus, jam tum fuisseapertam,mihi non fit verissimile.Piito igitur calamumillum etiam irt Arabia parte aromatifera provenire,quam Dionysius Perieoetcs versu 937. odorem exhalarescribit,

H’' (r/uvqvn(,ri luitisji\s xafidjUoio,

aut thuris,aut myrrha,aut odorati calami, linde FestusAvienus ,

— hic ladani vim

Vellera des undant,calami comapullulat almi.

Et Priste i anus-,

Namque thyo,myrrhdque viget,cufn thuris odore)

Et casta,necnon & canna dulcis odore.

Malim,

——- tpf canna dulcis odoris,id est, *— ivosfan KctXa/uioio. Ac proinde cälarhüm odo-ratum Arabicum vocat Plutarchus in libro Quod brU-tarationeutantur. Quomodo etiam 'fheophrastus , &Plinius, non satis sibi conltantes. Et de Sabais dicit^Q

Agatharchides , /\tvJ'^a.stivihlQd(si n, 8 cc.

nafid/ux, ystjj dfifiuv dv&Tdjdffl ronsTter Celsa exstur-.gunt arbusta myrrha, &c. (st calami, & aliorurttidge-nus. Et Diodorus de iisdem libri tertii pag.12 5. KctS"’äse csfi/<sqei juipdfi.it fi)Ca.m 1 d raj ojUv^mk’ -sfo; Ji tb-etotc (piivik@-,ystjj xafidxiva/uol/uv. Et Strabo librodecimo sexto , Eloij ^(poirixtc iwhfeis, rstif v.dfidjj.@*

Qu 1 11 Propheta feremtas id ipsum non Obscure docet.

Ibi enim sic loquitur DcttS, Quorsum mihi thus de Sa-

?ö

(gessit cifos^a, kV« /U« pitJiue ifgspVMeui , or«, treS'j

Topgueicv. Eil & margarita quandoque aurei co•loris,ita ut auro admota nonfacile dignoscatur. Quodidem habet Eustaihius 'mJliad.fi!. Neque äfuivo gil-vus color plurimum distat , quem scriptores tribuuntnonnullis margaritarum. Tz.et'fes Chiliadis undecimasHistoriLzyy.

n» #« >tu>i(jisCpa](>w,

Alibi quidem pallida, alibi autem gilva, alibi non beniroturidai Sed frustra haec asseruntur , cum margarita-rum candere sit maxime proprium j atque in iis aliicolores pntter candidum ttort solum infrequentes, sed8c Vitiosi sint. Itaque,etsi margaritarum quärdam ru-fe, fulva:, &gilv£fiht, nemo tämert aliquid rufum ,au t fulvum , a\xx.gilvum ut margaritam ejfe dixerit*Utnequ e nigrum este ut hominem, qtiamvis hominumquidam nigri sint, Mauri pina, atque nAithiopes. Seidin insulaÄipangn ad extremum Orientem PaulumVenetum libri tertii Capite secundo margaritas rubrasdescribere , qu* albas pretio longe superent. Sedid frustra adducatur, cum hae margaritae veteribsis tamignotae Fuerint, quam insula, in qua nascuntur. Atobjectioni ut Occursamus, asserimus Hebraum Ciliiadam, etsi pxöpt\drubere significet, posse tamen ali-ter fumi, aeque ac Latinum rutilare, quod saepenihil quidquam qtiamstlehdere est. Ut tAineidoS librtJoctavo.

Arma inter nubem coeli regionesterend

E coelo rUttlare vident. -

Hittc Philoxeni Glossae: A djuaris, niteo,st>lended,rutilOiEtpassim in Pofris rutilare dicuntur Luna , & stella ,splendoris ratione, nonfubedinis, quaein iis vix ullaapparet. Eodem exemplo a Poetis purpurea Vocantur,quaesunt eximii candoris, ut nix,& cygni. Albinova-nus in Mecoenatii obitum.

Brachia purpurea candidiora nive.

Horatitis ad Fenerem libri quarti Oda prima,

7 empestiiiiUs in donioVa\A\,purpureis ales oloribusComestabereMak\m'nQuia utrique colori, Candido, inquam, & purpureö,hoccorrimuneest ,utadmiXti luminis multum habe-ant. Itaque ut a Verbo TIT z.ehar,<paod lucere di,Chaldaicum 'Tin? gehört , pro purpureo 8 c coccineosumitur. Vitissim candori nomen est a luce ignea.Nam candere proprium est ignis. Quin fi.iw.ov albumfit %wtd Asuca«j>,quod wdereest,quia colos est maxi-me conspicuus. Inde in Hestychio, Aibxii, (paffest fiajt-dsfid. Item, Aeuxav^/^ovS, fia/j.7scv^L. st. ursus , Atvxovj

ba veniet t & calamus bonus de terra longinqua / Ita -.. te fiapeisfiv. Ita ut fiiwd alba dici pösiint quascunquetitterra longinquam posteriore hemistiehiö idem sit,' insigniter splendent , quomodo rutila, & purpurea*

Sed,quddmaxime ad rem facit, illud ipsum verbum

. . t T 1 f ‘ ^ J sl. M A l— . A A4A0

quod irt priore Saba. Quo eodem exemplo Sabaigens longinqua vocantur foel.^.v. 8. HtSabaorumVie*ginam ad SolomonemvtmQic dicit Christus h terra finiü>«r,Matth*i2, v.42. quia Sabai extimas äd meridia*num Oceanum terras öccüpant. Sed & alibi probavi-mus ex Etech.ty.v.ip. ad 7 ynorumnmd\tias, casiam,& calamum ex ZJaal fuisse advectum , qui locus fuitcirca Sabaos. Vide nostrum Phaleglibri secundi capitevigesima primo*

Docuimus hactenus tsebraa Vöce D’riS peninim .margaritas significari. Sed unum potest objici , quodrubere dicuntur Ihren. 4. v. -f. Ibi scilicet feremias deNaz.arais dicit, quorum vegetus erat color ante ca-ptivitatem Babylonicam t QÜ’53D y IDtiV , cor-pore rubrifuerunt pra peninim ( aut plus qudm ) peni-nim. Id autem non videbitur margaritas convenire,cysta candore notabilis ipso est. Regeret fortasse aliquisnon omnes margaritas candere. In aliis enim rufus,inaliis aureus seu fulvus eminet color, quorum ille idemcum rubro.hic est illi vicinus. Plinius , In nostro mari(uniones) reperiri solebant crebrius circa Bosphorum"Thracium rufi,ac parvi, in conchis, quas myas appel-lant. Androsthenes apud Athenäum, K*j i<?iv » ptpßu-

60

70

D* 1 N , quod Hebraice rubere est , Arabice canderesignificat. Hinc illis pot adamode camelo, & jd-mentoquovis» edmaxime candidus f , lk Lpol

naka adma,carneis,summe candida. Et candor

eximius. Ita exponunt Lexicographi , in b is Alcamtts,Giggeius,Goliustkc. Ne mirum videatur,&: insolens,quod eodem setisil de sudiorum NazJarais a f eremi*dicitur Ö* 3 * 3 Öti avy 1D1N, candebant, vel luce-bant, & nitebant corpore prd margaritis . Constabithsec a me vere dici perpendenti quö sensu ’

estfec/W^lepra: macula a vocetur fU 3 y»

Leis.lyv.rcj.cysbd e et alba impense rubra ,si C 3 *TJV ni-hil quidquam quam rubere significaret* Id vero enetabsurdimmum,ut plaga alba diceretur impense rubra.Neque enim fieri potest, ut quod album est, sit idemsumme rubrum i cöm rubedo in intenso gradu albedi-slem prorsus eXcludat.Huic incommodo tribus modisoccurrunt interpretes* i. Alii enim hsec duo dive-lunt , quasi Mostes dixisset plagam , vel albam ökuvel rubram. Sic Gract rnfiany^ fi.tv,iajv*Gv iruystfyla-lucida plaga albescens, vel rufescens. Et Hieronymus

1