Buch 
Hierozoicon sive bipertitum opus de animalibus S. Scripturae ... / authore Samuele Bocharto
Seite
739-740
JPEG-Download
 

739

Probatur duo effe genera 3 Scc.

Lib.V, 740

Demetrius Ephesus de fontem luxu, ubi supra: Kaj G.-qd, 7 tett fsUXim, (ytj noqpvqoi, jfjtj Xwko 7, oi $ aXvgyeic,Et Sarapes ipfis fuerunt lutei, purpurei, & albi , qui-dam etiam ex marina purpura. Quo etiam in loco,doctissimo interpreti calculus haesit. Nescivit enimquid differrent «jropcJJvijo/, & dxuqym, ut apparet tamex versione, quam ex notis appositis. Neque magnusCaufabonus cicutienti praeluxit.

Ego vero cum ex talibus locis collegissem purpura?nomine, quoties marina? purpurat opponitur, aut abilla distinguitur, aliud significari, nempe purpuramex alga, aut vacciniis, aut sandice, aut amorge,autferrugine, denique ex diversa materia confectam:Conjeceram hujusmodi purpuram Hebraice diciJ2118, vel P3*18, ut marinam, H. Atque indeeffe quod marina purpura a Syro interprete cum Epi-

theto diciturT-iO»? 1-JlQ.^ 1. Macchab. 4,23. &

ab Avicenna, ubi supra

Sed re jam accuratius perpensa, sentio argaman. veargavan ,& thecheleth , esse diversas marinae purpuraespecies, quarum illa rubra fuerit, haec coerulea potius.Proinde Ezech. 17,7. affertur utrumque purpqra? ge-nus ex infulis Elisae, id est, Gräcist ist mari zAsgeq. Etutrumque in summo pretio fuit. Quin {1318, arga-van fuisse colligas aliquanto pretiosius, ex eo quodSDan.p, 7.16.29. is quem Assyriorum Rex ad sum-mos honores vult evehere, non vestitur isi*73n, thi-chld, sed , argavana. Itaque 837318, ar-

gavana , non fuit vulgaris purpura ex herbis facta, sedmaxime pretiosa. Neque puto tam fuisse vetus, adul-terinum hoc purpurae genus, ut a Prophetis potueritmemorari: a Mose praesertim , in quo voces n*?22,& [2218 sunt toties repetitae.

Ex Hebrsto n*72n thecheleth , factum ChaldsiumN*72T1 thtchla , vel 8*1251 thachla , aqy^aixwi tachla, unde Graea v.dyXx , & xc tXx» pro purpura. Nam, utbuphthalmum veteres vocaverunt xe^Xcu-, & Kclxx<tv-,ita purpuram xa^xZcu , & xd-Xylw. Sic in ara Dofia-da jam citata,

AiCdcftcj-ivoiit Y.ayXla)

T eno <poivlvi<n t kyy{.

Porro ex 8*7251 tachla , deflexum »«^x», r & n per-mutatis, qua? sunt cognata? Jitera?. Sic arca

est ex Chaldito nnrt tibut , & quis ex t/j. Et Doresdicunt OKst, 7 tona. , toxss , dlXoY.a pro are , Wart , toti ,a'Thori. Sed hic aliquid peculiare. Nam Y.dyXy, di-ctum pro ret^x«, x & V permutatis, propter^ lequens,quia vox facilius effertur, cum conjunctis syllabis, abeadem, aut simili litera est initium. Proinde GrstctBiCx/a? pro Gibliis dixerunt, Szech. 17, 9. & PoetaT8T ogti pro Tewa^sr, & lAioles trtfj.iit pro 7rsm. EtXetesov , Latine est lilium ato^tpvga , purpura , li-cum <pvV»f pro S-vtxs, popa. Ut recentiores pro fi-bro dixerunt bebrum. Et Galligingembre pro zingi-bere. Potujt etiam ex 8*7251 tachla, deduci xo^x©-, &»ol^vXisv. Nam ut xef^uXicv, ita & x°>x©- speciatimpurpurariam concham sonat. Pertllyone Pythagoricain libro de concinnitate mulieris: ei/nara. iomi-

vet Xilut) L, troUlXa. 3-eeXaarin? ßd n|,<©. ko^Xk , /ua>es«iriXXx,Vestesquarere Valde splendidas , gj- varias ex marino tinttu cochlea (id est, purpura?, seu conchylii) in-signis esi stultitia. Naumachius,

-iifjLa.ro. si «VetXiwc asftctn xo^X«>

Vestes marina cochlea crmre inficiuntur.,NonnusDionysilibro quadragesimo.

KajTv&lx; exornetis diestv stiva, Cpd^tte xo^Xm.

Et Tyria? ( regionis ) cochlea tintlas vestes conspexit.Et paulo post de cane Herculis,

Xioviotf oreg-ptigt nugnitPcif asftetTl xo^Xb.

Niveas purpuravit malas sanguine cochlea. Cui canipurpur* inventionem cur Phoenices tribuant, obiter

10

20

aperire libet. Verbum 2*72 chelab, Syris primo ?1-2spargere, inspergere, deinde etiam VsOj tingere lo-nar. Et nomen 3*72 chilab, U37V tinctorem, seu in-fectorem. Ita Boderianus , tanquam ex tsdrucb, u-bi tamen non reperi, sed in Pomario , & Aquinate,Canis porro nomen 2*72 cheleb, iisdem scribi literisneminem latet. Tyrios igitur lusisse apparet in ambi-gua voce 2*72 , qua?, & infectorem,& canem signifi-cat, & Herculis cani tribuisse nobilem artem, quam la-narum infector Herculis a?vo Tyri reperit, Herculis in-quam illius antiquissimi, qui Mose i uit vetustior. Pro-inde in Mops scriptis de purpura multa est mentio. Etgravi errore Eutychim Alexandrinus Patriarcha ha?crefert ad Hirami illius tempora, qui Solomom fuit ae-qualis.

Aliud purpurae nomen est 103*18 argaman, vclpiXltiargavan , qua? du* voces sola dialecto differunt. Priorenim Hebraica est: Posterior Syra, Chaldaa, Arabi-ca, Perfica. Quamvis etiam in Hebrsto textu 11318Argavan, pro purpura legatur %.Par.i,y. sed alibinulquam quod meminerim. At Daniel, qui Chal-daice scripsit, & Chaldai Paraphrasta, & Syrüs, pro

fQ3l8 argaman, semper habent 13 argevana,

& Arabes argiavvan, Kimchim 113*18/rr-

^zwz,putatfactum effe ex 12318 argaman, permuta-tis Mem,lk Vau, qua? liter« non sunt permutabiles.Ego utrumque puto deflexum ex 1130*1 Haram^un, vel^ 0 aramgavan , quasi Syrium colorem dixeris. Quomo-do Syris ^Q«^-£L~£0 fafgon, est color hysginus, EtArabibus ifimanagiun , caelestis, vel

coeruleus color,quia \Mgavan, vel gun, est color. Expäß*)N'arqmgavan, extrito vau-, ut fit in quiescentibusajin, factu m <ir<?»^<?«,&literis traj ect is J0318 argaman.Rursus ex Code [1JD18 aramgavan factu argavaneliso ,Mem ex media voce.Qu^ eliso est frequens in co-positis.Similes enim observavimus in vocibus D.1138,Abraham , *781227 Samuel , 31py scorpio, I32y, rmugcXXhb rana, &c. Itaque{2318, vel {1318 est Sy-rus color, quomodo appellaturnon immerito, cumin Syria primo coeperit usurpari, cujus Tyrus, vel estportio, vel appendix. Ut de Babylonica purpura ta-ceam, cujus praeter Arrianum etiam Hebrai passimmeminerunt in fofiy,ii. ut alibi docuimus. Nec a-liud intelligo in Philostrati Epistola qua rosas extollitvsutq t B o.£vXuvmkqykov nitii Tufitav'zao(fS>v(>av,fiipraBabylonium coccum, & Tyriam purpuram. Coccumenim , & purpuram passim promiscue sumi abundeprobavimus. Proinde , Ezech. 27,16. mentio fit12318, argaman , seu purpura? ex Aram allata?; Id est,ex Babylonia qua? pars est 0*113 018, Syria Me-fopotamena. Et apud Diodorum, qui Ctestam sequi-tur , Assyria Rex Sardanapalus muliebriter vixisse legi-tur, SsfiTUfiiv© sq stsvaHiaildav, 3 Xj rd

fj.aXa.xdTO.Tct ielw TaXaaiuqyar, In quo iplo ha-bitu , auctore Trogo , illum invenit Arbaces, interscortorum greges purpuram colo nentem .Itaque color il-le a loco dictus est, ut Puniceus , Tyrius, Sarranus, Ar-menius, Venetus, Spanus , Melinus, Syriacus , Mini-um, Sinapis, Creta, Syrie um, Scc.

Ad J2318 argaman alludere nonnulli putant aV°$~yov Amorgon, Graea infui* nomen, unde A'ftPtyywa i/ta,-Tia, Amorgina vestes »id est, purpurea?. Et Arabicum

qj margian , vel margan pro corallio. Et

j 0 magran pro rubrica sinopide , qua? Arabice isji *'

^magra, vel by==uo dicitur. Ut ad {1318, arga -

van , alludit Gractsm fiy (&, quod explicat Ety-mo logus Ts'wsg<J>ug«V f^iQlXauv, amySlum purpureum.

Unde

40

s°

60