PRAEFATIO xxix
dum credere velint; videamus quo tandem oporteat illo pervenire.
Vel enim dicent hanc, quam confingunt, mundi per omnia pleniconstitutionem ex voluntate dei profectam esse, propter eum finem,ut operationibus natura: lubfidium prxscns haberi posset ab a’theresubtilissimo cuncta permeante & implente; quod tamen dici non po-test , siquidem jam ostensum est ex cometarum phamomenis, nullamesse hujus Ltheris efficaciam : vel dicent ex voluntate dei profectamesse, propter finem aliquem ignotum; quod neque dici debet, siqui-dem diversa mundi constitutio eodem argumento pariter stabiliriposset: vel denique non dicent ex voluntate dei profectam esse,sed ex necessitate quadam natura:. Tandem igitur delabi oportetin faxe s sordidas gregis impurissimi. Hi sunt qui somniant fato uni-verso regi, non providentia; materiam ex necessitate sii a scmper &ubique extitisse , infinitam esse & sternam. Ouibus positis ; eritetiam undiquaque uniformis : nam varietas formarum cum necessita-te omnino pugnat. Erit etiam immota: nam si necessario moveaturin plagam aliquam determinatam ; cum determinata aliqua veloci-tate } pari necessitate movebitur in plagam diversom cum diverso ve-locitate, in plagas autem diversos, cum diversis velocitatibus, moverinon potest; oportet igitur immotam esse. Neutiquam profecto potuitoriri mundus, pulcherrima formarum & motuum varietate distinctus,nisi ex liberrima voluntate cuncta providentis & gubernantis dei.
Ex hoc igitur fonte promanarunt illa: omnes qua: dicuntur natura:leges: in quibus multa sone sopientissimi consilii , nulla necessitatisapparent vestigia. Has proinde non ab incertis conjecturis petere,sed observando atque experiendo addiscere debemus. Qui vere phy-sica: principia legesque rerum , sola mentis vi & interno rationis lu-mine fretum , invenire se posse confidit; hunc oportet vel statueremundum ex necessitate fuisse, legesque propositas ex eadem necessita-te sequi; vel si per voluntatem dei constitutus sit ordo naturs, se tamen,homuncionem misellum , quid optimum factu sit perspectum habere.Sana omnis & vera Philosophia fundatur in phamomenis rerum: qua: sinos vel invitos & reluctantes ad hujusmodi principia deducunt, in qui-bus clarissime cernuntur consilium optimum & dominium summumsopientissimi &: potentissimi entis; non erunt harc ideo non admitten-da principia, quod quibusdam forsan hominibus minus grata sunt fu--
5 S * * h tura.-