4 Philosophia Naturalis

*io"jss" que in corpore duplo majore cequali cum velocitate duplusest, &c dupla cum velocitate quadruplus.

DEFINITIO III. (ä)

Materia vis infita eß potentia reßßendi , qua corpus unumquod-que , quantum in fe eß , perseverat in ßatu suo velquiescendi vel movendi uniformiter in direElum.

Hxc femper proportionalis est soo corpori, neque differtquicquam ab inertia massa:, nisi in modo concipiendi. Perinertiam materia;, fit ut corpus omne de statu fiio vel quies,cendi vel movendi difficulter deturbetur. Unde etiam vis in-fita nomine significantiffimo vis Inertia; dici possit. Exercetvero corpus hanc vim solummodo in mutatione status fui pervim aliam in fe impressam facta; estque exercitium illud subdiverso respectu & Resistentia & Impetus: resistentia, quate-nus corpus ad conservandum statum suum reluctatur vi impreCfxi impetus, quatenus corpus idem, vi resistentis obstaculi dif-

ficul-

que per M, & deinde per C, erit C = Q:M; & M =; Q : C ; Seu celeritas est utquantitas motüs ad maflam applicata, & mas-sa vicissim, ut quantitas motüs per celerita-tem divisa. Si quantitates motus Q, q, seuMC, mc, fuerint aequales, erit MC rxnc, &M:m=c:C, seu massa: suntreciproce ut celeritates; & viceversa fiM : m — c : C, erit MC — m c, seusi massie sunt in ratione velocitatum reci-proca , quantitates motüs lunt aequales.Pratterea cum, ( ; ), fit C — S : T, eritetiam Q =: MS:T, seu quantitates mo-tüs sunt in ratione composita ex directisrationibus massae & spatii & inversa tem-poris ; invenietur etiam QT = MS,M = QT : S; S = QT : M, T =M S : Q.

Pari facilitate demonstrari possunt cae-tera theoremata qua: de motuum compa-ratione , apud scriptores mechanicos fu-se reperiuntur.

(“*) 7. Vis duplex est, activa & paffi-va> Activa est potenfia motum efficieiujij

Passiva est potentia motum recipiendi velamittendi; vis activa subdividi solet invim vivam quae cum motu actuali con-juncta est, & in vim mortuam quae est tan-tum conatus seu sollicitatio ad motum &ex qua motus actualis non producitur, ni-si vis mortuae actio aliquandiü in corporecontinuata fuerit. Sic vis gravitatis inglobo qui ex filo pendet vel plano hori-zontali incumbit, est vis mortua, qua qui-dem actu non movetur globus, sed cona-tur moveri filumque tendit , aut planumpremit. Si filum abrumpatur > vel pla-num sustentans auferatur > tüm continuagravitatis actione globus motu acceleratocadit. Vis qua corpus in circuli periphe-ria motum , silum centro alligatum ten-dit, & qua proinde conatur ä centro re-cedere est quoque vis mortua.

8. Inest omni materiae vis insita passi-va , seu inertia , ex qua nullus motus,nullaque tendentia ad motum resultat ,sed qua: consistit in renixu quo corpusquodJibet , cuilibet vi externae mutatio-* nem