33<S

LIBER SEPTIMUS, Sect. II.

Modus fe-

tius.

puram, ipsa terra attenuata halitus ä se emit-tit, quas sunt corpuscula siccissima , in quEterra vi aestus attenuatur, resolviturque hseccorpuscula per rimosas terrens molis fi Au-ras, rimas, venasque deducta, ubi humescen-tem aut lapidem aut terram repererint, ei-dem mista in terram ejus proprietatis, cujusterra, ex qua exhalavit, convertetur : Si veroimpurior terra ab igae attenuata in fumosacorpuscula resoluta fuerit, illa humido vaporijuncta intra cryptas aut rimas montium eam.terram generabunt, cujus proprietatis est im-pura terra: Si pura fuerit, candidam ; si im-pura argillaceam & simile quid; si bitumino-sas terras hujusinodi halitus permisti fuerint,terra'pinguis & ustilis, pro ratione caloris velblandioris vel vehementioris generabitur.Modus secundus dependet a constitutioneeundiis. socorum, aut fyphonum terrestrium ; si enimhalitus terrestrium massarum magno impetuper arctas angustalque femitas canaliumtransierit, fern per aliquid a massis sive saxeis,sive mineralibus, sive terreis corrodendo abstrahet, uti ex superiori experimento patuit.Unde hxc evecta in soperficiem terram ge-nerabit , lapillis, arenis glebisque squamosisrefertam; Si vero per cavernas transierit,tunchumido mixta terram efficiet ejus naturas, cu-jus vel crypta est, mineralibus refertam.

Modus ter- Modus tertius, dependet a commixtionehalituum & vaporum : ex his enim optimemixtis nasoetur terra pinguis, bene compacta

& fine rimis , undique iibi cohaerens, iisdem

verö non bene commixtis nascetur terrapriori prorsus contraria, hiulca, rimosa, acporis referta.

Modus quartus. Si halitus transierint permineralis materia; fibräs, tunc vapori conglu-tinanti juncta per solitas fibras profecta pro-ducet pro ratione mineralium , terram, hicErosam & viridem,ibi sulphuream, alibi fer-rugineam , alicubi salinam aut nitrosam velaluminosam aut vitriolatam aut mercurialem,

& sic de CLteris.

Modus quintus, dependet ä Solis virtute:hic enim calore suo extrinsecam Geocosinisuperficiem impetens, terrestres portiones inhalitus, humidas vero in vapores resolvit, &uti ex halitibus ingens salfegineorum, ita exhumidis ingens vapidorum corpusculorum inultimas aeris regiones attollitur, ubi conden-sata & intra altiffimorum montium juga, ter-restriumque regionum planities ventorum vidispulsa, terram non soliim augmentare, sed& longo temporum 'decursi generare pos-Quomodö sunt; quemadmodum enim terrestris substan-returfx ne ^ *8 n ' S corpuscula sicca, quibus halitus

halituum feu fuligines constant , ita humida in aqueavaporum- corpusouia, quibus vapor constat, resolvitur,intra, tum & fuligo quidem halituosa in appropriata re-extratcr- giotie per antiperiftasin accensa vel sub car-, am fecta. ^onis aut alterius materi E adustas forma de-cidens , terrae restituta in eam convertitur :Vapor verö unä fecum variam terrestris ma-

teriae miscellam rapiens in superiori regioneresolutus per pluvias, nives, grandinem terrasportiones vapori insitae, terrae redditae pari-ter in eam, perpetua pericyclosi convertun-tur. Quamvis prior modus, quo per subter-raneos ignes terrestris substantia in halitus re-solvitur, terris generandis magis genuinus fit*Sed ne quispiam forlag huic nostro ratiociniocontradicere videatur, id sequentibus expe-rimentis confirmandum duxi.

EXPERIMENTUM,

Causam xßoyofy'vn®* ad oculum ofl enden s .

P Onito supra focum tigillum A amplusterra qualibet nonnihil hiimesoentemedium usque refertum, supra verö tigiil un ?suspendatur vel ex terra cocta, vel ferro, rei

MMM

Miä

Modus

quartus.

Modus

'quintus.

alia quavis materia receptaculum B sub eam-pariE forma effectum, cui tubi eximii indan-tur C D E F,in fine subtiliores;deinde accen-so igne V S carbonibusque advolutis tigifi 0 ’statim terra in halitus resoluta in recept# cU 'lum abiens, ibidem tubis inserta in fuligineis 1abibit, qute vapori juncta in terram abibj cejus coloris & qualitatis, quibus terra m tl 'gillo posita pollet: Si enim terra candida

id 1 '

rit, uti creta, samia & similia, fuliginem caü ' ^didam ; si terra pinguis & bituminosa - IlJ '^gram ; si sulphurea, fulvam ; si cerosa, virias' 111in fuliginem abibit; & sic de caeteris idemJj^

dicium ek

quL deinde unä cum hum lCjuncta in terram degenerant, ejus terrE > ^qua exhalarunt; halitus enim hujusinodi mginosi per poros terra; fibrasque intim# 5 ^pulsi in superficie sub infensi bili pulvere^tentes^ vel pluviis, rore,pruina,nive indegenerant. Eodem prorsus modo, quo .mici per dicta instrumenta fuligines, tl, r' ü eflores metallicos intra receptacula, ctm ° a ^ g .campaniformes reperire solent; subinde 9^auc ex similibus fuliginibus ingenm 115 -drargyn copiam repenunt, quod ‘ t colJ7 „signum est, in terrestribus subst# 1,tlis , nII nbustibilibusque rebus id delituifle.Qiil