34 2 L I

cineres ex jusinodi sal & cinis sunt

aa ensis a- foscunditatem concipere poste: fieri tamen idconferant, annua ubique locorum experientia docet.Quod Natura: arcanum, ut pandatur, ita ra-tiocinamur : Cum tam terrestria quam vege-tabilia ex duplici parte , uti dictum est, con-stent, volatili St fixa: terra: sterilitas ex utro-que provenire potest, vel defectu volatiliumlpirituum, vel fixorum ; St defectus quidemprovenire potest ex eo , vel quod germinajam pene majorem terrestrium lpirituum co-piam , dum eos intra una cum nutrimento at-tractos consumpserint, vel quod a sole attra-cti aeri commisti sint; Defectus verö partiumfixarum potest contingere vel ex ipla terraeglarea vel ex terrae arenis refertae macilentia,qua data neque spiritus contineri valent, ne-que glutine natura condensari : Accedit hisce , quod non quaelibet terrae pars seu spe-cies ad germinandum vegetandumque ido-nea reperitur. Q^jomodo itaque terrae foe-cunditas, qua destituitur, inducatur, aperien-dum est.

Cum ergo cinis,qui ex lignorum,fruticum,stipularum, segetumque combustione nasci-tur, partibus fixis vegetabilium constet, sub-tiliores verö fixarum ignis attenuatione inauram resolvantur, remanentibus fixis, quaecum ob falis copiam fermentationemque hu-midi mistura peractam pinguedinem quan-dam acquirat, fit ut illa terra in maciem reda-cta, impinguetur, St ad culturam apta denuö

reddatur, adeo que id restituatur ei,quod ger-mina luctu abstulerant: quia tamen sine pro-priis spiritibus jam exspiratis fecunditas fi-nem suum consequi non potest, hinc volatilisilla spirituum substantia a terra solito suo ma-gnetilmo attracta, terram omni ex parte addenuö germinandum beatam reddit. Rur-sus, quoniam verö terra compluribus aliis for-mis commista est, unaquaeque id ex Ipiritola& volatili substantia trahit, quod sibi simili-tudine naturae proximum est : Si enim quis-piam ex pimpinella aut borragine aut simili-bus plantis aquam distillet, inveniet is, aquashafce, etiamsi oculis non pateat,specie tamendifferre; in fundo verö vasis remanens ter-reum illud, quod caput mortuum vocant, fi incineres reducatur, Dico, & cineres St Sal,quod inde extrahitur, pariter specifica diffe-rentia inter se diffidere,quamvis non ita aper-te ut in aquis : Novimus enim experientiadocti, cinerem salicis & vitis, illum naturali-ter ad salicem, 8c hunc ad vitem veluti ad remmaxime lyngeniam inclinari, &in quorumutriusque sale aliquid ex totius substantia re-maneat , ex quo resuscitari queat, admirabililäne Natur« consilio, quo ad perpetuandasrerum generationes in lale spermaticam uni-uscujusque rei facultatem conservare voluit.Ex quo quidem quam luculentiffime patet,cineres cujufcunque vegetabilis ad fecundi-tatem terr« maxime conferre, qua vegetabi-lia germinare queant j sbd St hoc experimen-to comprobemus.

BER SEPTIMUS, Sect. II.

agros nonfiullum

In sale o-ninia la-tent sper-mate rei,ex quo fit,referta.

Experimentum I.

Planta cujufcunque tandem speciei fuerfcv. g. vitis, roste, tritici ,| similiumque in eine-rem redigatur ; quo facto si lixivio inde p a 'rato , plantam appropriatam irrigaris, eaM tee ^hoc connaturali liquore mirum in modumfoec undam & luxuriantem reddes; cum cm ,shic magis inclinetur ad fu« speciei plant# co®^,benefaciendum, quam alteri differentis na- ^tut«. Hinc agri in quibus stipularum feg e 'tumquereliqui« incineres comburuntur, ut»quotannis fieri solet, multö majorem fecun-ditatem agris adferunt, quam qui ex combu-starum genistarum,filicum,lotiorum que qu» s 'quiliis fiunt; Ratio est, quia sal dictarumplantarum ex vi sua spermatica similes pl aJ>tas producit, id est, lotium, vitiam, papaver,filices, genistas, similesque, quarum comm»'stione uti debitum frumento nutrimentumsubtrahunt, ita quoque mirum in modum mä nativa sua bonitate & perfectione degene-rare faciunt: Cineres itaque quantö sunt sim'pliciores, tantö majorem fecunditatem fu» 5speciebus conferre, experimentum sequensdocet.

Experimentum II.

Qf.

Si quis flores pulchros, nitidos & uberes ^v. g. Tulipas, anemones, lilia omnis generjs, jutyi'rosas, similesque desideret, is ex iisdeni, pon- ^quam effloruerint, Combustis in cinererst fe' \pis & caulibus florum, lixivium faciet , q u ° 'affuso singularum plantarum appropriatarumradicibus, mira fecunditate & nitore pro"pullulabunt; quod & de plantis casteris di-ctum velim.

consectarium.

Ex hisce patet, quomodö terra unadem quoad oculum tam diversas res P r ° ^cat, quia videlicet terra differentis natm^ep,.glebas tenet, quarum unaqu«queinclinas i t0ad id, quod ipsi magis natur« affinitate c£, °'sentaneum est ; patet quoque inde, non °'mnem terram omnibus producendis ap saPesse; sunt itaque terrestres materi«, qu« l» a stpotius, quam aliam terram ament - Unde »Pritus in terra receptus virtute ad prodn^.das vites imbutus, minus jam apta erit ad ^ticum germinandum, & sic de c«teris,quod in una parte terr« fix« partes j an» ^terminat« sint, ad attrahendos spiritus v^biles magis hujus, quam illius, & const^js.ter felicius germinant ibi vites, alibiSed h«c fusius in Aifiillatoria arte osten"tur. (*,

Qu«stio Sexta. Cur ex sola ceffi»t>°^- e , ^tionis, terra ad unum vel plures annos 9 QlJ , ^fcens,pinguis & fecunda reddatur, dit

deo, hoc fieri partim ob putrescent^ £ eJVfoliorumque in terram conversione Pmentationem facta, qua terrajam P^^ufta

Ca< f/