Ouersalis Liber I.quit, aut quum aquae lambentes terram aliquantulum crassae efficiuntur, quo sanè modo plerunque fit salsus, aut cùm humor conclusus circumserpit metallicam materiam,in primis autem aerariam, eamque corrosit: atque hac quidem ratione fit succus, ex quo gigni, Succus terrætur chrysocolla, id est, uiror montanus seu saxosus, germanice berggrun. Similiter cùm hu­ unde.mor corrosit pyriten aerosum(germanicè kys)& friabilem, fit succus acerbus ex quo orituratramentum sutorium(uitrill)& alumen liquidum. Aut denique succi ab ipsa ui caloris ex terris ex-primuntur: ea uerò uis si magna fuerit, succus ex terris manat& fluit, quemadmodum expiceis crematis pix. Sin magna non fuerit, terrae succi prae se stillant, ut larix, abies,& quaesunt generis eiusdem arbores, resina: quo modo bituminis genera in terra fieri intelligimus.Cap. VI.De mineris thermarum.VOn negant doctiores naturae indigatores, materiam per quam currunt aquae,aquis calidis odorem& gustum, uires etiam plerasque dare: sed tamen non concedunt sulfur, bitumen, aliudue quod facilè concipit ignem, calefacere aquas pos-se, quòd in ipsis non sic lateat ignis ut in uiua calce, qui aquis infusis excitatus,eas calefaciat. Ergo nequesolis ardor, neque uetus, neque motus, neque internusterrae calor, neque materiaper quam fluunt aquae, causa esse potest calidarum,sed ignis ipse cuius uniusproprium est res in altissimo gradu caloris collo-care. Bitumen quidem ardetin aquis non autem sulfur: unde si flagranti bitumini a-quas instilles, non extin-guitur ignis sed augetur.Ergo thermę habent bitumen pro fomite& non sulfur, atque hoc modo aquacalida intra terram gignitur. Tepida fit, uel cumsimiliter in interiore sinucalefacta longius per canales fluit, antequam exipsis effluat: uel cum tammulta& copiosa affluit,ut eam ignis tantopere ca-lefacere non possit ut ferMonsieur le Comte de l'autreCe qui nʼentraient a lʼa précédé.a-t-elle de l'année de liret uneN° N°ueat. Quo'd si calida longissimè per canales fluxerit, refrigeratur quidem, sed sapor malus, odor teter, color corru-ptus qui ei insedit, manet. Idem sentiendum de aquis amaris, acidis, salsis& aluminosis: qua, Aquae underum magnam copiam Germania nostra in diuersis effundit locis. Quum enim intra ter­ amarae.ram gignantur aquę fontanae& succi quique, omnes sapores quoque intra terram gigni, nonalienum est à ratione atque experimento. Nam fiunt aquae acerbae per loca alumninosa per-meantes, salsae per sal sa, amarae per nitrosa, mali saporis per loca sulfurosa& bituminosa.Non tamen dicimus aquam esse austeram, quum id proprium sit fructuum stirpium, sed po­ Austeritas esttest esse dulcis, pinguis, salsa, amara, acris& acida, qualis inuenitur apud Eibogen oppi­ fructuum.dem Bohemiae.Cap. VII.De igne in terrae uisceribus flagranti.Vbium non est olim montes& campos arsisse in orbe terrarum,& nostra quidemetiam aetate ardent: uerbi gratia, in Islandia mons Hecla statis temporibus fo- Heclamons-ras proijcit ingentia saxa, euomit sulphur, spargit cineres tam longè circuncirca,ut terra