100De Galliapatum obtineret regali iure, neminique in prophanis subesset praeter Caesari, ab omni tribu-Episcopus o-to liber. Sed ubi domum reditum est, episcopus, conniuente forfan Caesare, priores mole-lim princepsstias rursum perferre coactus est, quousque tandem comes quidam Guilelmus nomine obGeneuae.contumaciam suam imperiale incurrit bannum,& priuatus fuit feudo quod ab episcopo te-nebat. Durante uero multo tempore bello, deficienteque episcopo& ciuitate uiribus, ac-cessiuerunt quendam comitem Maurianensem, qui postea comes Sabaudiae effectus est.Inter hos uero diuersa quoque secuta sunt bella, adeò ut Sabaudus multa oppida, uicos, ar-ces Geneuatum occupauerit, donec fieret Geneuae contiguus, nechis contentus, quae titu-lo suae infeudationis occupauerat, flagrauit sibi& belli impensas resarciri. At episcoporespondente sibi satisfactum de his quae iure feudi ab eo dati acquisiuerat, multae hinc in-Sabaudus inhi de natae sunt controuersiae. Et maior pars populitimens ne Sabaudus irritatus pacem in-at urbi.iret cum hoste communi in eorum perniciem, tractauerunt cum eo ut& ipse omnia in eaipsa urbe possideret quae antea comes Geneuensis, idque iure hypothecae. Sed ubi ille pedemfixit in urbe, maiorem praedecessoribus exercuit tyrannidem: Canonici ergo aliquot cumciuibus contra eum conspirantes reuocauerunt comitem suum antea eiectum, qui uenienscum militari manu à Sabaudis urbem tenentibus uictus est. Tunc Sabaudi coniuratorumdomos inuadentes, quos potuerunt comprehenderunt atque supplicio affecerunt. Dura-uit dissidium istud usquequo defecerunt comites Geneuenses,& eorum ditio peruenit adSabaudiae principes. Tandem uerò Amedaeus princeps perraesus subesse episcopulo, sategit ascendere supra illum. Nam impetrauit à Carolo quarto Caesare uicariatum imperia-lem in tota sua patria, eoque titulo uoluit ut sibi subesset Geneuensis episcopus cum totasua ditione, sed cum ille comiti resisteret, mansit episcopo sua autoritas& populo sua li-bertas usque ad tempora Amedaei octaui. prioris Amedaeinepotis, qui fuit primus dux Sab-audiae& demum electus in Romanum Pontificem, dictus Felix Ille impetrauit à Pontifi-Genua subijci- ce Martino temporalem iurisdictionem in Geneua& eius ditione, sed quam exequinequitur à Papa Sabuit, sicut nec posteri eius, potissimum autem Carolus princeps, qui paucis ab hinc annis à suisaulicis persuasus, inuadere tentauit Geneuam& Losannam, actum fore putans de statusuo,audosi hae duae ciuitates in medio ditionis eius, ab eius imperio liberae remanerent. Nam hocpacto(sic enim arguebant) possent& aliae ditionis eius ciuitates ab eo deficere,& moreHeluetiorum proprias erigere Respublicas. Huic eius instituto episcopus quoque Gene-uensis non parum fauebat, quippe qui ducis precibus pontificatum obtinuerat,& de familia ducum(ex latere tamen) prognatus fuerat, tandemque ex ipsorum insolentia& insulta-tione factum est, ut& episcopus suo priuaretur Pontificatu& dux excluderetur magna par-te ditionis suae.Visontium.Isontium nunc Bisontium& uulgo Bisantium, metropolis Burgundiae, ubi plura ueterum aedificiorum uestigia cernuntur. In eius agro est locus, Salinensis di-ctus, ubi duo sunt fontes, alter aquae dulcis, alter ut sal igne densatum conficiunt,candore praestans, ac maximum eius nationis uectigal. Aliud iam nihil habeo,quod de hac urbe hic scribam; quod ad meam frequentem sollicitationem nihil sit missum.