liber II.131stella, arces,& uicos, quousque peruenit ad Catalaunicos campos, qui non longè absunt àColosa prope Vasconiam. Venientes illuc Romani, qui Galliam adhuc pro magna par-te subiectantenebant, ut incolis opem ferrent contra tam horrendum& crudelem hostem,allegerunt ingetem exercitum, cuius dux fuit Aetius, uir in bellicis rebus exercitatissimus,de qui Valentiniani Imperatoris in occidentalibus partibus fuit summus dux militiae.nctus quoque fuit illi Theodoricus Visigothorum rex, item Meroueus rex Francorum Catalaunicaconsuis, qui ante paucos annos aduenae concesserant in Galliam, Saxones quoque, Parisipugna.omnes qui uiribus ualebant, etiamsi antea inter se dissidia habuerunt, iam ob commu-nhostem facti sunt amici, modò hunc publicum hostem arceant à terminis suis. Erantdîm homines robustissimi, qui iam multas deuicerant& subegerant regiones. Nec in eumdien diem ullus fuerat populus, qui ausus fuerit praelium committere cum eis: quapropternecessum erat, ut omni quo poterant modo sibi prospicerent, quatenus aequo Marte cumallis congrederentur. Aciebus itaque utrinque instructis, congressi sunt duo illi exercitus poposissimi, committitur praelium tam at prox& horrendum, quale antea nemini innotuerat, neccortasse uncum tale commissum fuerat. Pugnatum est à meridie usque ad uesperam utrinque acerri-mè, nocte praelium dirimente. Aiunt riuulum quendam, qui humili ripa Catalaunicum praeter-uit campum, peremptorum uuleribus humano sangnine sic auctum, ut instar rapidissimi1biens.lt. Bln.KönnenZwischenn.:terrentis effluxerit. Inclinare tamen coeperunt res Humnorum, ut etiam fuga sibi salutemcirere cogerentur. Quod uidens Attila, fugit intra castra sua, curauitque constitui per cir-vitum quadrigarum munimenta, scutiferos& sagittarios, qui sese hosti opponerent, quo-ipse aciem suam rursum instauraret& in ordinem disponeret. Iubebat etiam pyramconstrui ex stramine, sellis equorum& quibusque ramentis, quae facile incendi posset,& inda eocremaretur, si hostes superiores forent, ne in manus illorum uiuus incideret, aut salensepultura non destitueretur, si in hoc praelio occumberet. Referuntur in eo praelio ceNumerus occise supra centum sexaginta millia hominum. Et quamuis tyrannyrannus uictus esset, id tamensorum.stulit, quod Theodoricum Gothorum praestantissimum ducem obtruncatum cogno-at ostera die uoluit Thorismundus filius Theodorici regis ulcisci patrem suum, in At-norum rege: at Aetius consuluit, ut expeditè paternum potius defenderet regnumquàm hostem persequeretur, ueritus ne profligato Attila, impetum Gothi in Romanos uereerent. Sed perniciosum fuit consilium: debellatus enim tum fuisset funditus Attila. Sedubi retro abijsse hostes iam acceperat, ipse diuertit ad Remenses, oppugnataque ciuitate obtinuit eam,& interfectisomnibus quamos in ea inuenit, conuertitse ad Trecas. Cuioccurens diuus Lugus episcopus, interrogauit eum in huncmodum: Quis es tu? At ille respondit: Flagellum dei egosum. Comprehendens autem episcopus frenum eius, qui-xit eum per ciuitatem, nullo illato damno. Post haec in-gressus Germaniam, non desijt saeuire in ciuitates& aliaquaeque loca, donec illi innotuit Aetium& Gothos nouumcollegisse