liber II.1373d'ESCRIT IIOITÄliae secundum uarios eius populos, ciui-tates, montes, amnes, mores, mutationes, res in tem-poris successu gestas,&c.WinduBoßenDalmatiaGenuaFJItaliaRom4Neapelsque lesSiciliaT omnia recte& suo ordine intelligas, quaede Italia scripturus sum, ualdelutile erit, situm eius in tabulis eam representantibus contueri, potissimum autemeam quae integram ob oculos ponit Italiam. Ista uerò quae paulo pòstponitur,ob Lombardiae maiorem explicationem à nobis est addita, quum in Italiae inte-gra detineatione, propter loci angustiam tot ciuitates signari nequeant, ut inLombardiae fragmeto. Aduertas itaque in primis totius Italiae situm, quomodoennatermari, separata ab omnibus alijs terris, solunque ab una parte peninsulae instar cohae-cent continenti, alias insula esset. Siquidem ad dextram habet mare Adriaticum,& ad Ięuam maet mediterraneum, quod in eo loco ubi Italiam alluit ab antiquis temporibus mare Tyrrhenumde appellatum, potissimum circa Romam. Iuxta Genuam uerò à Liguriae regione Ligusticum estpellatum. Alluuntur itaque Italię extremitates omni ferè ex parte aquis, ac deinde innumeristanditam amnibus, unde supra modum foecundatur, ut sibi similis terra uix sub sole inueniaatetlatitudo eius maior à mari ad mare space 25 miliarium Germanicorum, exponiturquecalido, unde plurimum eis accidit fertilitatis. Sumit initium ab Alpibus, quae miram so-Alpes termi-cet radiorum reflexionem reuerberantes, magnam ei afferunt commoditatem. Ac deinde cum nant Italiamis candescant niuibus, indes inentibus aquis irrigant Longobardiam, plurimos& ma-ficiunt lacus, nedum à parte Italiae, uerum& opposita parte, quam Heluetij inhabitant. AbE montibus incipit Italia, porrigiturque longo tractu inter meridiem& orientem usqueVendes Siciliae, quae olim iuncta fuit Italiae, ut à ueteribus memoriae proditum est& à nobisptione Sicilię fusius ostendetur. Coepit etiam Italia ante duo millia annorum sibi usurdominium in alias prouincias, eoque temporis successu peruenit, ut totius mundi imperiumlbus auspicijs obtinuerit, id quod suo loco infrà dicam, ubi de administratione impeRomani sermo inciderit. Prae se fert autem Italiae situs maiestatem quandam, proindequasi non sine ratione ad tantam ascenderit potestatem, quandoquidem undique sic naturacunita sit, ut à nulla parte pateat ingressus in eam citra laborem& sudorem. Cingitur aequonibus ceu magnis fossis,& a tergo habet montes instar incorruptibilium murorum. Quanconatu& labore Hanibal hos superauerit muros, transposueritque exercitum suum, intienies apud historicos, qui Carthaginense bellum describunt.