liber II.155De ciuitate& populo Venetorum.Omen Venetorum olim fuit nomen populi& non ciuitatis. Nam ciuitas Venetiarum non habet illam, quam reliquae urbes Italiae, uetustatem, ut iam dicetur. Accidit enim circa annum Christi 300.ut ex scythia prodierit populus ferus& crudelis, quem Hunos uocant, qui grauissima intulit damna omnibus ferè Europę nawos, ut infrà in Vngaria fusius dicetur. Coeperunt primum saeuire in Thracia, penetran-hadere foesiam et Illyricum uenerunt in Italiam. Veneti uero qui tunc in continenti circa Adriamet abant, audientes aduenire colluuiem illam, fugientes in mare, consederunt in paruu-eisinsudis, quarum magnus erat numerus,& quae non multum à se distabant, uictitantes ibiest poterant, potissimum autem uictum piscatura quaeritantes, Ichthyophagum ritu uiuen-des. Paulo post coeperunt in insulis illis erigere aedificia, maximè in ea quae uocabatur Ri Riuo alto.dic dicta, quod mare ibi profundius esset quàm circa alias insulas, aut quod haec inilula emineret supra alias. Hac itaque occasione moti Veneti, posuerunt primum urbis funda-mentum super insulam Riualto, anno Christi 420. uel ut alij scribunt, anno 456. Et nisi Attiiam circumstantium urbium euersorem habuisset Venetorum urbs, nullum adhuc ortum inuemisset. Emultarum namque ciuitatum excidio, mutato fato, supra modum efflorere coepit.quidem ex Aquileiae, Concordiae, Alcini, Paduae, Opitergn montis, Heracliae, Aquilij,Gradus, Capreolarum& Laur eti, reliquijs planè constat urbs ipsa. Primi autem conditoresuerunt Paduani, coepitque protinus urbs crescere in aedificijs, dominio, potentia, opibus, nuecro hominum& possessione terrarum, in mari atque continenti, ut etiam temporis successu-sibi subegerit magnas insulas, ciuitates& regna in remotis terris, quanquam nostro aeuo TurCaiilis multa ademerit. In summa, urbs illa magnificentissima, pulcherrima et ditisrima, faCia estregina maris, habitaturque à maxima frequentia populi, ex diuersis nationibus, imòexioto fermè orbe ad exercendam mercaturam illic concurrentis. Est ibi omnium lingua-cum usus, diuersissimique sunt hominum amictus. Vectigal quod ex uino, sale oleo, alijsque remagistratus leuat, dicitur ascendere ad duos miliones, hoc est uicies centena millia duintorum, praeter tributa, census& redditus, quos ex subiectis leuant ciuitatibus.De ducibus& magistratu Venetorum.Nno Christi 700 Veneti primum costituerunt ducem, antea uerò respublica fuit ad/ Primus dusministrata& gubernata per tribunos& centuriones: inter quos cum nonnunquam gra venetorum,ques orirentur simultates, exequerenturque cum discordia officia sua,& superuenirentLongobardi, inuiderentque suam eis libertatem, quod nemini essent subiecti,& ob ideos lacessere tentarent, Veneti inito consilio crearunt ducem,sub quo concordes uiuerent, partibusque uotis aduersarijs resisterent. At temporis successunon semper benè sibi consultumarbitrantes, multos exducibus turpi morte sustulerunt, si ue-ra sunt quae passim de illis scribuntur. Vrsum tertium ducem,in seditione quadam interemerunt. Filium uerò eius Adeodatum priuauerunt utroque oculo, postquam reipublicae aliquandiupręfuisset. Decimum ducem Obelierum dictum, actum in patibulum lacerarunt in frusta. Decimumtertium occiderunt in ecclesia.Decimum quartum combusserunt anno Christi 958. in suo pa-latio. Decimum quintum truserunt in monasterium. Vicesimumoctauum damnauerunt exilio. Quadragesimumquintum, Rein-hardum nomine, lapidauerunt. Quadragesimum sextum con-iecerunt in dura uincula. Quinquagesimumquintum decol-lauerunt. Haec& multa alia passim scribuntur de Venetis& eoderum ducibus. At Caspar Contarenus, qui ex professo de Ve-H. Schaefmannbenetorum republica scripsit, nullam de hoc miserabili ducumneteritu mentionem facit. Volaterranus quorundam meminit. Portò de magnificentia& potestate