164De Italiaphialam, cui cranium Comundi regis Gepidarum erat inclusum(alij uocant eum Eurimumdum) quem in Vngaria occiderat, atque filiam eius uxorem duxerat. Fuerunt autem Gdae isti reliquiae Hunorum, qui cum rege Attila ingressi fuerant Italiam, facti Longohanrum uicini. Postquam uerò Alboinus multas in Italia adoptus fuisset uictorias, plurimasubegisset ciuitates& in eis praesidia posuisset, atque regnasset tres annos et sex mensesVerona regni uersus Veronam, ubi regni sedem constituerat, ad uxorem suam, publica celebrauit ecaput.uia, uinoque grauatus iussit soceri Chunimundi cranium(ut diximus) afferri, eoque uinoreto& epotato, misit pincernam suum cum craneo illo detestabili ad uxorem suam Rosimumclamauitque alta uoce: Bibè cum patre tuo. Accepta mulier hac iniuria, altum concepit inde dolorem, quem compescere non ualens, mox in mariti necem, patris caedem uindiitura, exarsit. Habuit autem rex in aula sua adolescentem nomine Helmechildem, cnmulier illicito tenebatur amore, eumque subornauit, ut regem dormientem in somno neAlboinus inter ret. Quo facinore patrato, nitebatur mulier regnum cum adolescente retinere. Insidiificitur.tibus autem Longobardis reginae& Helmechildi, fugit illa cum adolescente Rauennenauferens simul magnam uim auri, totumque Longobardorum thesaurum. Exarchus uerobginus, Rauennae tunc habitans, suscepit illos cum magno honore, praesertim quod modoeleganti esset forma, aut quod abundaret diuitijs, atque ob id ambijt nuptias eius, coepitquedere, ut Helmechildem interficeret,& ipsius se nuptui copularet. Quod mulier uidenserat ad omnem nequitiam facilis, affectansque Rauennatium fieri domina,) cogitare opit, quomodo reiecto adolescente, exarchum sibi iungeret maritum. Occurrens ergo-dam die adolescenti uenienti ex balneo, propinauit illi poculum ueneno mixtum.Veneni pocus lescens nihil sibi metuens nec quicquam mali suspicatus de muliere, accepto poculo bylum.& illico sensit mortiferam hausti potus uim,& antequam totum ebibisset, dissimulatotis dolore, dedit& mulieri ex eo bibendum dicens: Et tu quoque in balneo languidioriloris effecta es, ebibe ergo residuum. Qua renuente& dicente, iam certè non sitio, ille obnatius instans, coepit nolentem cogere, tandemque extracto gladio& intentata morte illacoegit, ut sumeret calicem mortiferum, ebiberetque quod residuum erat in eo. Quo facto, etc.lo post uterque ueneno inflatus, animam reddidit. Sicque dei omnipotentis iudicio regis-boini interfectores nequissimi, uno momento perierunt. Post ista Longobardi aliumcretes regem, Clephem nomine, coeperunt grassari in Italia, incendio& gladio omnia deuattes, tantamque rabiem exercentes, ut Italia grauiora damna uix ante senserit. Non parcemulieribus neque pueris. Exarchus uidens tantam furentis populi debachationem, coacfuit eos rogare pro pace, quodque contenti essent ciuitatibus a se subactis,& reliquas inme infestarent, quibus tamen uerbis parum impetrauit. Nam exercuerunt tyrannynusque ad tempora Caroli magni, annis scilicet 204. qui potenti manu illos compescuit, idlyno Christi 76. Cepit quoque Desiderium regem ipsorum ultimum,& relegans eum Lugonum, constituit super eos duces alienos, qui tam humaniter eos tractabant, ut iamegenterectores sibi non optarent. Dicti fuerunt Longobardi ab initio winili, sed poob prolixas barbas mutato uocabulo uocati sunt Longobardi, quasi longè barbati. EtMulieres bar- exteris nationibus personarum numero formidabiliores essent, resoluebant quoque inbatae.rum suarum caesariem,& fluxam comam adaptabant genis earum, tradebantque armaStratagema.nus earum, hoc commento hostem ludificantes. Infrà in descriptione Daniel nonnihilqueque inuenies de Longobardis, unde primùm prodijsse ab historicis commencementurVrbs Mediolanensis multa passa est di-Uersis temporibus excidia.Nno Christi 540 antequam Longobardi ingressi fuerunt Italiam, Gothi quodeam occupantes& saeuientes in ea, expugnauerunt Mediolanum atque sub uerteMemorantur tunc ex Mediolanensibus occubuisse triginta millia hominumPost Carolum uerò magnum, quum multi reguli in Italia surgerent, ut infrà-loco dicetur,& quidam ex eis uocarentur Berengarij, qui et Longobardicum regnumdem sibi subiecerunt, fecit Otto magnus expeditionem magnam in Italiam, eripuitque Igobardiam de manibus Berengarij& incorporauit eam Romano imperio. Berengariuerò duxit secum in Germaniam, nempe ad Bambergam, ubi& mortuus est. Sunt etiam