Libr III.273###„Ampfani, Chenisci, Landi, Subattii, Heumunduri, Boij. Cornelius Tacitus qui Stra-onem est centum annis sub secutus, atque magna diligentia Germaniam descripsit, quan-contamen extero et Romano homini innotescere potuit, meminit horum populorum, quitempore in Germania fuerunt, sunt autem hi, Catti, Visipetes, Teuctori, Bructeri, FriCherusci, Cimbri, Longobardi, Marcomanni, Quadi,&c. Plinius dicit Germanos in plinius de Gesginae taxari genera, primum est Vandalorum sub quibus continentur Burgundiones, manis-Commi, Carini,& Guttones. Alterum genus est Ingeuonum, sub quibus comprehendumdicambri& Teutones. Tertium est isteuonum, sub quibus fuerunt Cimbri. Quartumbetrnionum, ad quos spectabant Sueui, Hermanduri, Catti& Cherusci. quintum Peu-Conum& Basternarum. Vbi& hoc notandum, memorata nomina plerunque fuisse Teudica, sed quae Romani non intellexerunt, atque ideo sic deprauauerunt traduxeruntque adnore linguae normam, ut hodie nos Germani ferè nesciamus, quid unum aut alterum sit.cantur nominibus nobis adeò incognitis, ut mirari quis satis non possit, qua temporisquia adeò perierint regionibus& populis sua nomina. Nec minus est mirabile quod nulexautoribus cum alio consentit in nomenclatura, sed quilibet alia tribuit regionibuscepulis& urbibus(si quae fuerunt) nomina, cum tamen in uno ferè seculo tres insignioresteint, Strabo, Tacitus& Prolemaeus, unde ergo tam diuersae nominum impositionisExetnisi quòd doctissimi hi scriptores aut putarint sibi licere pro animi arbitrio impo-genomina barbarae nationi, aut genuina Teutonica uocabula corruperint atque in aliamverserint formam. Exempli gratia: Isteuones uidetur deductum à Germanicis dictioni-Casserste woner, id est, extremi& ultimi habitatores,& Ingeuones die innerwoner,stinteriores habitatores, Burgundiones, die burgwoner, id est, burgorum habitatore.cainiones die hartzwoner, id est, picis seu piceae syluae habitatores, uel Herdwoner idterrae habitatores. Vide quod populi, quot familiae& genera hominum olim fuerint in Ger-ria priusquam insignis aliqua extrueretur in ea ciuitas aut principatus aliquis erigere& tamen ex his omnibus nulla ferè gens aut ciuitas ad nos suum transmisit nomen,et paucissimos, ut hic multa doctorum uirorum ingenia sudarint, ubinam gentiumpopulus& ciuitas suum habuerit locum,& quae nomina ex modernis uocabulis priem& tertius credit Straboni. Si primi scriptores fuissent ex Germanis, non tanta ob­ rum.duisset difficultas in nominibus, nunc autem quum à longe Germaniam aspexerintet is solum à limine salutarint& annotarint ea quae ab alijs referebantur, nec uno eodemcripserint, facile apud te cogitare poteris, quo in luto haeserint. Et licet PtolemaeusCornelius ferè eodem scripserint tempore, tamen non eisdem usi sunt nominibus, quiagemaeus scripsit ea, quae longe ante eum de Germania ab alijs fuerant comportata. Atcerelius scripsit qualiter suo aeuo Germania ab exteris fuit cognita. Hoc certum est, suete duo millia annorum semper celeberrimum Germaniae fuisse populum, quorumhinerunt omnes gentiles scriptores. Imò Sueui olim fuerunt genuini& ueri Aleman-empore diui Hieronymi fuerunt tres insignes populi in Germania, nempe Saxones,Ones& Alemanni, hoc est, Sueui. Franci partim habitarunt iuxta ostia Rheni,& parStaripam Maeni. Alemanni complectuntur Susuos, Cheruscos& Chattos. Fran-francien fuerunt admixti Chauci& Chamaui. Apud Germanos tunc nulli docti inuenie-biri, alioquin& ipsi monumenta suae uetustatis post se reliquissent. Romani ueròsultos habuerunt scriptores& doctos uiros, quorum quidam uersabantur iuxta Rhe-exercitum comitantes, at ueram conuersationem Germanorum, studia, mores,& in-praloca,& regiones eorum nunquam ad liquidum potuerunt deprehendere. Nam non Germani olimiune sub coelo regio aliqua magis incognita, impermeabiliorque, Germania ipsa. Siqui ab omnibus st.Germani nullum habuerunt cum exteris nationibus commertium, neque communiquestrati.et cum illis in aliquo negocio, sed contenti sua sorte domi manebant, uictitantes dedibus sibi interra sua natis. Et si quando impeterentur ab extraneis, inuaderenturque abest mata manu, uiriliter& intrepido animo occurrebant illis. Quando autem uidebanttilles uires maiores esse, quàm ut illis resistere possent, abdebant sese in syluis& palu-was, quibus regio tunc abundabat, ut non facile ab hostibus inuenirentur. Sed de hoc inpiura dicemus.Collatio