liber III.287implis idque nedum in superficie sua sed et in uisceribus ipsis. Superfieles decoratur plantis etomimantibus, uiscera mineris, gemmis& pulchris lapidibus. Germani olim data operaquebant terram suam incultam, malebantque se exercere in armis, quàm uenas argen.qui in terra abstrusas magnis sudoribus effodere. Alioquin inuenissent siscrutatitouffent sicut hodie inueniunt. Siquidem diues est Germania auri, argenti, aliorumque me-callorum. Certè Italiae, Hispaniae& Gallijs ferè prorsus omnia metalla negantur, nisi quae àinercatoribus Germanis inferuntur. Fructibus alij alijs abundant, sed habet& Germaniaouos peculiares. Non facilè est conferre terrarum felicitatem. Nam nullam partem est in-cenire, quae ferre omnia posset. Semper negatum est alij, quod in aliam collatum uideas.Quod autem de metallis diximus, idem quoque de uini plantatione sentimus. Si Medera inquil a hodie profert uinum Creticum, uitibus in eam ex Creta translatis, non dubium quin&dum Herbipolense aut Heilprunnense olim aeque uthodie, si cultum fuisset, uinum nobi-proculisset. Nec uideo quid tristitia coeli obesse possitterrae. Si uno aeuo obfuerit, perpe-quo oberit, id quod satis probat acetosum uinum quod apud Ratisponenses crescit, nisi sinclaris& insolitus ardor solis terram acrius macerauerit. Quod autem multae hodie in A-dia& Africa inueniuntur regiones, quae penitus degenerasse à sua pristina nobilitate de-prehenduntur, id euenisse noueris ex maledictione dei, quam inhabitatorum commeruerunt Maledictio deigeccata iuxta illud. Deut. 28. Si non audieris uocem domini dei tui, ut custodias cuncta sterilem red-eraccepta eius, maledictus eris in agro, maledicta sporta tua, meledictus fructus terrae tuae. dit terram.cemen plurimum expones in agrum& parum colliges. Vineas plantabis& coles, sed uinumnon colliges, eo quod uermis illud sit absumpturus. In hunc itaque modum interierunt ma-elt qu'thema regna, propter scelera sua à deo maledicta,& maximae abolitae sunt urbes. Factumende soque, ut ubi olim magnus fuit lacus aut coenosa palus, hodie fertilis inueniatur fun-et ut semel finiam, patria nostra non habet immite coelum aut sterilem fundum, ut ueteres senserunt, sed nihil est ferè in ea ociosum, quod non sit frumento, fructui aut uino ferendo aptum. Colles sunt aprici, habemus amoenissimas syluas, copiam fructuum, magnosstuos amnes terram foecundantes, salubres fontes, plurimas aquas thermarum, toti-e sontes salis, plures mineras argenti& ferri quàm ulla uicina natio, ut taceam quâmdine decorata sit Germania urbibus, oppidis, uicis& castellis, castris quoque& arcibus,ontanis& campestribus.De diuisione ueteris& hodier-nae Germaniae.On constat ex scriptoribus, Germaniam olim in uarias distinctam fuisse prouin-cias, nisi quòd fuit, sicut& hodie, Germania superior& inferior. De Saxonia,Thuringia, Misnia, Hassia, Franconia, Schlesia& alijs minoribus regionibusnulla penitus fit mentio, tametsi certos quosdam populos in his tractibus tuncquodque habitasse nemini dubitur sit, ut supr à indicauimus. Cum uerò Germani traijcerentcum atque Danubium& occuparent partem Galliarum alieno sudore excultam, extenquam patriam suam in Noricum, Vindeliciam, Rhetiam, Helueriam& superiorem Pancunc Germania coepit in uarias discriminari prouincias, quanquam hoc esset extra& antiquam Germaniam. Nam ueteres separauerunt has terras ut diximus, à Germa-necincolae earum usi sunt lingua germanica, quousque Germani eas occupauerunt. Iuxtaen Rheni à parte Galliae loquuti sunt Gallice, etiamsi incertum sit qualingua usi fue-Calli antequam Romanis subijcerentur,& ultra Danubitm uersus alpes locuti sunt Italice, Linguae in de-& in huncusque diem haud procul à Curia loquuntur Italice, donec Germani traiecto uictas terrasdubio eas terras sibi subiugarunt aliamque introduxerunt linguam. Per Heluetiam intranslatae.& agrum Suicerorum,& per Rhetiam lacum Podamicum seu Constantiensem atquesouam, per Vindeliciam Lechgoiam, per Noricum Bauariam,& per Pannoniam supe-from Austriam. Duorum fluiorum Rheni& Danubij ripas Romani sine magno negoTibi subdiderunt, condideruntque multas ciuitates iuxta eosdem fluuios, pro ueraem Germania obtinenda, multum ab illis est sudoris& sanguinis effusum. Obten-consuper, diu retinere nequiuerunt. Nam potestas eorum cum ad summum ascendisset,illico