Libr III.289annis subuno perleuerauerunt dominio, quousque scilicet posteritas Caroli magni defecit,et quod hic amnotandum duximus: quia Galli contendunt primum occidentalem Caesaremstuinse Gallum, atque sub eo imperium translatum in Galliam. Germani uerò longè alitertersentiunt. Nam Carolus magnus fuit Germanus natus, fuit dominus Germaniae, nouitCinqua Germanicam, reduxit. per Germaniam pro bona parte ad cognitionem Christi. Habi locus natiuitaanitin Germania, nempe Aquisgrani& Ingelhemiae, quae patria mea est, ubi& plurimi eum tis Caroli ma-matum afferunt, alii uerò signant Fruxinum locum natiuitatis eius. Clebrauit plurimos in Germa gni-nia principum conuentus, potissimum Ratisponae, wormatiae, Aquisgrani,& prope Mogurtiam, atque ob id imperium sub eo translatum est in Germaniam, quod tamen Galli& Italiconstanter negant, dicentes, imperium sub Ottone primo ad Germaniam translatum, quanom scilicet pontifex Romanus Imperatoribus de imperio permisit. Nam bonam eius par-tem temporis successu sibi usurpauit, sicut suprà sub titulo Rauennę indicaui, sed quod alijsexcutiendum relinquo, rediens ad Carolum magnum& ad omnes successores eius, quoscune ordine recensebo, describamque compendio eorum insigniora facta. Sed quia multumhucis allaturum est historijs, quas insequetibus obiter attingam, si praedecessores Caroli ma-quoque hic ordine ponam, paulo altius uidetur repetenda regum Galliae series& suc-cessio, incipiendo scilicet à Clodoueo primò Christiano Francorum rege, quomodo ille et suinecessores usque ad Carolum magnum dominium suum extenderint ultra Rhenum in Germaniam,edegerint.» sub unum imperium utramque nationem, aut saltem bonam Germaniae partem.De Christianis regibus, qui ante Carolummagnum rerum sunt potiti in Gallia& partim in Germania.Nno salutis 500. plus minusue exortum est ingens bellum inter Clodoueum Gallorum regem& inter Alemannorum regem. Nam Clodoueus expeditionem fecit usque adTulbiacum, quod est in episcopatu Coloniensi, contra Alemannorum regem, commissaqueatroci pugna, Alemanni prima die Clodouei exercitum strauerunt, eumque in fugam uerterunt, ut ille planè desperaritse posse ferretam potentishostis molem. Duxerat autem Clodoueus iste Childerici filius anno 484 Clotildem Gundebaldi Burgundi regis filiam, mulierem sanctam in matrimonium. Quam cum ad Christi religionemexhortantem audire nollet, tandem cum Alemannis praelio concurrens ab illisque deuictus, ut iam signauimus, uotum uouit si conpos fieret, se uxori obtem peraturum, seque unà cum populo suosuscepturum sacrum baptisma. Altera erga die rursum instau-rans exercitum suum, aggreditur regem Alemannorum& eius exercitum, percussit hostem& in fugam uertit, regem uerò eorum occidit& plurimos cepit. Eo die cecidit uniuersa gloria& li-bertas Alemannorum. Neque enim destitit persequi uictor quam latè patuit nomen Alemannorum, non solum Germaniam primam,cisrhenanam scilicet, sed etiam traiecto rheno ueterem Aleman-niam& trans danubium Rhetiam primam penetrans, nec us-quam conquiescens, donec partim ferro partim seruitute totam Alemannorum gentem perdomuisset. Post hanc itaquecaedem feliciter gestam, Clodoueus sibi subditam fecit totam Alemanniam(non autem totam Germaniam,) ab ostio scilicetNeccari usque in Sueuiam, Nigram syluam, Lacum Podamicum,diese2oiam, citeriorem& exteriorem Rhetiam usque ad Curiae interiores barbaros, partem aliquamo partem quoque illam Heluetiae quae est inter Rhenum& Vrsam fluuium, qui scilicet extania per Lucernam descendit: item partem. Sequanię, terram dioecesum Basilienm.& Asentinen. atcx ultrà per descensum Rheni. Sic e bona pars Heluetiorum unà cum alijs iamtemoratis terris ab anno Christi 500 aut circiter, dominio Clodouei& haeredum eius sub-sait usque ad tempora Childerici tertij, qui procurante Zacharia Romano pontifice,alliis fuit regio honore priuatus,& in locum eius Piperus Caroli magni patet electus.sequitur