Libet III517.Coloniam translatus. Deinde Carolus magnus Traiecti rursum excitauit episcopatum, do-cauitque terris& hominibus. At Carolus caluus ueniens aliquot annis post Carolum magnum&constituens in Holandia comitatum, spoliauit nonnihil episcopatum, discreuitque unum domi-tium ab altero. Ad comitatum pertinuerunt ab antiquo hae ciuitates, Schonhofen, Dordrecht,Amsterdam, Alemar, Gauda siue Gaut, Vuorden(quae aliquando episcopi fuit) Leiden, Harem, Delfft, Hagen, Veteres aquae,&c. Episcopatus autem ciuitates, arces& uici fuerunt plurimijncipientes a Traiecto& diffusae ultra Iselam usque ad Schuuollam. Fuit episcopus quidamomine Godfridus, qui condidit Montfort& Vuorden contra comitatum Holandiae. Namcabuit episcopatus perpetuas lites contra uicinarum terrarum dominos, praesertim contra dutem Geldriae, qui non parum episcopos Traiectenses incendijs& directionibus molestauit, Episcopi Trateterraultra Iselam, sita. Fridericus marchio Badensis, episcopus Traiectensis, itemque Phii-ctenses afJpus Burgundus episcopus,& Henricus Palatinus episcopus grauissime afflicti sunt à flicti.Carolo duce Geldriae,& multi ex subiectis depauperati plurimaeque ciuitates et uici subacti. Couus est dux Hericus episcopus Traiectensis nostro aeuo multis& uarijs medijs pacem facereom duce Carolo, sed inanis fuit conatus eius. Procurauit Geldrus apud Traiectenses ciuesCanonicos ipsos, utorepirarint contra episcopum suum, unde& multi capti fuerunt,& duoeccis insuti atque in Rhenum submersi. Stubant tamen aliqui ciues à parte episcopi, atquior pars aduersabatur illi, creuitque dissensio illa in apertum& diutinum bellum,& perieruntceterimmulti. Geldrus inuasit Traiectum, fecitque regioni magnum negocium. Caeterumprenricus episcopus uidens se undique hostibus circumuentum, quaerebat auxilium atque inuenieet apud Carolum Caesarem, ducem Brabantiae& comitem Holandiae atque Flandriae. Re-perauit magno apparatu bellico ciuitatem Traiectensem et alia oppida quae Geldrus occu-hauerat. Sed quia subditi eius trans Iselam nulla poterant frui quietè, quin continuo à Geldro uexarenest episcopus perpetuo non poterat obsistere tyrannye in cursionibus, quib. pauperes grauabam Episcopatusejnito consilio uisum illi fuit pro commodo populi ditionem resignare dominio Burgundi diuio incorpo-eamque in corpore ducatui Brabantiae& comitatui Holandiae, cuius possessionem suratur comitasperet Carolus Imp. pro se& suis legitimis haeredibus quibus post eum cessurae erant Bra-untia& Holandia. Conuocatis ergo episcopus totius ditionis suae proceribus, spirituali-de& secularibus, aperuit illis animi sui conceptum, monuitque ut deliberarent in hac re quidconducibilius esset eis& toti reipublicae. Placuit quibusdam hoc episcopi propositum, a-is uero displicuit. Videntes tamen quid futurum erat, consensit maior pars ut Traiectum&annia oppida, iurisdictio, prouentus, bona, agri, montes, syluae; flumina& quicquid eratquod ad externum attinebat dominium, cederet deinceps in proprietatem Carolo Caesari,omnibus legitimis haeredibus eius utriusque sexus ducibus Brabantiae& comitibus Ho-adixe. Post illam religionem episcopus absoluit omnes subditos suos à iuramento sibi praestititatamen ut sesae Sacramentis obstringerent, Carolo Caesari& theressoribus eius ducibusabantiae comitibusque Holandiae. Episcopus uero sibi& posteris suis episcopis nihil praeter iudictionem spiritualem reseruauit. Illico posturdignationem istam, missa est anno Christi 1528.gatio Romam ad pontificem, ut ille quoque sua autoritate confirmaret& roboraret hanc dimis translationem. In hunc itaque modum tota temporalis ditio episcopatus Traiectensis,estam potifices illius loci tenuerant& administrauerant annis 916. translata est ad duces BrabanB& comites Holandicos. Traiecten itaque& tota regionis ditio inhac translatione nedumominium suum perdiderunt, sed& omnia priuilegia sua ridicule resignauerunt. Interim enimTraiectenseseo sub episcopofuerunt, uixerunt domi iuxta leges suas, nemini in mundo quicquam deexuuntur priuientes. Singula oppida gubernata fuerunt per suos senatus, causae uero totius regionis tracta-legijs suis.efuerunt per tres Status eius, quorum supremum gradum habuerunt spirituales, alterum nobi& militares,& tertium uulgares. Fuerunt liberi ab omnibus exactionibus, nisi quod uecti-dabant de potu& frumento. Nec habuerunt episcopi merum imperium super ciuitates, seddum super rurales. Hanc libertatem Traiecten. tota regio resignarunt,& perperuae seruitutiabiecerunt. Sed interim hoc commodilucrifecerunt, ut post seditiosam illam, contentiosamacqietam uitam, quam inter se sub priuilegijs illis duxerunt, uenerunt ad coactam pacem,principem quem timere coguntur, atque abstinere à seditiosa illa uita quam sub episcopisgerunt. Hic itaque finem facimus tractus Rheni occidentalis, ascensuri rursum ad initium RheCustraturi latus eius orientale, quod scilicet est à parte ueteris Germaniae.De