[ 1578]De GermaniaEt ut ex multis pumcas quasdam adducam calamitates, quas ciuitas Nordlingensis est perpessa,Calamitates aduertat lector, circa annum Christi 850. eam translatam à Romano imperio in potestatem cumNerolinge. iusdam dominae, nomine Vuindpurgis traditione filij eius Zuuentopulchi. Sic enim habentannales huius oppidi. Haec rursum ciuitatem donauit episcopatui Ratisponensi,& in recompensam accepit emolumentum molendini Vuembding dicti, ubi duces Bauariae hodie habentoppidum, situm scilicet in Rhetia haud procul à Nordlinga, id quod literae ab Arnolfo Imperatore anno Christi 898. datae, in hunc usque diem testantur,& quae prae nimia uetustate uix legiposunt. Cumque posteris temporibus episcopus quidam Ratisponensis crimen lesae maiestatis incarrisset, conatus Imperatorem ueneno interficere, inter multas irrogatas poenas, fuit& Nordlingensis ciuitas episcopaturursum ablata& imperio restituta, atque nunc rursum coepissetIudaei per. respirare, nisi perfidi Iudaeii nouum illi fecissent negocium. Illi enim per obtenta ab Imperato-dunt eiuitatem. tibus priuilegia se magno numero insinuauerunt in ciuitatem occuparunt meliora atque commodiora loca& specia, auxerunt cum magno getrimento ciuium res suas, quare suasu impatiemtissimae egestatis anno Christi millesimo ducentesimo nonagesimo Iudaeos adorti, magnum occiderunt numerum, nullum habentes inter uiros& mulieres delectum. Iratus Rudolfus Ro-manorum rex contra Nordlingenses, mulctauit eos exactione grauissima, quam in hunc usquediem ferre coguntur. Iudaei quoque& complices eorum, principes, domini,& nobiles, quibus ludaei ob impignorationes obstricti erant quinquaginta nouem annis ciuibus insidiantestantum fecerunt eis negotium, ut cogerentur relinquere studia& commertia sua, unde factumest ut ciuitas rursum ad extremam redigeretur inopiam. Nam ex hoc facto ciuium ansa data fuit nobilibus, qui pignora deposuerant apud Iudaeos illaque in directionem uenerant ciuium,Proditio ci-ut non sine exactione sua repeterent à ciuibus ipsis. Accidit deinde anno Christi 1440, utuitatis de-lohannes comes ab Oting quosdam portarum Nordlingensium custodes pecunia corrumpeprehenditumret, qui illi noctu portas reserarent, proderentque ciuitatem. Sed diuina prouidentia deprehenà senatussi proditores die Lunae post trium Regum, quando noctu expectabant comitis& auxiliario-rum eius irruptionem, rapti sunt ad iusta supplicia. Colebraturque singulis annis in memoriamfacti& diuinae liberationis dies Lunae qui proxime subsequitur solennitatem trium regum. SiAlia prodi- milo quiddam tentauit Ansshelmus ab Eiberg anno Christi 1442. qui cum 700. equitibus tem-tio innoterpore nundinarum Nordlingentium uolebat irruere in ciues& exteros populos qui ad publi-scit.cum conuenerant spectaculum, quod singulis annis in regio prato à senatu ciuitatis exhibetur, proposito brauio nobilissimi panni, pro quo adipiscendo cursu certatur. Sed prudens fernatus olfaciens quod futurum erat, Imuniuit& pratum& moenia ciuitatis, quare hostes consusiBellumCiuscogebantur re infecta à suo desistere proposito. Non longè post, anno scilicet domini 14.8. quamtatense.noui belli incendium passim excitaretur inter ciuitates& quosdam principes atque terrarum dominos, Nordlingenses ciues egregie se contra hostes tutati sunt, atque cum copijs aliorum ciuitatum, oppida& castra hostium expugnauerunt, concremauerunt atque diripuerunt. Cumquetandem pugnam inijssent ante Esslingensem ciuitatem cum duce Vuirtenbergensi, amiseruntconsulem suum nomine Hieronymum Bopffinger, qui totius exercitus primarius dux fuit. Facta deinde inter partes pacte, Nordlingenses immensas coacti fuere ferre expensas, in grande ci-uitatis dispendium. Anno deinde Christi millesimo quadringentesimo octuagesimo quin-Oppugnan-to, quum rex Vngariae Matthias negocium faceret Friderico Imperatori in Austria, Caefarautur Nordlintem auxilium quaereret ab imperio, factus est ut Georgius dux Bauariae nacta opportunitate degenses.liberasset ultionem sumere de Nordlingensibus, reuocans ad memoriam quid illi egissent in Ciuitatensi bello, quodque olim ducem quendam ex suis antecessoribus nomine Ludouicum inporta suae ciuitatis permisissent interfici, conscripsit plurimos comites barones, equites et milites,neglectoque mandato Imperatoris quicum ab hoc proposito dehortabatur, ne ullo pacto laederet ciuitatem imperialem semper obedientem, ueniens circa diem diui lacobi, quando campmaturas habebant) fruges, castrametatus est ante moenia Nordlingae, coepitque bombardis infestare ciuitatem. Sed cum parum tormentis illis proficeret, aliud nihil egit quàm quòd ciuincommertia aliquandiu impediuit, commeatum ne in ciuitatem inferretur occupauit atque fru-mentum in agris deuastauit, tandem post solennitatem Natiuitatis mariae intercessione episco-pi Aistettensis pax facta est, atque Bauari beneficijs ciuium Nordlingensium mitigati, domumAnsunt reuersi, nullo ex suscepto bello lucro ditati.