Buch 
Cosmographiae universalis Lib. VI. in quibus, iuxta certioris fidei scriptorum traditionem describuntur, Omniu[m] habitabilis orbis partiu[m] situs ... Omnium gentium mores, leges, religio, res gestae, mutationes ... / autore Sebast. Munstero
Entstehung
Seite
691
JPEG-Download
 

LibelIII.1691dus placet, Durius est auro, sed minus durum quàm uelses uel ferrum. Cum igitur soli auro ce& chymistae etiam ut eius formam possint effingere uiliora metalla coquunt& colorant, etquidam aes, ut speciem prae se argenti ferre possit, magnitide tingunt. At tertias fert aes: laxiusum dilatari potest quàm uel ferrum uel aliquod plumbi genus: fundipraeterea potest, sed Aes.gis ipsum consumit siue diutius arserit in catino siue alternatim cum rebus, quae aurum& ar-ctum purgant, positum fuerit in catillis: quin ei obuenit aeruginis uitium. Quartas deferuntQuamuis enim rubigine perit,& non facile funditur, tamen satis laxe dilatatur,& duperat omnia metalla. At plumbi genera retroponuntur, quòd scilicet ignis ipsa in Plumbum.sino aut in aliam formam mutet aut prorsus consumat,& quòd ea in cerussam uertant acria,&quod in aqua locata nigrore inficiantur ea parte qua diutius terram uel lapides attigerint, sedeindidum reliquis duobus praeponitur, quod inter ipsum& argentum maxima sit similitudonolore. Quod cum sciant chymistae, ex nigro candidum conficere conantur. Nigrum autemcto antecellit cinereo,, quòd ex hoc solo difficilius opera confici possint. Postremas tri-nunt argento uiuo: nam quia liquidum est, chymistis imperfectum metallum esse uidetur.pro siin his metallis utilitatis fructum consideremus, unum ferrum logè praestat caeteris omuus. Siquidem propter duriciam maximos affert usus ad secandum& ad conficienda operaQuod metalede diutiſsime durant. Ad hanc uero ferri duriciam proximè accedit zes, quocirca ueteres illi lum utilius.cefices ex eo instrumenta secandi fecerunt atque arma fabricati sunt. Eadem quidem ex argen-Rececunt, quòd duricia non multum cederet aeri,& ad ornatum magis esset decorum. At quicondam aurea casside, thorace, lorica se texerunt& gladijs aureis usi sunt, hi armis magis ful-illo metallo fulgentibus quàm duricia robustis pugnarunt. Quia uero aurum molle est, Determinus utile, triplum aere simplo,& duplum argento simplo uicinis uendiderunt. enim Aurum utiliusandarent auro, instrumenta& multa alia opera ex eo conficere potuissent, at usus docuit eos; are et argeto.cum minus esse accommodatum ad secandum& ad alia, quàm uel aes uel argentum: atque obune sane causam etiam homines qui insulas à Lusitanis repertas ac quasdam Africae& Indiaegiones incolunt. aurum magni non aestimant, quanquam etiam propter alteram causam, quòdsissumandum& copiosum, ac tertio quòd eiusmodi nationes rerum metallicarum sint rudes.lumbi autem genera propter eandem mollitudinem& quidem maiorem, pauris in rebus nosui esse possunt. Etenim ex eis praeter pocula& uascula non multa fiunt opera. Postremoargentum uiuum quia liquidum est, etiam in minus multis nobis est usui: argento quidem&risi subiitum aureas bracteas retinet. Nec uero si unum aliquod metallum alteri praestat& ma-petitur ad usus necessarios. Sequitur illico id ipsum maioris esse precij, sed rarissimumdum ferè maximi precij est: quamobrem argentum& plumbum candidum(quod stannum uocant)etara sunt, maiori precio mercamur quàm uel ferrum uel aes, quantumlibet haec multis re-excellant& maiores usus nobis afferant. Rerum enim copiam uilitas, inopiam caritas consequRarius metalalum nobilius.Magnauero copia metalli tunc existit, cum multum in aliquo loco effoditur aut inuenitur,etra marique conquisitum in unam aliquam urbem inuehitur, quae copia facit ut aliquod meetum uiliori precio uendatur. At inonia metalli contra existit cum paucum effoditur aut in a-im regionem uel oppidum non multum infertur. Ex his itaque satis intelligi potest, tres potissimesse causas, cur metallum aliud alio sit carius. Aurum quidem apud omnes ferè nationesceodissimum habetur, quia natura praestat caeteris& est rarius. Et quanquam non sit utile adendum, tamen rebus omnibus magnum affert ornatum. Argentum autem precio sempercesoli auro: nam& naturae praestantia reliquis excellit metallis& rarum est,& ut ad secan-om minus accommodatum quàm aes aut ferrum, res ornat splendide. Graeci olim unam auri precium me-ertem decem argenti partibus aestimauerunt. Hipparchus tamen apud Platonem dicit unam tallorum.portionem esse precium duodecim argenti portionum. Et Darius in tributorum exacticdus unum auri talentum taxauit tredecim argenti talentis. Quod an de auro& argento purisministis capiendum sit, alijs excutiendum relinquo. Hoc tamen ex his colligimus, priscis tembus idem auri puri pars in praecipuis Germaniae emporijs primo empta fuit tredecim argengareibus& paulò plus quàm duabus unius decimætertiae partis tertijs: deinde ferè duodecimpartibus, nunc uero undecim& paulò plus quàm una undecimae tertia. Nam sacet prae-cauri Argento autem proximum locum nostris temporibus argentum uiuum& plum-Vu 2bum