IOI

AD VERAM PHYSICAM. Lect. X.

distantia 8 ponderi q in a sequ i ponderare , hinc colligunt( propter pondera distanti is reciproce proportional ia, ) pon-dus q ponderis p noti octuplum este.

Defin. Axem in Peritrochio vocant, Instrumentum Me- TAB -chanicum , ponderibus levandis aptum ; in quo cylindrus^' ’*(quem Axem vocant) fulcris per extrema sustinetur , cir-cumpositum habens tympanum ( quod Peritrochium vocant)in cujus ambitu scytalaj infiguntur, quibus applicata vis Pe-ritrochium una cum axe vertit; circa quem convoluti funesonus elevant.

THEOR. XIL

In Axe cum Peritrochio ( & machinis cognatis quarum eademefl ratio) Vis motrix qua ad pondus sttfiinendum eam ratio -nem habet , quam perimeter axis cui applicatur pondus adperimetrum orbis extimi cui applicatur vis , ponderi aquipolle-bit ; qua itaque tantillum au it a pondus elevabit.

Ex fabrica machinas patet, in una ipsius conversione tan-tundem elevari pondus appensum p, quantum funis tracto-rii illud est quod axem semel circumplicat; quod itaque il-lius ambitui aequale supponitur; unaque tantundem proce-dere potentiam scytalae extremitati applicaram , quantus estextimi orbis ambitus a potentia eadem machinae revolutionedescriptus; (hoc est, spatium a potentia eodem temporepercursum aequale esse orbis extimi ambitui) adeoque velo-citates potentiae & ponderis, quae sunt ut spatia simul per-cursa , erunt ut perimeter orbis extimi Sc perimeter axis.Quare si sit pondus ad potentiam , ut perimeter orbis exti-mi ad perimetrum axis, erit velocitas potentis ad velocita-tem ponderis reciproce , ut potentia ad pondus. Itaque perCorol. z. Theor. z. momentum potentiae aequale erit mo-mento ponderis ; ac proinde potentia ponderi aequipollebitLe ipsum per axem in Peritrochio sustinere valebit; quod sitantillum augeatur potentia vel minuatur pondus potentiapondus elevabit. Q,E. D. *

Cor. Quo major est ambitus orbis extimi, hoc est , quolongiores sunt scytalae, vel quo minor est axis > eo poten-iior erit vis ad pondus elevandum.

N 3 Ve-