2. N O V £ ET AMOENIORISsententiarum inter se differentiam *
Prima est Molina?,qui ad pluuias recurrit qua? e nubibus deplue in-tra terra? viscera fe penetrant, &infi nuat, ibidemqueeoaceruata? fon-tes parturiunt.. Sed vereor vc saris opinio hxc fit solida, experientia.»enim constat aquam depluam etiam vbi porosssimum, & siticulosumest solum vitra pedes 14. in terram se penetrare non posse quomodoigitur montes Saxeos quales sunt Chilenses, Peruuiani, Styria?, & Ti-rolis &c. peruadent? ad quorum tamen crepidines fontes enasci quo-tidie videmus, quid quod iam inde a condito orbe FONS ASCEN-DEBAT E TERRA IRRIGANS VN 1 VERS AM SVPERF 1 CIEMTERR/£,ETTAMENsvt loquitur Sacer textus)NON DVMPLV-ERAT DOMINVS SVPERTERRAM.
r Altera est Peripateticorum qui Aristotelem secuti, fontium origi-nem in terno aquarum depluuio seu stillicidio attribuunt. Constatenim intra anfractuosos terrx meatus ingentem vim aquarum latere -qua? subinde perruptis, & apertis afossoribus aut vi propria venis in-genti cum impetu foras eluctantur: quL vbi aliquantisper in antrissubsedermt 9 calidis, & sulphureis in vaporem rarefactae Spiritibus insublime sublatae tholis, & fornicibus ad figuntur, postea qua? in guttas( vtpotefrigidiore aeris regione )resoltfuntur, & per declines monti-um sinus deuolura? fontes creant, quod stabilit ante citatus P. Riccio-lus taliter, loco Supra dicto : Videmus in excauandisputeis terram ite lutspongiam guttis defudm tem^ {$s i»
guttas manantes 3 adeo <vt ego in njwi 'tmmerarimplufqu a m 3 00. guttas quaerunimfontis ciiiernulam implebant .'quod,& ab alijsqbfer uatum est. Atnon sufficit ita explicuisse multas ob causas.
Tertia sententia est Conimbricensium, &quorunda aliorum. Quiaiunt aerem subterraneum diurnoaut sestiuo Sole rarefactum superae*niente vi nocturni aut hyberni frigoris addensari, & hac sui coarcta-tione (minus enim tum occupat spatium j violente aquas in sublimevrgere, quod a Thermoscopijs desumpto exemplo confirmat. Sed nechi fundum tetigerunt.;
Non placent qui ad sider u actiuitate recurrunt, multo minus ij ,quiCopernicum & Galilaeum secuti, ad conuulsi Orbis vertiginem con-fugiunt 5 Verosimilius discurrunt ij,qui a grauiore maris aqua, siib-terra-neas leuiores, vt pote iam a Salis, Lt grau iorum corpusculorum^pondere immunes-, & liberas premis aiunt, itaque per canaliculos,natura? Artificis opera intra terras elaboratos in sublime attolli, & de-inde ad orificii fontium deuolui.
Carda-