Buch 
Nova et amaenior de admirando fontium genio ... philosophia ... / auctore Iacobo I. W. Dobrzenski
Seite
29
JPEG-Download
 

DE FÖNTIBVS PHILOSOPHIE PAR S T.

Et hoc fuit, quod Experimento edoctus pro elucidatione materi*nostr* pro interim adferre placuir. plura suo tempore, inuestigaturus,vbi tamen prius quomodo h*c placeant persensero. Spero enim Deoadiuuante^me viterius progrediendo eruditiorem euasurum.

Restat adhuc ad complementum vacui,fubtilem ioan. Bap.BalianiEpistolam,ad P. Merfennum datam, huc Corollari) loco attexere; inqua Vir profundissimus ad aerisgrauitatem, vacui exclusiuam appel-lat, qu* si inquit ille absit, haud dubie dari vacuum non repugnat :Sicautem Epistola habet;

Admodum . Reu. Patri. M. Mersenno M. S.

Otlulafti a me tms litteris datis 1 i. lufij §§* alijs,ut tibi quid de/-vacuo sentiam aperiremhucusque diftuli, quia prius vacuumdari ipsemet experiri rvolui', quod quidem proximis diebus natifeliciter contigit, ita a me probatum & tibi optime compertumlubenspraetereo: ad cauf am accede . Ego, tam ab hinc pluribus anni t, expertusaeris pondus, arbitratus sum, non repugnare dari/vacuum, at difficillime dari ,nimirum ob aerisgrauantisressentiam', quam non mirum a nobis non sen-tiri ; ab e a nempe ~vnde quaque pressis,eadem prorsus ratione, qua in aqua sub-mersi, aquae pondus non percipinmss & quemadmodum i IIudperciperemus,ab eograuaremur, ft tum infra nos adeßei aer, tta pariter in aere degentes abeius premeremur pondere, ß vacuum infra nossortiremur . Cum autem, nulloinnixus experimento nondum compe teram rvacuum des a Sio dari, cum com-muni aliorum sententia desaSlo non dari censebam, at hoc non ex Naturae repu-gnantia,sed quia fort) tanta foret altitudopondero fi aeris, /x>t ni maxima -viei contramteretur, vacuum dari nequiret', quceomma saepius amicis communi-catu . Gamfussum, cum primum ex luis percepi, repertum esse, qua uis aeriprementi adeo obßüat,vt spatium fenfibile omnino Vacuum remanere coarSlet,nimirum Mercuri} intubo latentis altitudo pedum L circiter regioru, tribuspalmis noHratibus fer) respondentium, cuius vires aequari censui aeris graui-tati desuper prementis',ex q uo altitudinem aeris ponderosi metiri liceret,fi ubi-que aequali s esset ponderis', nam fi mercurius ad aquam e (l <~vt 1 3 * ad vnum,fgft aqua ad aerem ut / Zz 6. ad/-vnum, ut tua Propa 29 Phaen. Hydr. eritMercurius ad aerem ut /8402 * ad unum, cuius triplum 55207 \ seumiliaria 9 5 J proxime, erit altitudo aeris, qu* adhuc e (Jet maior, fi nat pro-babilius /videtur,fit aer minoris ponderis, quanto e ft altion vtvt ftt,exhisvidetur inferri, quod dato Vase cuiuslibet liquoris ple no,cui tubus desuperclausus, eodem liquore plenus inftHat, turn hquonm in tubo quiescere, cum

pars