Lib.ll. & Geometrica Elementa. izi
pro minore Stellae claritate majore opus lit depressione Solis infraHorizontem, ut ea cernatur; patet Occasum Heliacum citius fieri& Ortum tardius. Ac primo, opus est totali Crepusculi abolitioneseu Solis depressione i8 gr , ut Stellae minimae cernantur : pro sextaemagnitudinis Stellis cernendis Opus erit depressione Solis I7 gr , &ita denuo, donec ad primae magnitudinis Stellas cernendas, in Ho-rizontis ea Plaga quae ad Solem est, opus sit Solis demersione ii Br .Planetae clariore plenioreque fulgentes luce tanti non opus ha-bent, adeo ut Marti & Saturno Gradus tantum it debeantur;Jovi & Mercurio circiter io: Veneri vero cernendae 5^ demer-sionis necestarii vulgo habeantur; quamvis haec etiam splendenteSole non raro cernatur, licet non ad Ortum vel Occasum Heliacum.Verum haec in Planetis pendent a varia illorum ä Tellure distantia,& pleniore orbe minusve pleno inferiorum.
Stellae omnes Fixae sub Zodiaco sitae, item Planetae superiores Sa-turnus, Jupiter & Mars, quos nempe Sol motu annuo versus ori-entem facto antevertit, oriuntur Heliace mane, paulo ante Solisortum; nempe paucis post diebus quam Cosmice oriuntur: occi-dunt vero Heliace vespere; paulo nempe ante quam Achronyceoccidunt. Luna vero, quae Solem perpetuo antevertit, oritur Heliacevespere; cum nempe nova ex radiis Solaribus emergit: occidit veroHeliace mane, cum jam vetus ad conjunctionem cum Sole properat.Inferiores vero Venus & Mercurius, qui aliquando Solem antever-tunt, aliquando versus occidentem post Solem relinquuntur, (sicutLib. I. fule est ostensum,) quandoque Heliace oriuntur mane, cumnempe retrogradi sunt; quandoque vespere, cum directi; quod & deOccasu Heliaco similiter est intelligendum. Fixae vero, longe extraZodiacum versus Polum elevatum politae, posiunt uno eodemquedie simul & oriri & occidere Heliace, aliafque subire vicissitudi-nes hujusmodi ortus & occasus respectu ; ut consideranti patebit.
Graci & Romani olim utebantur Anno ad Solis motum non ex-acto; unde fiebat ut nunc praevenirent Solem, nunc sequerentur.Cum autem Tempestates Anni non revertantur cum erroneo Ca-lendario, sed cum Sole & Solstitiis; ut operae rusticae, domesticae,militares, suä quaeque tempestate fierent, Veteres proposuerunt or-tus & occasus Syderum Calendarii loco. Cum enim stellae Fixae abctLquinoctialibus & Solstitialibus punctis non nisi lente admodum& motu tum temporis vix percepto moverentur, non dubitabantSolem ad eundem respectu ejusdem Stellae locum reversum, ad eun-dem etiam respectu HLquinoctiorum & Solstitiorum situm denuopervenisse; hoc est, cum eadem Fixa rursus Cosmice, Achronyceaut (quod praecipue attendebant) Heliace oritur vel occidit, ean-dem rursus Anni Tempestatem Orbi redditam, ac proinde ad eas-dem operas revertendum esse; adeo ut statas Anni Tempestates Sy-dera appellarent. Verum deprehenfunj^st Fixas post elapsos pluri-mos annos ex sedibus suis excessiste ; aaeoque si dies Ortus vel Oc-casus datas Fixae apud Veteres ad nostrum Calendarium reducendus
R z sit,