Buch 
Alberti von Haller icones plantarum Helvetiae : ex ipsius historia stirpium helveticarum denuo recusae, cum descriptionibus clarissimi auctoris : eiusque praefatione de rebus historiam naturalem alpium helveticarum illustrantibus / additis notis editoris [Jakob Samuel Wyttenbach]
Entstehung
Seite
38
JPEG-Download
 

Tab. XXXII.

ut fpatium intercipiant. Ejus ambitus ferratus eft (fi 2. 3. g. g.) & emarginatus:deque eo hilo exit fegmentum brevius (f. 2. z. 7. h. h.) quam fegmenta lateralia,& anguftius, denuo ferratum & emarginatum. Calear (f. 3. 9. xx.) germini aquale,fine emarginato. Scapus (fi 8- 9 - 10. n.Jftamineus magnus. Cuculli colorati(8- 10. ir. k. k.) fubque iis duo tubercula, deinde vallecula (fi xo.) unguine ob-ducta, quae ad ovarium ducit. Antherse globofae (fi 8- 10. 11. 1. 1.) virides: interfilamenta fpinula. Color flori purpureus, rofeus, albus.

Varietatem 0 floribus diftantibus & violaceis alium habitum vidi adfedaffe.

Tab. XXXII.

ORCHIS MASCULA. Linn,

ORCHIS 1) radicibus fubrotundis, petalis lateralibus reflexis, labello trifido, fegmentomedio longiori bifido. Orchid. gen. conflit, p. 74. n. xg. Hall. n. 1283. Hift .Stirp. tab. XXXIII.

Orchis morio mas, foliis maculatis C. B. Vaillant t. 31. fi n, J2. Linn. /fi Oeland.p. 171.

Satyrium mas BlakWell. t. sz.

II. Orchis morio foliis fejfllibus maculatis C. B.

III. Orchis morio mas foliis fejfllibus, non maculatis C. B.

Orchis morio foliis non maculatis , flore rofeo Seguier. p. L2s. t is. fi 6.

Orchis folio Gladioli flore magno , rofeo Rivin. t. 21.

IV. Caule ad terram feflili, nana.

V. Floribus refupinatis.

I. - III. Orchis (maf cula) bulbis indivifis , nectarii labio quadrilobo, crenulato , cornu obtufo^

. petalis dorfalibus reflexis Linn. p. 1333. (Villars II. 28O

Infylvis, & in pratis vulgaris: albo flore ludit, foliisque maculatis aut puris.

Bulbi grandes, hircum olentes , inter orchides potiflium in officinas recipiuntur.Culmus pedalis & cubitalis, foliofus. Folia ad fefcuncem lata, ad caulem feffilia.Spica fpeCiofa, longa, rara, aliquot unciarum. Stipulas germinis longitudine,purpureae, lanceolatae. Floris petala vaga (T. 32. fi 2. 3.) nunquam in galeamconnivent; fupremum (fi 2. 3. 4. s. a.) ex ovato lanceolatum inminet (fi 1. s.)columnae ftamineas, fed fubrigitur. Secundum & tertium (ibid. b. c.) paritererecta, in maturiori flore etiam verfus ovarium retroverfa, difcedunt a primo:purpurea omnia, lineis pida concoloribus. Petala interiora (fi 5. d. e.) fimilisfigurae, pallida, fuper ftamineam columnam fe confledunt. Labellum, quam inhactenus didis fpeciebus, longius, tripartitum, cirCumferratum, marginibus deor-fum reflexis, maculis & lineis purpureis minus numerofis varium, neque in uni-verfum flos difcolor: ejus fegmenta lateralia (fi 6. h. h.) quadrangularia, obiterferrata, medium longius (fi 7. i.) produdum, bifidum, dentatum, nonnunquamita longum, ut Orchidis (Tetr.irreg. t. 20.) quadrup artita longioris punctata: nominea Rivino fepalata fit: cseterum labellum pallide purpureum, maculas ad faucescoloris faturatioris. Calcar (fi 8- k.) redum, tranfverfum, germini par aut longius,craffum, fine, ut in praecedentibus, dilatato, compreffo. Spinula inter cucullos:hi ex purpura ferruginei; antherae obfcurse: fub earum filamentis produdus mucro,& fub eo fedes glabra, unguine obduda.

A praecedente differt petalis exterioribus, acutioribus, longioribus, cucullo vago,

labello

j) Cyno (orchis foliis circa caulem, & ima ejus partein terra liratis, olete molli fimilibus, longioribus,angultioribus , levibus , caule dodrantali, floribuspurpureis, radice bulbofa, oblonga , Olivas modoangufta, duplici ordine; superiore, quae planior eft,inferiore, quae melior & rugofior, Dioscorid. III,c. 124. PLIN. L. XXVII. n. 42.

Orchis altera, Serapias, folii § Porri latioribus, ob-longis, pinguibus, ex alarum finu inflexis, caulepalmeo, floribus pene purpureis, radice tefticulisfimili Diosc. III. c. 12;. Plin. L. XXVI. n. 62.Addit, radicem alterne tenafci & intumefcere.

Satyrium alienum eft, flore Lilii c. 126. Plin.L. XXVI. n. 6 }.