Buch 
Almagestum CL. Ptolemei Pheludiensis Alexandrini astronomorum principis opus ingens ac nobile omnes celoru motus continens
Entstehung
Seite
13r
JPEG-Download
 

Secunda 13

ne diei eſt partes iſte: currit ſol ſemel in anno: cum eſt in puncto tropici eſtiualis. Sed ſu-pꝛa ſummitatẽ capitũ inhabitãtiũ loca que ſunt ſub lineis equidiſtantibus equationi dieiquoꝑ longitudo ab ea minoꝛ eſt his ꝑtibus:ſol bis in anno currit. dᷣo uud erit:quoleuius inuenitur a nobis eſt: vt intremus numerũ partium longitudinis linee ab equatio/ne diei equidiſtantis ei:in linea ſecunda tabule declinationis. cõſideremus eſt coꝛamea cõſequẽter in linea pꝛima ex numero partium quarte. enim ſolis longitudo ab vno-quoqʒ duoꝛum punctoꝛum equãtiũ diem ad partẽ tropici eſtiualis fuerit equalis illis ꝑti-bus in longitudine:tunc ſol curret ſupꝛa ſummitatẽ capitũ eoꝝ qui ſunt ſub illa linea.

Capitulum quintum Qualiter ſciãtur pꝛopoꝛtiones inſtrumẽtoꝛum ad vmbꝛas ſuas inequalitate diei: in duobus tropicis:in medietatibus dierũ:per quedã pꝛedicta:cum fue

Acilius quoqʒ quo ſciũtur pꝛopoꝛtiones vmbꝛe N iam ſciuĩimus quantitatẽ arcuseſt inter duos tropicos: arcus qui eſt inter hoꝛiʒontẽ inter duos polos: eſt quemadmodum narrabo. Deſcribam oꝛbem meridiei:ſupꝛadue ſint.a. b. g. d.ſupꝛa centrum. e. ponam pũctũ quod eſt ſupꝛa ſum-mitatem capitum. a. pꝛotraham diametrũ.a.e.g. pꝛoducam a.g. ineridiei lineam oꝛtogonaliter:ſupꝛa quã ſint.g. k. r. n. Manifeſtum eſt igitur: hec linea equidiſtat linee:que trãſit ſupꝛa duo puncta:ſupꝛa que ſe ſecant oꝛbis meridiei circulus hoꝛiʒzon Et qm̃ quantitas totius terre:apud quantitatem oꝛbis ſolis:eſt ſicut punctum centrum ſᷣm ſenſum: Ponam centrum. e.caput inſtrumenti. imaginaboꝛinſtrumentum lineam.g.e.ſitqʒ linea. g. x.r.n.ſupꝛa quã cadit extremitas vmbꝛe in medie/tatibus dierũ. Et ſit radius ſolis in die bꝛeuioꝛi: in die longioꝛe: in die equali trãſiens ſupꝛa pũctum e. Et ſit radius ſolis in die equali linea. b. e.. r. radius eius in die longioꝛe linea. hie. t. k. radiꝰ eius in die bꝛeuioꝛi linea. lem. n. Sitq; linea. g. K vmbꝛa diei lõgioꝛis. linea. g. r. vmbꝛa diei equalis. linea. gn. vmbꝛa diei bꝛeuioꝛis. Et qꝛ arcus.g. d. equaturaltitudini poli ſeptẽtrionalis ab hoꝛiʒonie in hoc climate. que eſt.3 6. partes:ſᷣm quantitatẽ qua circulus eſt. 3 60. partes. vnuſquiſq; duoꝛum arcuũ t. d..d.m eſt ſᷣm illam quãti-tate. 2 3. partes.. i. minuta. 20. ſecunda. Ergo manlfeſtum eſt: arcus. g. t.reſiduus eſt12. partes. 8. minuta. 40. ſecũda. Sed totus arcus.g.m.pᷣm illàm quantitatem eſt. q.partes 2.5 i. minuta⁊. 20. ſecunda. Quapꝛopter erunt anguli qui ſunt ſub eis:ᷣm quãtita-tẽ qua q̃ttuoꝛ anguli recti ſunt. 3 o. partes ita. ſ.erit angulus. k. e. g. i 2. partes. 8. minu/ta. 0. ſecunda. angulus.r. e. g. 3 6. ꝑtes. angulus.n.e. g. g. partes. 8 i. minuta.⁊0ſecũda.Scðm quãtitatẽ vo qua duo anguli recti ſunt.; 60. partes: erit angulus. k e. g. 24.partes. i 7. minuta. 20. ſecunda. angulus.r.e.g.ᷣm illam quantitatem. 7 2. partes. angulus. n. e.g. i 19 partes. 42. minuta. 40. ſecunda. Arcus ergo qui ſunt poꝛtiones circu-li deſcripti ſupꝛa tres angulos:ſupꝛa quos ſunt. x. e g..r.e. g..n.e. g. oꝛtogonios: erunt ſic.videlicet erit arcus qui eſt ſupꝛa lineam. g. k. 2 4. partes 2. 7. minuta. 0. ſecunda. illeeſt ſupꝛa lineam. e. g. qui eſt id quod minuit᷑ ex ſemicirculo:erit ᷣm quantitatẽ illam. 8 5.partes. 32. minuta. 40. ſecũda. Et ille qui eſt ſupꝛa lineam. g. r.erit.7 2. partes. ille qui

eſt ſupꝛa lineam.g.e.erit ꝓᷣm illã quãtitatem. os. partes. Et ille qui eſt ſupꝛa lineã. g n.erit119. partes. 42. minuta. 40. ſecunda. ille qui eſt ſupꝛa.g.e. qui eſt id quod minus eſtetiã ex ſemicirculo. so. partes.i 7. minuta 2.20. ſecũda. Scõm quantitatẽ ergo qua. g. x.erit. 2 f. partes.i 4. minuta. 43. ſecunda:erit.g.e. ii 7. partes.i 8. minuta. c i. ſecun/da. Et ſᷣm quantitatẽ qua etiam g. r.erit.7o. partes.ʒ 2. minuta. 3. ſecunda: erit. g. e. 9 7.partes. 4. minuta. 5 5. ſecunda. Et ſᷣm illam quãtitatem qua eſt.g. n.03. partes. 46.minuta.1 6. ſecunda: erit.g.e. o. partes.i c. minuta. 42. ſecũda.Scõm illã ergo quã/titatẽ qua inſtrumentũ.g.e.erit. 60. partes: erit vmbꝛa. g. k. eſtiualis.i 2. partes. 5. minuta. Et erit vmbꝛa. g. r que eſt diei equalis. 43. partes.3 6.. fere. Et erit vmbꝛa g. n. hie/malis. 103. partes. 20. minuta pꝛopinquius. Quapꝛopter ſᷣm cõuerſionẽ declarabitur

nobis: cum due triũ pꝛopoꝛtionũ inſtrumẽti.g.e.ad vmbꝛas ſuas fuerint ſcite:quecunq;

due fuerint: ſcientur per illud altitudo poli: quod eſt inter duos tropicos. Qi cum ſciti

fuerĩt duo triũ anguloꝛũ:quicũqʒ duo fuerint ſcietur reliquus angulus:pꝛopter hoc duo

arcus t. d.. dm. ſunt equales. Uerũ acceptio inuentionis vere fm conſiderationẽ ad ſciẽ-

dum duos arcus:in qua eſt dubitatio:eſt jm modum quem pꝛemiſimus. Scire autem

illud pꝛopter pꝛopoꝛtiones inſtrumẽtoꝛum ad vmbꝛas ſuas: non eſt ita certum: eo tem

pus vmbꝛe equalitatis in ſe non eſt diſcretum. extremitates capitum vmbꝛarum hiema-

lium in ea difficulter compꝛehenduntur.

Caplim ſextum De modo pꝛopꝛietatũ linearũ oꝛbiũ equidiſtãt oꝛbi equationis diei.

0