Buch 
Almagestum CL. Ptolemei Pheludiensis Alexandrini astronomorum principis opus ingens ac nobile omnes celoru motus continens
Entstehung
Seite
68r
JPEG-Download
 

Sexta 68

nis tenebꝛarũ zm diametros oꝛhiũ:ſed plures eoꝝ nnmerant eas m totas ſupficies oꝛbiũ qᷓ̃vident᷑ cõtactũ aſpectus abſoluti: addit totũ videt᷑ ad illud videt᷑:addidimusſuꝑ bas differentias oifferentiã paruã: in erunt ouodecè᷑ aree tres tabule. Et poſuimusin tabula p̃ma.i 2. digitos: ac ſi omnis digitus cõtineret partẽ duodecimã diametri cuiuſq;duoꝑ luminarium:quẽadmodũ poſuimus in oifferetijs eclypticis. Et fir mauimus in oua-dus tabulis reliquis poꝛtiões oĩs digiti ſuꝑficiei. illud eſt pars duodecima etiã oĩs ſuper-

ficiei in tabula quidẽ ſecũda poꝛtionẽ ſolarẽ. in tabula tertia poꝛtionem lunar. Et ſubtili

ter indagauimus has poꝛtiones ex quãtitatibus tenebꝛarũ tm̃: cum fuerit luna in lõgitudi-ne media. Oꝛopoꝛtio enim erit vna ere in quãtuate ſili bis additionibus diminutionibꝰque ſunt diametroꝑ. Eſt autẽ pꝛopoꝛtio circuloꝑ ad oiametros ſicut ppoꝛtio triũ partiũ. 8.minutoꝑ. 30. ſecũdoꝑ ad partẽ vnã. ec enim ꝓpoꝛtio eſt: que inter triplum ſep

eius. inter triplum decẽ ſeptuageſimaſpꝛimas partium ipſius fere. illud eſt opus Arſamidis im opus abſolutũ. Deſcribam autẽ pᷣmo eclypſiũ ſolariũ circulum quidẽ ſolisſcʒcirculũ. a. b. g. d. ſuper centrũ. e. circulũ lune in longitudine media circulũ. a. h. g. r. ſupercentrũ. t. ſecantẽ circulum ſolis ſuꝑ duo puncta. g.. a. Et nos ꝓduxerimus duas lineasb. e.. t. h. poſuerimus vt ſit eclypſis ſolis quarta diametri ſolis:donec ſit.r. d. quidem trespartes: m quãtitatẽ᷑ q erit diameter. b. d. duodecẽ ꝑtes. ſit.r.h. diameter lune. 2. partes2.20. minuta fere im illã quantitatẽ:ſcʒ ſicut ꝓpoꝛtio. i g. partiũ. 40. minutoꝝ ad. i 6. partes. 40. minuta. ꝓpter illò aggregat᷑ vt ſit linea. et. nouè partes decẽ minuta. erit ꝓpoꝛtio duoꝑ circuloꝑ 5m pꝛopoꝛtionem vnius ad tria octo minuta. 30. ſecũda. Eirculue voſolaris eſt. 3 7. partes. 42. minuta. circulus lune eſt. 3 8. partes. 45. minuta im illam

quantitatẽ. Et ſilr eſt pꝛopoꝛtio aree intra vnũquẽq; duoꝝ circuloꝑ. qm̃ multiplicaueri-mus medietatẽ diametri in totũ circulum: ꝓueniet inde duplum aree circuli. Et erit area intra circulũ ſolarem.i i 3. partes ſex minuta. area intra circulũ lunareʒ. i 19. partes 7.3 Z.minuta im illã quantitatẽ. Et poſtq; illud eſt quẽadmodũ diximus: opoꝛtet vt ſciamusqualiter inueniamus quantitatẽ aree quã continent. a. d.g. r. m quantitatẽ qua erit tota ſuꝑficies circuli ſolaris. i 2. partes. Protrapã igitur duas lineas. a. e..a.t. duas lineas g. e.2. gt. pꝛoducã etiã perpèdicularẽ. a. k. g Et quia fm quãtitatem q erit linea. et. nouẽ ꝑtes decẽ minuta:erit vnaqueq; duarũ linearum. a. e..e.g. ſex partes. vnaqueq;ʒ duarum lienearũ. alt. a... g. ſex ꝑtes decẽ minuta pm illã quãtitatẽ angulꝰ qui apud. k. rectus. Sinos cõparauerimꝰ additionẽ qua ſuꝑfluit quadratũ line t. a. ſuper quadratũ line. a. e. ſcʒduas partes duo minuta ad lineã. e. t. ſcʒ diuiſerimus differẽtiã illam quadratoꝝ per hãc:erit inueniemus ſuperfluũ eſt inter. e. k.. k.. i3. minuta. 8. ſecũda. eſt interduo quadrata earum duas partes duo minuta.Et aggregat ot ſit linea. e. k. 4. partes. 28minuta. linea. k. t. 4. partes. 42. minuta ſᷣm illã quãtitatẽ. ꝓpter hoc erit vnaqueq; duarum linearũ. a R.. k. g. qm̃ ipſe funt eq̃les:quatuoꝛ partes fere. Et ſequit illud: vt ſit area ſu

perficiei quidẽ trianguli.a.e.g. i 7. partes.5 2. minuta. area ſupficiei trianguli.a.t.g. 8.

partes 2. 48. minuta hᷣm illã quantitatẽ. Et etiam qꝛ fm quãtitatem qua erit diameter. b. d.duodecẽ partes: diameter. r. h. i 2. ꝑtes. 0. minuta: colligit᷑ vt ſit linea. a. g. octo partes. ſᷣm quãtitatem erit diameter. d. b. i 20. partes: erit linea. a. g. 8 0. ꝑtes. zm quãtitatẽ qᷓerit diameter. r. h. i 20. ꝑtes: erit linea. a. g. 7 7. ꝑtes.8ꝗ o. minuta: Tc duo arcus qui ſũt ſuper eam:arcus quidẽ. a. d. g. erit. 8 3. partes ⁊̃.3. m. m quãtitatẽ qua erit circulus. a. b. g. d.3 60. ꝑtes. arcus. a. r. g.erit. 80. partes.5 2. minuta: m quãtitatẽ qᷓ erit circulus. a. r. g. b.

360. partes. Et qꝛ pꝛopoꝛtio oꝛbiũ ad arcus eſt eqlis pꝛopoꝛtioni ſuꝑficierũ earũ ad ſuperfi

cies ſectoꝑ qui ſubtendũtur arcubus:erit area inter ſectoꝛẽ. a. e. g. 2 6. tes 2. 6. minuta:jᷣmquãtitatem q demonſtratũ eſt ſuꝑficies oꝛbis. a. b. g. d.eſt. i i 3. ꝑtes ſex minuta. areaquid inter ſectoꝛẽ. a. t.g. 26. partes. 5 i. minuta: fm illã quantitatẽ qua area ſupficiei oꝛbis. a. r. g. h. fuit im illã quãtitatẽ ig. partes.3 2. minuta. Jam vo fuit oſtenſum: areaſuꝑficiei inter triangulũ.a.e.g.eſt.i 7. partes.5 2. minuta pᷣm illã quantitatẽ: area ſuꝑfi-

ciei intra triangulũ. a. t. g. filr. i S. partes. 48. minuta. ſupereſt ergo vt fit area intra poꝛtio-

nem. a. d. g. k. octo partes 2.2 4. minuta. c area intra poꝛtionẽ. a. r. g. K. octo ꝑtes c tria minu/ta: im illã quãtitatẽ. Area g totius ſuꝑficiei qᷓcontinetur ab. a. r. g. d.eſt. i 6. ptes. 27. minuta: m quãtitatem qua fuit area ſuꝑficieĩ circuli. a. b. g. d. i i 3. ꝑtes ſex minuta. g pm quãtitatẽ qua fuit area ſupficiei intra circulũ ſolarem duodecẽ partes: erit illud compꝛehenditeclypſim pars vna medietas qᷓrta ꝑtis ſere. Ex illud eſt firmauimus in differentia quãdiximus: in area triũ digitoꝑ: in tabula ſecũda. Et hoc eſt opoꝛtuit oſtendi. Il.

T ppter eclypſes lunares etiã ſit in hac foꝛma circuluis quidem lune. a. b. g. d. circulus vmbꝛe ſᷣm longitudinẽ mediã circulus. a r. g. h. ſit eclypſat᷑ ex diame/tro lunari qᷓtta eius: oonec ſit.r. d. q eſt eclypſis tres partes: im quantitatẽ qua erit

diameter b. d. duodecẽ ꝑtes. ſit. r. h. diameter vmbꝛe ſm quãtitatẽ pꝛopoꝛtionis

ynins ad duo 2.3 6. minuta. 3 i. ꝑtes. i 2. minuta im illã quantitatè. pꝛopter illud colli-a m 2