De Machinis Hydravl Parisiensib. 45
et quae uis totam machinam moueat, explicemus,Vtemurhic loncherii obseruationibus et experimentis,hypotheses sunt 1. rotam bis gyrari intra temporis mi-nutum. 2. machinam integram et sine uitio esse, cete-ra ex superioribus petantur. Motus nempe emboli estin perpendiculo 18 digitorum, et columna aquae talimotu hausta, capit 18 cantharos Parisienses, quandoantliae cylindrus habet diametrum 8 digitorum, 12 can-tharis aequipollet in cylindro 6 dig. 6 lin. et 10 canth.in cylindro 6 dig. (sunt enim hi cylindri inaequales)Verum quia tympana ad rotas dentatas habent diuer-sam rationem, (nempe C 20D 15 baculos gerit, etrotae EF40 dentium, tympanum G 20 dentium re-spondet, quare tympanum D, una rotae conuersionequater, ob rationem 15: 60, et tympanam C, et rotaEFei iuncta, tantum ter, ob rationem 20 :60 circumagitur,sed tympanum G eodem tempore sexies conuertitur,ob rationem compositam, 2 et z.) hinc fex emboli unarotae uertigine sexies, reliqui fex tantum quater in a-quas propellendas impetum faciunt.
9. Ex antliis 6,quae sexies trudunt aquas, duae ha-bent diam. 8- dig. una dig. tres 6 dig. et attollunt478 cantharos, fex reliquarum, quae quater agunt, dumrota semel uoluitur, una est 8 dig. quinque 6£ dig. et hau-riunt 316 cantharos, summa est 794 canth. et sic unominuto, quo bis rota in orbem it, 1588 canthari, et fa-cta multiplicatione per 60 , intra horam 95280 canthari,iutra 24 horas 2286720 canthari, in receptaculuijn ege-runtur, h. e, diuisione per 280 facta, 8167 dolia.
F 5
10. Aquae