6:8 DE NA

trum limam sentit, ifti facticii earbunculi, non diffi-culter^veris secernuntur,etiam annuloaut fundaclausi, quod si ex his eximantur, utraq; conglutinatio sub aspectum venit, & una ab altera facile inter-noscitur. dantur autem eis divers* figura, & dupli-ces vocantur, eodem conglutinandi modo, sed di-versa tinctura reliquas gemmas translucidas homi-nes fraudulenti fingunt, quinetiam carbunculumprastantiflimum ,quem nominamus rubinum, fa-ciunt ex carbunculo Carchedonio, & crystallo, itaconglutinatis ut illefuperiorem locum teneat, harcsubsternatur, iterum tinctura interlita, cum autemCarchedonius limäm non sentiat , fraus, deprehen-di non potest, priusquam gemma ex annulo exima-tur. non multum dissimiliter fardonyches e cerau-niis, ut Plinius scribit, glutinantur gemmis,aliundenigro, aliunde can dido,asiunde minio sumptis, tumex veris,sed viliorib. gemmis, alia ratione fiunt pre-cios<e,ut ex amethystis carbunculi amethystizonnes:ex crystallis aut CX cyanis sturninis, aut ex berylliscrystallo fere similibus,adamantes, amethystiquideaut perforatur,&implentur cinnabari: aut scalpen-do multum attenuatis subduntur fulgentes bractee,quT id genus carbunculis subdi solent, crystallis ve-rb Lccyanis & beryllis datur figuraadamantum sex-angula, & ipsis sublinunt id quod adamantib. siib -linire sol en t. tam äutem facticii isti adamate?,q namcarbunculi annulis clausi veris simillimi sunt, sed 11ab exemptis attferan tur tilictilra, aut fulgentes bra-cte*,fraus apparet. Crystallos etiam adhui clausas li-ma, cui non resistunt, deprehendit, gemmis autemtranslucidis, qua parte recipiunt lucem, fulgor can-didus eile apparet, quä refulgent,si modo refulgen t,candidis quidem multo candidior:cartcris omnibusCujuscunq; fuerint Coloris,concolor: multo tamenlucidior, versicolorib. etiam alius, qiue omnia nontam bene in aliis,quam in his qua: autangulatc sunt,aut clypei modo rotundat, observariposiunt. gem-mat vero qualefeunque, ut paucis repetam qtued.tinquL huc pertinent, primo libro explicata, aut colo-re uno praeditae sunt, aut duobus pluribusVe. mul-tis est unus, sicut crystallo, adamanti, asterio, candi-dus: viridis smaragdo, beryll,o,präsio: Cxruleus.cya- ino: carbunculo & sardae,ruber: aureus,iandastro &chiysolitho. at duo colores geminis sunt misti velseparati, non paucis misti, ut aphrodisiacn: qua: exCandido rufescit: ut xantho, qua: e fulvo Candicat: jut tertiae batrachira speciei,qua: e nigro rubet, s epa- !rari autem apfycto»quäm nigram distinguunt rube- jtes ven*:nasomonitar,quim sanguineam nigra: he- ;liotropio, quam porraceam sanguinea:, tres etiam Jeoiores mistos habet opalus,igneum feil. purpureu,viridem, separatos ^Pgyptilla. nam ut Jacchusfcri- Iptum reliquit, per album sarda nigraq; vena transit, tsimili modo quatuor colores misti sunt Cuidam pse. 1deröti, candidus, aereus, purpureus, aureus, separati eupetalo, catruleus, igneus, minii, mali, sed hexacontalithos &:panchros multos habent colores,verum gemma:, potissimum perspicua',variis vitiis in- jfestan tur: quorum quaedam sunt coloris, sicut fu- ;mus, umbra, nubecula, quadam corporis,utfcabri- Ieia,capillamentum,sal,punctum,scobes,plumbago,!ferrugo, rubigo, occulta vomica, ut vero caruleus tCeli Color turbatur, cum obducitur nube, vel atra,rei candida, vel maeulofa:itaproprius gemmse,cum i

TURA

aut fumo um brave obscuratur , aut nubeculacandida albicat, vel maculosa foedatur, fumoautinficiuntur, non tranflucences -eque ac perlpic 1 ’*'enim chrysolithos qu? tranflucet,fumida eflel° ’ita etiam jafpis cum non tranflucet, quare cap nl3S .Gracis vocatur, umbravero & nubecula perfp 1 ^

■ri*

tantum intercurrunt, illa est obscuri coloris*candidi, aut maculosi, acciduntautem cump r0 fgemma: coloris non pertransit aspectus, sed auttus occurrit,aut excipit in fine visum vel obfc» rlt ^jquod in primis contingit crystallo, & smaragc a '^candor, quod iterum smaragdo: vel varietasm at ^losa^quod rursus crystallo, color insuper cuivismi’ prectofealienus ei vitio datur, at scabric 11quadam partium inaequalitas: capillamentum r 1simile: salem micas candidas ob similitudinem 1pellant, punctum alieni coloris, lal in crystallo colpi&tur,punctum etiam in fapphiro:5cquidem c )stallinum. utrunq; autem reliquo gemma: corp 0 ,modo durius, modo mollius elfe solet, attamen?cta qua & gutta:& stella: vocantur, gemmisnon vertimus: nam laudantur aurea sapphiri p uquibus collucet: laudantur aurea:gutta, qu£ 13in iandastro fulgent, at scobes nec ipsa est alieni ^loris.sic chrysolithi maxime Arabice,ut Plinius*’terdum scobe sua refertae sunt, sed ea cum ca* 1 “ 1fuerit, differta sale, quod magis fit minuta, fe rl "gaute est ferruginei coloris particula : rubigo mpjrumbago plumbei. Plinius tamen Atticis ima 1 “ Sdis scribit frequentem efle plumbaginem, quedp ^bei videantur in sole, sed occultam vomicam n t,lT1 .nant partem gemme interiorem,ita foedam,utp u ?

manare videatur, vitia corporis si fuerint in sujp. el ,cie, litura occultari, aut scalptura detrahi pollij llC ,sin intus in corpore,nec obtegi,nec auferri pofl 111quare gemma: talib. vitiis obnoxie,non scalpun^ne magis detegan tur, Ut si in sapphiri aut cyarU v :pöre inerit crystallinum punctum , quod CjI j■MVTfoft vocant, mutilis est scalpture.attamen b e! -'_lipersorantm, ut medulla candoris exempta,g rat ^

res fiant: additoq; auro, inquit Plinius, reperesaut omnino castigata causa perspicuitatis adc> atudinenv. Sed fatis multa de nis ; ad figuram aa)quam gemis v el natura dare solet, vel ars: multusea variant, nam aut integri globi instar rotüdem^aut dimidiato globo assimiles, modo solida:, m°intus cava:: äut angulata: sunt, qua: vel extubes a ,vel piali e sunt dcequales.adamas fi natura sueritis

gulus, maxime probatur,& ejus corpus sic clau 11annulo,ut mucro eXtet: sin oblongus extuberat» ^clypei modo rotundus fuerit,ars dat ei sexagula^guram , ut eäm reliquis gemmis , sed pars ang uclauditur annulo , a?qualis extat. hac igiturquam ars dare solet omnib. gemmis peripiem* ^datifsima est: fecundum locum tenet oblong 3 ’aqualis prafertur extuberanti.tertium lenticumilis. quartum clypei modo rotunda, ubi &h • ^vxprasertlir.etenim solida: dari potestfexangsgura, cavtenon potest, quanquam vero in 3gionib. gemma: e; ui dem form* nascuntur pr£ ^tes, in aliis viles: tamen inter multas prae stan^’^pquas viles reperiri, & contra, inter multas vd<g' 0quas (utpauca:sint) prastantes,dubium none • ^Cum gemmae potissimum distinguantur colobi rmo dicam de Candidis, itaq; crystallus ex simi lC TlJ ne

•* t

>

/