Buch 
Georgii Agricolae ... De re Metallica libri XII ... : quibus accesserunt hacultima editione, Tractatus eijusdem argumenti, ab eodem conscripti, sequentes. De animantibus subterraneis. Lib.I. De ortu & causis subterraneorum. Lib.V. De natura eorum quae effluunt ex terra. Lib.IV. De natura fossilium. Lib.X. De veteribus & novis metallis. Lib.II. Bermannus sive de re metallica, dialogus. Lib.I
Entstehung
Seite
633
JPEG-Download
 

F O S S I L 1 U'jvencutn. hactenus de colore Sc maculis atq; adeoMe 8 e »eribüs marmorum , qua: omnia in urbem ad ,tunc. Romani enim non solum ex lapicidinis^ciL, Aiix, Algypri, caeterarumque regionumjuniora exhauserunc, sedearundem etiam aedes &j? lla spoliarunt lignis & columnis, nunc abeo ad re-u ^Uas qualitates, in Hildesheimio marmor varium,jl^od ad cinereum, aut fuscum declinare dixi, alterir»di attritam,au: sibi ipff cornu usti virus olet. sedjj^gis etiam illo ibidem nigrum candidis venulis di-^stum, & quod ei labest rufum, praeterea marmo-aliud est durum,ut ophite nigricans: aliud mdl-e> sicut idem candidum , & in. Misena Zeblicimn.

Bildeshcimii marmoris varii cucis plerunqr m-öer cttlis est plena. Rochlicium , quanquam poli-^, fcepe Icabrurfi est. Jam quod ad quantitatemr figuram attinet, marmorum vel parvae glebae in-^seiintur sparsi m, ut Laconici, quod in pago, qui^minatur Croceae , effoditur, vel in tantas malläs^creverunt, ut inde vel longissimae pilae , quasGraeci vocant , excindi possint : aut latissimaehillae , sive crustae quas i idem appellant.

?*sei ipsa natura non raro c ustas marmorum, latas*^ a gis quam cralfas gignit, quas Graeci isKxt^dentur nominare, quales reponuntur in Rhodo:J) 1 K-hetia secunda , Reginoburgenses appellata: in^onia, Hildesheimiae marmoris varii,quoda!pe-declinare ad cinereum vel sulcum dixi, ha raroyUabus unciis crassiores sunt, eade natura etiam pilas$gnit modo teretes,cujusmodi sunt Syenita lapidis111 Thebaide inter Syenem & Philas exutraq; viae par-modo angulatas,cujulmodi in Misena basalt£,lu-P«rqaas,ut dixi,extructaestScolpa arx episcopiMi-{*sti. angulata vero sunt non uno modo, sed angu-°s minimum habet I II I. summum V11. utraquea Utem sunt arctius inter se juncta, in Thebaide ta-seen interdum solitaria quadam, utrobique alterae'siceras elfe videntur imposita, & quidem mino-^ in majores, sed ex Misenis maxima lelquipe-? 5 mcraiia sunt, alea pedes quatuordecim :exThe-maxima duodecim pedes crassa, alta inter-am pedes centum aut amplius, utsex obeliscis,quosfuerunt reges ALgypti, potest incelligi. juxta ve-r ° eas pilas reperiuntur lapidesgiobosi, ex quo fiunc^rcaria & cotes ad terenda collyria, ex marmori-118 autem artifices varia opera formant, ex ophi-^ albo veteres vasa & cados, ex Zeblicio nostrisochsearia, de pocula, quod veneno resistere perlua-) sint, atque etiam globos quibüs mulieres siccant1,1 ea capitis velamina , cum ea laverint. praetereafsestas planas & convexas, quibus calefactis nostri^erne, cum in lecto cubi culari luntyfrigida foventMembra: & illis quidem pectus & ventrem,his late-pedes, brachia, at ex aiabastrite& Lygdino jam,l seea vetustis temporibus fidem artifices fingunt py-unguentarias , quas quidam alabastra vocant.IT* marmore autem, praeter statuas, akaria, iugge-ta > columnas, facta fuerunt lepulchra non solumNemorum hominum , sed etiam infimorum, ut. c ini tonsoris, qui Augusti temporibus vixit: ar-Cl| s triumphales,quales hodie cernuntur Titi, Seve'»Constamini Impp. porticus, quales extiterüt Pom-pjjs Liviae, Trajani: turres,qualis in Quirinali mon-sei: Militiarutn,cujus bona pars adhuc restat: cem-l) ' 4 » quale fuit Sibyllae Cumana, 6c Apollinis Palati-

M-, 11 B. v i r.

ni , quod nunc est divi Franci sci Assifianl. sed inpri-mis templorum gradus ex marmore facti fuerunt,cu-jusmodi hodie lunt in aede Laterana, &an:e 8.Ma-riam in ara C XXXIX. de templo Quirini trans-lati: templorum etiam tecta, quale fuic Junonis Lu-cinae, quae tegulae marmora postea in aedem Fortu-nae equestris pervenerunt: theatra, quale fuit Capua-num: pontes, qualis Romae suitis, qui primo subli-cius,deinde marmoreus dictus est, quod nomen ran-diu retinuit, quandiu stabilis permansit: qualis äCa-ligulafactus,quo, supra ipsa templa constructo, Pala-tium Capitolio conjunxit: qualis etiam nunc est inThracia Hadrianopolitanus, quo habitatores He-bri transitum conjunxerunt: qualis in inferiore Ger-mania Trajectensis, quo Mosae, isest ex marmoraNamurano. at ex marmorum crustis latis & crassislabra fecerunt, ex tenuibus abacos & mensas: qui-bus,etiam parietes latericii, & ex rudi lapide facti ope-riuntur, quod Senis maxime videre licet, ubi tem-pli beatae virginis parietes externi aeque ac internisunt incrustati marmore, pavimentum etiam, sugge-stum, vasa aqute lustralis, akaria, candebra. quin tur-ris quoque templo adjuncta, in summo altari con-spiciuntur septem genera marmorum,alba, nigra, vi-ridia, cinerea, subrufa,duo maculis distincta, ac ve-ro etiam in fornice templi imagines lunt omniumRom. pontificum ex marmore. ' Habet etiam Flo-rentiae templum magnificentissimum incrustationesmarmoreas, similiter turris quadrata templo proxi-ma : Veneriis divi Marci : Constancinopoli sapien-tiae: Roma: alcae & insignes illae columna: Trajani8c Constantini Impp. crustis etiam domus-tegunturad Augustam Tiberii, ex iisdem fiunc pavimenta,qualia sunc in Saxonibus Golelaria; in aede Caesarisdomui annexa : Gonsiancinopoii in templo sapien-tiae: Veneriis in divi Marci: Senis in beatae virginis,ut jam dixi, quod inultum cteteris omnibus praestanshabet decem Siby!tas,cum tuis vaticiniis de Christo:veteris &c novi testamenti historias : septem tetateshominum : quatuor virtutes , inque earum mediomisericordia r aliquot Philosophos. Pisis vero tem-plum, campus sanctus,ubi locus sepulturae est, sacel-lum divi Joannis marmorea pavimenta habent, sed,vetustate longe vincit reliqua p.ivimenra iithostro-ton, quod est Praeneste-in divi Agapeti templo, idolim -Fortunae Sylla extruxit e minutissimis crustu-li« sic compositis , ut res ä Sylla gestas exprimant,quomodo alterum lithostroton , quod est Floren-tiae i« sacello dnsi Joannis Baptistae, exprimit coeliambitum, & duodecim tigna, inque medio eorumsolem tanquam aurigam, fiunt autem id genus em-blemata vermiculata , quae & rerum & animaliumeffigies reddunt, e varii coloris marmoribus in inter-rasas crustas, infertis, marmore etiam Laconico &Cporphyrite Heliogabalus plateas in palatio stravit.Sed crustis non modo sternuntur sola,verum eisdemparietes operiuntur, quin Neronis principatu , in-quit Plinius, inventum, maculas quae non essent, iucrustis inserendo, unitatem variare, ut ovatus elfecNumidicus, ut purpura distingueretur Synnadicus,quales illos nasci optarent delicia, sed crustas mar-moreas cum lapicidinae sponte natura- non suppedi-tanr,arte facere solent, isecando glebas, arena hoc sit,inquit Plinius, & ferro fieri videtur: serra in prae-> tenui linea premente arenas versando, tractu q; ipso

secante.