FOSSILIU
^foribus inprimis Jupiter miniandus lpcaba-r . : 8c Ltbiopum populi id expetebant, tötieo tingebantur proceres , isque color erat ibiAlacris deorum, ante vero etiam Plinii tempo-*>terae ctera miniatula notabantur. Hactenus dejj^io: nunc ad institutam rationem revertarimi-° r um in numero sunt puri lapilli nigri,ex quibuspUnburn candidum conflatur, qui raro candidiUn b rarius lutei,rarissime purpurei,rubri, virides,^■silei,cineracei, varii coloris, quanquam au-hi lapilli plerunque saxis aut lapidibus estb-•untur immisti, tamen soli per se interdum repe-ntur ea parte, qua veriulse cum vepis conjun-^Utur : aut qua venae profundae per cumulatasgetränt; quorum aliqui semunciam, aliqui un-Cl 3rn, quidam selibram, quidam libram, rarissimijl^que duas libras pendunt, quantos gignit Ir-^tcsdorfum , sic nominatur Erefridi pagus, &"‘acchevaldum. quinetiam ex hoc mistomm nu-mero sunt duae rudis plumbi cinerei species,altera?* ! gra,altera fere cinerea, praeterea sub hisgerieri-ps subjiciuntur rude plumbum nigrum lutei co-Jprisi aut subrubri,aiit nigri. & rüde ferrum,quodjteaut nigricat, aur ruber,aut flavet; atque inter-am aurei coloris pyrite obducitur. Jam defor-is quibusdam quinti, generis, quibus nomina'Unt imposita, dicam: deplumbagine scilicet, py-s,t CjCadmia: atque etiam de stibi, primum autemj^urnbago a plumbo appellata est,atque verbum^°c Latini exprelserunt ex Graeco verbo quod estutrique vero ex plumbo nomen iccircoicerunt, quod nigrum, id enim Graecis^minatur, in se contineat, cui etiam colore non| as b similis est. eandem Plinius galenam appsl-at s quod vocabulum utrum Hispaniense sit,an al-atius gentis & linguae,si Hispani nesciunt,nemo,^opinor, poterit scire. & Graecis quidam hancMn mistam,quam uno galenae nomine vocat Pli-|Jius, diviserunt in tres species, quarum primam.ioscorides ficxiQotfi xien appellavit, nos recte la-udem qui speciem habet plumbi,vel plumba-tlll m possumus dicere: alteram ille^osarenam plumbariam, tertiam idem generali^vmine HnxiOxiyctf > nos plumbaginem, ea effodie-mur ex metallis quae in Cilicia erant ad Seba- 1
jWm^quae est ad Corycum; ätGalenus neque de* a pide, qui plumbi speciem prae se fert, separarim^ibit. neque de arena plumbaria: sed tibi expliC ? E naturam & vires plumbagiriisjeam projectama, t se vidisse in via’, quae ä Pergamo est ad offici-as metallicas, & fuisse speciem lapidis aeque acj^dtniam in Cypri montibus &i rivis repertam.a pidi autem 8c arenae insidet fere plumbi color.Hurnbago flava est. lapis totus splendet,ac vero® tj am arena.: plumbago, aliqua ex parte, lapis^ arena interdum extrinsecus inficiuntur alieno. CQ lore, utpote nigro, aut caeruleo, aut jecoris, sedlj, tus suum reservant eoiorem: quem quampri-vulnerantur ferro, ostendunt, lapis quoP'üs argenti in se continet, eo propius ad colo-argenti rudis plumbei coloris accedit, qui-at n etiam plumbarius Iapis radiat stibis instar,
leHt,_ . r _ siti ■ > ..I
M L I & JC .
argentum rude plumbei coloris, ex eo atqueetiam ex aliis, conflatur modo solum plumbum,quale est in Norico Villacenfe,8c plerunque Bri-tannicum, quae nihil habent argenti: modo plum-bum & argentum, cujusmodi pluribus in locisconficitur, talis vero materiae librae C. aliquandolibitas argenti it. in se continent, ut in MisehaFribergi: nonnunquam unciam, sicut plerunqueex metallis Suedorum, &: Polonorum effossa: in-terdum semunciam, ut in Caipato Schemniciii aci- j plus habet plumbi: etenimPleistadi ex C. galehae-j libris > plumbi L. conflantur, alibi ^tL. alibiJXX5C. ex lajpide praeterea plumbario & airenaconficitur minium secundarium & argenti spu-ma. de hac proximo libro dixi: illud fit hoc mo-do. lapis qui parum autriibiiargemi in se conti-net, vel arena ei similis etiam colore, exuritur infornacibus donec rubescat, dein teritur in fari-nam, tenui cribro .secernitur, molitur, quomodominium etiam ex' lapide plumbario \ qui argenti& plumbi fertilis est,cpnfici posset, ni interitu ar-genti res metallica damnum facefot, nani quodinteritu plumbi contrahit,tanti ho aestimat: quasi,doquidem hujus minii simillima sandyx fit eXcerussa, quae ex plumbo conficitur, at compendiifaciendi causa verum minium adulteratur hoc se-cundario, sandyce, syrico. lapisautem plumbarius& arena easdem quas plumbi recrementum vireshabent, galeriavero inanis,sive lapis plumbafiiisinanis,lucet in nigrore splenderque. ipia plum-bario lapidi 8c aren % colore similis,om n ino omnisargenti & plumbi expers, quorum partem, si i«fornaces fuerit simul conjecta, disperditae dissi-pat.sed eis non nocet rertium galenf geriusomnismetalli inanissimum 8c tenuissimum, quo £3xivel lapidis aliqua pars obducitur, verum cum le-viter raditur cultelli», color totus abit: cum exco-quitur,ignis omne consumit. id crebro repericucin altissima Suditorum montium parte, & in saxisrubris, atque juxta venam tam plumbi candidiquam lapidis facile igni liquescentis. Stibi etiam,qsibd & Graeci vocant, colorenonnihil simi-le est lapidi plumbario, sed magis nitec,& candi-dius est, a Plinio spumas lapis candentis diciturpropter similitudinem, quae in colore & nitore eiestcumlpumaargenti. dividitur in marem & fe-miriam. horridior,inquit Plinius, estmas,ica-
hac nota internoscuntur, stibi plerunque moi-
vA stiabile est,Iapis plumbarius durus,nec ita fa-le Potest teri, at figura variat hob aliter ac idem
,ue Le minus ponderosus, minuso; radiaris*& arenosior, femina contra nitet, friabilis fissu-risqüe dehiscens, in argentariis metallis in Mi-sena reperitur Etoesteini, quod ad decimum lapi;dem abest aKempnicio: inHetciniis ilfetdas: iriBoemia ad Planam 8c Perzibramam oppida: inNorico: ih multis Italisc locis, sed inprimis ad Se;nensis ditionis oppida Massam,Marennam,Sova-nam, & in Seivetta regione comitatus sanctae Fo..r^-.olim in ssithyniaad Chalcedohem,unde Chal-cedonium: in Italia,unde Italicum dictum.quoh-dam stibi fossile vendebatur, ptobatque Diosco-rideS id quod maxime radiat, quod cum frangi-mus,in crustas dividitur,quod friabile,quale est inPlinio femina nominatum, quodque terra & sor-dibus careat. tale autem ustu formabant in pastil-los, quibus quia forte Hippocratis tempore eratquadrata tesserarum figura,ipse rs^*yu>» vocat sti-bi. nec