678 DE VETERIB. ET NOVIS METALLIS, LIB. II.
fluvios, qiiod Poloni, Venedicagens est, qui eamregionem incoJunt,Elcoichum iolent nominare,praterea in Norico ad Julium Carnicum e montequem iccircoPleibergum nominant,nigrum plum-bum effoditur, quin in Sardinia Matthaei Sylvaticitemporibus, i-n Feiularum monteHetruriseBocca-tii Certaldi fuit metallum plumbarium. Restat fer-rum, cujus metallis fere omnes regiones montosesunt refert«. id .gignunt Britani* colles, ut StraboscribiaHifpknia citerior 8c omnis regio k Pyreneo,ut Plinius atque Cantabrise maritime,inquit idem,parte, quam occanus alluit, mens pnmipte altus,, incredibile dictu, totus ex ea materia est. dein Pe-trocoriis & G? bis Biturigibus Galliae populis of-ficina sunt, in quibus ferrum conficitur, in magnaGermania, quod & in superiore libro dixi, ferrimetallum prope Lunam fylvam Ptolomaus elfescribit: Gothinos effodere Cornelius Tacitus: se-quitur Noricum , cujus ferrum poetarum celebra-tur versibus, de quo Ovidius
Durior & ferro , quod Noricus excoquit ignis »pra’terea in mari Tyrrheno est Ilua,
Infui* inexbaufiis Chalybum generosa metallis-.hanc Gneci dithaliam vocant, & in ea atque ac La-tini, ferrum renasci scribunt, sed Varro prodidit idtahtum in stricturam £ogi polle, quod in Populo-niam Tuscia; urbem translatum fuerit, tum in Cre-ta Dictari ferrum foderunt, pöstremo , ut Strabotradit, in Lilando campo Eubaae fuit commune ar-ris & ferri metallum, at in Alia fuerunt ferri metal-la circa Andira: in regione Chalybum: in his moti-bus Palaestina:, qui spectant Arabiam: in Carmania,sed ut ex EuropxisNoricum ferrum, & Hispanumpoetarum carminibus maxime Celebrantur, ita exAsiaticis Chalybum, quocirca Chalybis vocabulosepe pro ferro iidem poec« sunt abusi, in Africa ve-rb ferri metallum fuit ihinsiikMeroe. tantum deveteribus ferri metallis, quoniam dute fere omnesregiones montose abundant ferro , ejus metallaqux his nostris temporibus in Europa maxime flo-rent, tantum proferam, est nunc etiam Scotis quihabitant in Britania,Hispänis, Gallis ferrum lau-datum 6c copiosum, item Germanis, qui incoluntregionem, quam Eifelam nominamus: & quidemin ditione comitis Mandersheiti. ubi 8c ferrea: for-naces,quibus utimitr in caldariis, conflantur, quamfundendi rationem in libris De re metallica expli-cabo. at idem metallum in mliltis magna: Germa-tiix locis conficitur. quos singulos enumerare quianihil habeo necelle, tantum nobiles quosdam in lu-cem proferam, itaque in Meliboeo mon te Muehs-holi,quod distat ^Northulä cirdter duodecim mil-liapaffuum, eruitur 8c lapis ferrarius, qui este vide-tur exesus, & vena ferraria minii vena' non dissimi-lis : ex quibus ferrum excoquitur, in Chattis veroValdunga lapide ferrario abundat>& oppidum Siga,imo tota Saverlandia Coloniam Agrippinam ver-sus. ubi etiam ferre* fornaces conflancur.dein fylva
Semana habet plura ferri metalla : plura Noricuscifdanubianum, sed praestantia ad fecundum lap‘'dem ab AmbergaSulcebachum versus: ubi non mi-nus funteximia. tum pluribus in locis Suditortm 1montium foditur ferrum , sed in primis circa V^m-
sidelam: in Elbogano ad Leffam pagum: in Mifo näexcellens non longe äPela vico , quä itur in vafl el11divijoachimiad dextram, quod metallum exB ur 'cardo ejus inventore»&loco declivi nOmen dm clC 'Deinde interRafcham pagum &GrunhaimimC f£ -
nobium, quod vocant Memmelerumrfed prarstan-
tiffimum sit ad Lavesteinum & Gishubeli,mn etiamferre* conficiuntur fornaces, hoc non longe difl-^dPirna, & meridiem versus est situm, veium in Ef'giisad Sagam oppidum e pratis eruitur ferrum,iisad altitudinem bipedaneam actis, necenimp r0 'ptet abundantiam aquarum altius agi possunt.de-cennio renatum denuo foditur, non ili ter aclh 1 *.ferrum,qUu adhuc gravida est. at longe exteris pfy-stat Suedorum, quodOiemutum nominant, fodi-tur inUplandia ; in fylva qux iCuperdalaad T«-nam portum pertinet : in Ost rogothra ad vicumAdvidha; ädTinguallam oppidum iri confiniis G°'thix&NorVegix : inNorvegia inter SocnadalamSe Osterdalam: in ejusdem rCgioneTilemarchia, ;1 “tertium lapidem i Schida oppido, postremo inrico ferrum non minus atque quondam durumcopiosum effoditur, <?C perficitur, maxime in Car-nunto ad Voll ebergum. ied etiam de ferro latis. E*his autem qu* dixi, intelligitur omnium metallo-rum fertilem elfe Britanniam, Hispaniam,magnanjGermaniam, qua: nec Cinereo caret plumbo :quo®an fuerit Hispanis, aut nuncsitBritanix, nescimus-sed Hispania reliquas duas superavit,auri ubertate»Germania argenti fertilitate ,Britania plumbi can-didi nullis, nedum his cedit terris. Galli« autem»* 1veteribus terminis definiatur, id est, si cum ea supe-rior Germania & inferior jungantur, sunt auri, as -genci» argenti vivi, teris,plumbi nigri,ferri metafi a;Norico, auri, argenti, arris, plumbi nigri, ferri: Io-di«, auri, argenti, aeris, plumbi candidi: Carmania*auri,argenti, seris, ferri, quo etiamsi nihil ea de rSscriptum sit, nec Indiam, nec regiones alias puto ca-rere. Mailkget* vero abundant auro Sc «re,led pau-cum habent ferrum: Dictaei in Creta,aurum,argen-tum, ferrum foderunt, at plures regiones duo fo-rant metalla:aurum&argentumMacedoniO,Th ra -cia,Siphnus insula,Colchis ; durum & ars, Ita^a»Phrygia, Meroe infula : argentum Se xs , Cyp llts 'argentum Se argentum vivum Attica regio: argen-tum & plumbum nigrum,Sardinia : argentum**ferrum,Chalybes:< t 's&ferrum»Eubcea iniula.plu** 1 -bum candidum & nigrum Cassiterides infulas-exteris antefn regionibus unum tantumfuit metallum celebratumliteris Graecis autLatinis.
de£