Buch 
Specula physico-mathematico-historica notabilium ac mirabilium sciendorum, in qua mundi mirabilis oeconomia ... nunc autem ad lucem protractus, ac ad varias perfacili methodo acquirendas scientias in epitomen collectus thesaurus curiosis omnibus cosmosophis inspectandus proponitur / authore Joanne Zahn ...
Entstehung
Seite
32
JPEG-Download
 

Zr

SCRUTINIUM 1. PRjELIMINARE.

ptiis ex parte, St totaliter cum Copernico fuisse non ita pridem Parifiis in Gallia adconvenit: statuens Soli tanquam Centro Annum scii. 1644 evulgatum opus cujus-proximi Mercurium,St Venerem; remo- dam Anonymi , in quo Author confictotius Martem, Jovem,St Saturnum circum- novo systemate planfc exotico conaturduci; in medio vero intervallo Terram evertere non tantum PtolomA , Coperni-cum circumducta sibi Luna reperiri ea- <7, St Tychonu systemata, sed St omnes , dem prorsus mensura temporis , quae ä quotquot hactenus Astronomiam colue-Üfhofsy- Co/wwco assignatur, Id etiam speciale ha- runt, plurimum errasse demonstrare ten-stemate, bet hoc systema, quodMars in eo itä So- rat. Principia autem habet tam absur-lem ambiat, ut in oppositione cum Sole da,St conclusiones indö deductas tam fal-perigaeus factus infra Solem descendat, sas circa situm,motum, magnitudinem Stejusque orbem profundi ingrediatur,at- distantiam corporum coelestium, ut sto-que intersecet ;ade6que propior fiat ter- machum mox vel parum doctis ad pri-rae, quam ipse Sol: deinde quod planetae mum intuitum commoveant. Quid enimomnes, qui circa Solem rotantur, itä ab magis bete rodi tum statui potest , quamhoc abducantur, St circumducantur, ut Solis regionem esse mundi ultimam ,Mercurius quidem St Venus suis circa so- adeoque Solem in ultimo Mundi ambitulern gyris Terram nunquam complcctan- versari , stellas verö omnes firmamentitur, reliqui tamen planetae veiut, Mars, Terrae propinquiores esse? Ultimam ve-Jupiter St Saturnus semper-complectan- röeam regionem, in qua Solis cursus per-tur. Hoc systema amplexi sunt impri- agitur ab orbe nostro terreno adeö me-mis longoiuontanus insignis Astronomus diocri distantia elongari, ut sit tantum 12(addito tamen Telluris motu diurno circa diametrorum terrae alta Mundi supremacentrum suum ab Occidente in'Oricn- regio, coelique summus apex; cum ra-rem) itbm Scheinend , Blancanus , Kircherns, mcn hanc distantiam, seu Mundi visibilisScbottus , Sc pledque Patres e Societate magnitudinem debiti proportionatam es-JESLl. se statuat ij Semidiametrorum globi ter-

Systemate . jP, Joatm.Bapt. Ricciolus tamenpaulö restris ad salvanda phaenomena. AtqueKucioii- aliter ordinat hoc systema , ut patet in itäMaximiCreatorisopera maxima, quaeejus Almag . Nodo lib. 3, cap , 6, §5 lib. g, alii ad ipsius gloriam St potentiam praedi-is?. 3. nam omnia quidam a Tycbone or- candam, quantum possunt, amplificant,dinata retinet,exceptis orbibus Jovis, Sc in exilitate 8c angustiis iste collocat , utSaturni, quorum centrum non ponit so- probet a DEO fabricata eile omnia in nu-lem,sed Terram; indeque censet proba- mero, pondere , St mensura, quasi veröbile quiksaturnus duobus lateronibus, etiam cum ingenti mole operum ista stareSt Jupiter quatuor comitibus ipsum am- non possint.

bientibus stipati videntur esse planetae Lunam praeterea asserit post lolemprimarii, St monarchiam suam mMun- esse maximam, Sc multö majorem aliisdo, ac coelo exercere,non minus ac Sol quibusvis stellis, haud tamen majoremMercurio, Venere ac Marte canquamSa- ipsa Gallia in terris : Solem item majo*tellitibus stipatus in suo coelo gyros suos rem quidem totä Terra, sed tamen nonperagere solet. Unde cum Jupiter St Sa- amplius, quam decies ; Lunam rursusturnus ipsi suos satellites habeant,non vi- aequaliter distare ä Terra St Sole. Pluradetur conveniens censeri debere inter alia non memoro,ne,si in tam ineptis re-Solis asseclas, sicut censentur Mercurius, ferendis diutius haerere velim , ipse in-VenusSt Mars. Deinde videtur esse ma- eptire videar; St unica jam dissertationejor connexio in eccentricitate Mercurii, Doctissimi Vixi Petri Petit Monluciani adVeneris ScMartis cum Sole,quam Satur- Clarissimum Virum la Chambre Regisni St Jovis; praecipue cum hi duo usque Christianiflimi Archiatrum (ut refert eamad orbem Solis non descendant sicutMars: D. Du Hamel pofi Astronomiamsuam phy-sed, ut judicat Decbales, connexio, quam ßcam) omnia hujus vertiginosi cerebrihabent retrogradationis,8tdirectionis Sa- fundamenta,seu potius commenta peni-turniSt Jovis cum motu Solis debeat prae- tus subversa sint.

valere, ut is planeta solutus non sit, qui Sed haec, quae produximus ,praelimi-reverä connexus observatur. naria sunt; nunc Speculam ipsam ascen-

Atque haec sunt praecipua Mundi sy- damus , Sc ad Mundi comprimis altiffi-stemata, L quibus Sc mihi Tychonicum mum locum, sivö Coelum oculos verra-praeplacet; cum non tantum Sacrae Seri- mus,ut ea omnia, quae scitu magis nota*pturae, sed etiam omnibus phaenomenis bilia, Sc mirabilia ibidem ocurrunt,coelestibus demonstrandis valde sit con* amplö perlustrare valea*

forme. Subticere tarnen hic non possum mus*

V G

0

SPECU-