Buch 
Specula physico-mathematico-historica notabilium ac mirabilium sciendorum, in qua mundi mirabilis oeconomia ... nunc autem ad lucem protractus, ac ad varias perfacili methodo acquirendas scientias in epitomen collectus thesaurus curiosis omnibus cosmosophis inspectandus proponitur / authore Joanne Zahn ...
Entstehung
Seite
45
JPEG-Download
 

DISQJ1IS1T10 1. VAPUT IU. 4k

*as ä totä Substantias lunaris similitudi-ne promanans, subtilissima, ac rnir^ (Qui-busvis eriamobstaculispositis) penetrati-va. Ita docet Kircberus Ai uni* Subterrlib' 3 'ftc- 2. cap, 2. Sic conchylia in ipsofundo maris virtutem lunarem incremen-to suosat superrue testantur: Sic cathar-ns obnoxii,etiam inter densissimos parie-x tes conclusi affliguntur. Sic etiam aquaenonnullae vitreis vasis arctissimi munitae,ad lunare incrementum ita concitantur,

Aqu» Lu- "Ebullire videantur.

n* radii« Si pelvis sivi catinus latior aqua ni-

«posiu trosä unä cum Sale communi mixta im-H enS » pleatur,&doco radiis lunaribus patulo se-renis noctibus exponatur, videbis cumadmiratione aquam statim incipere ferve-re St bullas agere, & tantö quidem vehe-mentius, quantö luminaria viciniora fue-rint locis tum oppositionis, tum conjun-ctionis : Quod non contingit, si aqua com-muni, fontana, dulci St pura catinus re-pleatur. Hinc ii, qui humoribus falsis,nitrosis, tartareis^ue defluxibus obnoxiisunt, Lunae vim prae reliquis potissimumcta 0 ncstia ct t^podago r! ci, Lunatici, Hypo-

AquaL«. 4. Aqua ex Bismutho S c StolonibusOli-

aaincre- vae, similiter Sc Mercurialis liquor unäSbeas?*" cuiri un ^ marina, si vitreo annulo cum a-lio canaliculo prostante superius apertoconcludatur & radiis Lunae exponatur,mire incrementi, decrementique portio-nes exhibebit. Vide Kircberum loco Jup ,cit,

Mirum x. Experimentum hoc se fecisse, St sae-ptum ah a liis observatum fuisse refert

Spills vi- Ganzalm Ferdinandus i' üuiedo in sua hifto-mari- riauniuersali Americalib. 13. cap. 6, Si quis'* corium Lupi marini , sive phocae Lunaeradiis exponat, videbitpilos hujus anima-lis ad incrementum Lunae surrigi, St quodamplius fluxus Sc refluxus marisleges per-fecti servare. Confirmat OlamsM . lib. 6Hifior. Septeni, cap. 6, de Lupo marino.

Luna pi e . ö.Etsi Lunaexse,Scsua natura frigidi,inodo° humidique sit temperamenti: Fit tamen,ris moTus ut communicatis a Sole radiis ipsa humidi-vehemen- tasSt frigiditas ita. temperetur, ut necfri-t!n F C ° n Zore, nec calore excessi vo, sed tepore quo-n&it ' dam imbuatur: Ex hoc autem tepore qua-litas Lunae admodum nitrosa St flatuosa,quae aestus marini causa solet esse juxtaKircherum loc, cit. tantö in mare aget effica-cius, quantö luminis, quod dictae qualita-tis veluti vehiculum quoddam est, majoricopia mare percusserit. Cüm ergöLunacircäplenilunium Lumine communicatoa. Sole rectioribus radiis potentius feriat,vehementior quoque inde motus conse-qui debet.

7. Observatum hactenus fuit mare tri-bus aut quatuor fere diebus ante novilu-nium, St usque ad tertium deinde diempost illud, sicut Sc totidem diebus ante Scpostplenilunium maxime agitari, ac plu-rimum intumescere, tantö quidem poten-tius, quantum ipsa puncto conjunctionisvel oppositionis fuerit vicinior; reliquis

vero diebus anti St post Quadraturam ma-re ob exilitatem communicatae virtutis'veluti quiescere. In motu igitur men-struo, ut hactenus constanter observatumest, aestus maris itä se habet. Tempore 'Novilunii mare omnium maximi tumet,fervetque usque ad quartum seri aetatislunaris diem inclusive; Nam ä quarto us-que ad septimum notabiliter aquae incipi-untdecrescere, ita ut die circiter a Novilu-nio octavo sinthumillimae usque adunde-cimum,St ab hoc usque ad decimum sep-timum incrementum resumunt; ä deci-mo septimo verö usque ad vigesimum se-cundum decrescunt usque ad vigesimumquintum, Schine usque ad conjunctionistempus continua incrementa denuo fusci-piunt durante perpetuo alterna hac in-crementorum , decrementorum4ue vi-cissitudine. . . Maris in-

8. Similiter constanti observatione tme/ccn.notatum est, maximam maris in tumes-centiam contingere , dum Luna Meridia- nu " ^ti-ni ejus loci supremum vel imum locumncncc,occupat. Item mare ad pleraque littq-

ra fex horis cum 12 min. affluere, Sc toti-dem horis defluere: in nonnullis tamenlocis pluribus horis affluit, paucioribusrefluit,iti tamen,ut tempus fluxus, Screfluxus, nempe inter duas maximas in-tumescentias simul complectantur 17. ho-ras cum 24min. vel,ut alii volunt, feri 75.horas. Atque hinc quia Luna integrafere horä, scilicet 48 min. tardius ad eun-dem Meridianum Sc Verticalem redit:ideö etiam maris tumor singulis etiamdiebus integra fere hora serius accidit.Quoniam etiam Luna singulis diebus lo-cum suum in Zodiaco mutat,atque adeöaliis diebus aliis locis fit verticalis, Sc perconsequens a quovis loco remotior autvicinior; hinc fit,ut quantitas etiim flu-xus Sc refluxus maris sit inconstans inquolibet loco, Sc diversa ad diversos dies,coque major vel minor , quö Luna re-motior, vel propinquior ei loco extiterit.

Mare etiam semper abundare in parte,ubi Luna est,Sc defluere solet a parte op-posita J Sc quotiescunque mare abundata parte Orientis, defluit ac minuitur inparte Occidentis, Sc e contrario. Sicutautem Luna dum Meridianum alicujusloci maritimi ascendit, maximam caulatintumescentiam : Ita etiäm in jEquino-ctiali constituta potentissimoinfluxu,ut-pote normaliter in subjectum mare soletagere,non itä in Solstitiis. Ex quibus 0-mnibus jim indicatis abunde patet,quam constans, Sc amicus consensus interutrumque globum Lunarem scilicet Scterrestrem existat, ut iti hic globus abillo mira quadam profluxus lege guber-netur,Sc in esse suo ad totius Naturae bo-num ä primo Mundi opifice intentumconservetur.

9, Ipsi etiam radii Lunae praesertim Si*plenae,qui ad nos abeadiriguntur,si arti- a»*coiiigificiosi speculo concavo, aut splendidapel-

vi colligantur Sc in conum cöärctentur ,k z miri