aH • SCRUTINI UM IU ♦depastis, ütTnutrimenti ulterioris inopiacxtinguuntur, ita cxtincta contagiosamefficiunt putredinem; suntque ex eorumanimalium numero primö vermium co-lore St figura differentium multitudo, bu-fonum praeter ordinem vastitate enor-mium, ranarumque caudatarum, muta-rumq; ingens numerus, serpentes quoq;peregrinae formae,qui & montium latebrisemergunt. Item si erucarum, bruchorum,
soricum,papilionum,ac locustarum agmi-na per estatem volitantia colore ex flavo in
AT MO-COSMICUM _
viridem degenerantia ubertim advertan-tur, epidemicae infirmitatis mox secuturesignum apertiusdenotabunt. Sideniq;insuperioribus domuum conceptaculis om-nia tabulata, muri, lectisternia, mensae*praeter solitum humectata reperiantur,carnes quoque, panes, ova , poma talemmucorem vermibus scatentem concepe-rint, qualem in locis subterraneis, vel pu-trido aere infectis positae dicta: res conci-derent, cerrd concludi poterit, pestiferamuem praesentaneam elfe.
CAPUT VII.
Mirabiles quaedam pestilentis aeris, & inde enatarum conta-gionum, sive pestium proprietates, Exempla item mira circa ortum,propagationem, & varias differentias earundem recen-sentur.
Dmirandtc plane sunt, acnon nisi cum maximo hor-rore commemorande pesti-lentis aeris, Scex eodem c-natae contagiosae luis fune-sta: tragoediae, quas rite, si-cut calamus veretur exarare, ncc linguadecenter eloqui,necsensus ullus,aut men-tis cogitatio profunde latis rimari,ac per-scrutari valet.Kecte/7 compa-ra tfera venenata in vulgus involanti, ut quaenullius occursum reverens, nulli parcens,omnibus, ut occurrit, inimicam sese obii-ciens, aliter, semper atq; aliter pro innatasaevitie tyrannidem exercet, prout ipsiusobvii corporis oppositio , «ut dispositioconstituta est.Pestis etiam idcircö dici re-cte meruit haud indigne a pascendo, quodomnia, haud secus ac immitis fera depas-catur, lsidorJ. 3. Etym. ä pastulentiä etiampestilentiam vocat, sicut ä contingendo,contagium, quod solo tactu noceat; llnd&res qusecunq; illa infectae cane pejüs Se an-gue vitando:. Solet St Lues vocari ä Luctu,qucmcausat: vel A labe,quod facilius nihilfit, quam in eam labi. Sed his nominibusprolatis contenti, quibus exitialis virulen-tiae ejus saevities sufficienter indicatur,nunc varias compertas proprietates,dein-de St mira exempla circa ortum, propaga-tionem,St varias differentiaspestifere luisin medium ex probatillimis Authoribusadducemus.
§. I.
Variae Proprietates aurae virulen-tae, sive pestium exinde grassantiumproferuntur.
resti* Infecto pestilenti aeri, S: exeo ena-
,empore taepestilentiae, dum virulentiam suam un-omneü diquad; diffundit, naturalis &t ambitiosarestem de" qucedaminesse videtur potestas, quänul-x e «erane. Ium serrne alium morbum conregnarepa-titur,fedomnesalios currentes morbos infui naturam conversos suae facere solet ju-nsdictonis.Unde S zMar.Ficdn epid.An.c.4.s*f/f»,inquit, tempore omnis infirmitas inpestj-lenti am facile transire potest,prefirthnfebr essu-ri°fe& continua. Unde nulla agritudopr aterpeßemapp clre f ;: q UO fj l apparensptjliscejsat .
2. s rigus intensum,uti pestiferam fetu-ram no n in acte tantum stabulantem,sed Sc
in ipsis corporibus latitantem mox de-Fngusii»'struit;ita e contrario in calidioribus locis, mimiitp«'ac temporibus pestis semper truculentius c rsqvire,& virus suum amplius explicare cum ior tan-majori strage foler.Sic in Germania acce ^dente brumali solstitio ob intensius frigus pa8dC 'pestis plurimum remittit: ccontra in Ita-lia, ubi calor ma jor, Sc hyeme,Sc a state ae-qua datur pesti saeviendi potestas.
z. Loti terrestres qualescunq; magis Qiiiiociobnoxii aeris corruptioni Sc indk nataepe- p ^’ nt ob'stilentie censentur,in quibus aer plurimumpulverulentus, Sein hyememaxime; itemnebulae graves sine pluvia in aestate: Insu-per ubi in die magnus calor,in nocte saeviusfrigus dominatur: quoniam, ut inquitCard, l.2.deVen c. 10. Corpora humana nonillam ferunt mutationem ; &Urbtx,qua sunt ob'noxia huic mutationi> sunt etiam obnoxia pe-stilentia.
4. Habet hoc omnis putredo excellens A«r cot*(qualis est in peste) ä natura sibi insitum ™P tuS u0 ,ut effluendo cum foeto re ab insecto corpo- dueTn^re in alterum mediante aere eadem viru-lentia contaminato feseexoneret;quod de-inde concepta simili putredine vehiculoaeris contaminati in complura alia corpo-ra conserere,'atH; it a aer semel corruptus,undiquaq;propulsus communis,Sc popu-laris effectus per continuam propagatio-ne virulentia suaepidemius evadere solet.
y.Pestis ordinarie ab Oriente magis in Pestig jn»'Occasum prolabi solet, quam e converso; gis ^eoquodSoli potiffimum obsequatur motu, rienri j f|1 -&propagatione:Quod hCar damas annota "m 'icti*'vhdevar. / 1 f.cap. 78. scribens: Solet pestisut reliqua quas motu Cadi diurno ab Oriente inOccidentemprocedere : Unde cum regiones pro-xima peste laborant, peri culum haud leve mi-nantur, maxime dm Orientaliores junt. Plin.etiam/, y.nat. bist. scribit: Observatum eilesuo tempore, a meri di anis partibus ad Occa-sumS olis pesti lenti am semper ire,nec unquam for-te aliter , ni fi hyeme , nec ut ternos excedat dies .
6. fnlocis frigidiori Coelo gaudentibusObst jt u $tantum abest , ut fcetura pestifera du- AA,ret, ac persistat , ut potius quantociustum siccitate aeris , tum nativa regio-nis proprietate destruatur. Hinc in Lap-piaaer ram est salubris , utnoque pestis,aut febres malignae, aut quicunque mor-bi epi-