Buch 
Specula physico-mathematico-historica notabilium ac mirabilium sciendorum, in qua mundi mirabilis oeconomia ... nunc autem ad lucem protractus, ac ad varias perfacili methodo acquirendas scientias in epitomen collectus thesaurus curiosis omnibus cosmosophis inspectandus proponitur / authore Joanne Zahn ...
Entstehung
Seite
326
JPEG-Download
 

SCRUTINIUM III. ATMO*COSMidiM.

;r6

fert 8t Cardanus lib. de ven. tres militesquondam thesauri reperiendi desiderio inBabylonia arcam quandam aperuisse , exqua tanta de repenti multitudo vermiumcum tam intollerabili feetore erupit, utpeste protinus invasi universum exerci-tum, hic verö totam Asiam infecerit,«ianV'hi* + Narrat Agricola in Germania lintea-teSu'm mina pestifera lue extinctorum cuidamk muro, muro eo fine conclusa fuisse, ut suo tem-pore usus eorum eile posset, qua; tandempost multos annos extracta, vermibusquereferta cum ingenti mephyti mox eruen-tes infecerunt hi verö deinde urbem &.circumjacentem regionem peste trucu-lentissima devastärunt.

Ä chordi Narrat fngraßa lib. depefte Medio-

:L p ; lo ~ lani pestem de repente exortam , quaeortum habuit a chorda vespillonum, quaeante 20. annos tempore saevientis conta-gionis in usum sepeliendorum adhibitafuerat , atque poli pervetustam arcamquandam projecta, ab aedituo verö unäcum peste attracta , unde mox universacivitas infecta 50. millium strage tandemiterum propulsa.

Peltis 'n 6 . Mirum quid de peste ZEgyptiänar-

«*gypto, rat Prosper Alpinus. Jncipit ut plurimum(inquit ) pestis in yfigypto subprincipiumSeptembris Nilo jam intra alveum condi-to duratque usque ad Junium Sole Can-crum fubeunte : St quamvis pestis fit sae-vissima, ita ut Anno 80. quingenta ho-minum millia concidisse constet; mox ta-men ut Sol Cancrum subierit, continuöpestis velut siderata omnem nocendi fa-cultatem deponit ; Rationem subitaneihujus abscesius dant Ethefiis ventis septen-trionalibus, qui tunc acrem mutare acrepurgare solent dum intermedii marismediterranei exspirationes sive halitusquosdam acido quodam vapore ex Vitrio-ls, Sale , ac Sulphure, quibus mare illudabundat, constantes eodem propellan-tur, unde tanta veneni vis conficitur &extinguitur.

u* a« 7. Anno ab urbe condita 6 20. ut re-t«. u fert Sab. lib, 9. Enn. f. tanta locustarumvisin Africa repente enata est, ut fruges,herbas, arborum^ue folia earum immen-sa multitudo absumerer, Ea mox ven-torum flatu marinis fluctibus immersaomnia iittora projectarum acervi conte-xere. lutrefacta inde congeries tetrumodorem exhalavit, flecutaque stati m cor-rupto Coeli tractu ingens pestilentia, quaeia Africa vastitatem fecit incredibilemundecies centum millibus Numidarum ,Afrorumque brevi tempore consumptis.At supra eam barbarorum cladem, etiamRomanorum multa millia extincta eadempeste traduntur , qui tum fortö prassidiicausa in Africa fuere. Similem pestem älocustis in mare perventos projectis ,in-de^uedenuöad Iittora acervatimpropul-sis, & putrefactis exortam ad sua temno-ra quoque memorat D. Hieron. injoelenuAtque rursus similem Anno 1091. exZo*«ara mern orat Crantzius in metrop. /. 5.C.24.as iustru- * F °reflus Author est, Chirurgumvhmlrgi- q ucn(lam mftc umenta sua, quibus pem-

porc pestis infectorum ulcera secabantur,seorsimad multos annos seposuisse ; qui-bus denuö ad usum resumptis , horren-dum pestis excitavit incendium , quoquam plurimi extincti fuerunt.

p. Refert Mercurialis muscas dum in- dfirmorum , tum extinctorum cadaverumsucco saturatas , mox ubi in alias domustransmigrarunt, sordibusque suis come-stibilia infecerunt hominibus iis vescen-tibus labem attuliste.

*o. Valentiae in Hispania Anno 1648.^^)^pestis derepente exorta dicitur, quaepri- &su bcn-mo praeter sutores, nullum invasit; tan-bur,dem omnes illos , qui crepidis , ocreis,accalceisab iis coemptis usi sunt: atq; hocpacto serpente contagio mox universumregnum invasit, Origo tandem comper-ta fuit ex navi, quae Algerio , ubi pestisgrassata, soleis coriaceis , suberibusque,una cum effluviis contagionis onusta Va-lentiam recta deducta fuit.

n. Anno 1458. Genuam pestilentiainvasit pisis advecta. Nam cum miles serr *quidam inde profectus clam Genuam ve-nisset, ac servam, cui assueverat, conta-gio infecisset, illa in muliercularum gre-ge conversata, quarum plerae^ ue lactan-tes sinu gestabant infantes, morbum pro-tinus evulgavit, Jacobus Bracellus lib. 4 »belii JHispan.

ii. Sub Imperatore Carolo /V. insu-ä ver toj^periori Asia ac ejus Regno Cathay ingentem copiam vermium 6c minutorum fer-orta,pentum ex agre decidisse, memorat Joan -nes Villanius , qui faetore suo totamillamterram infecerunt : unde deindk pestisenata, quae primo Asiam pervagata, indeAigyptum, Africam, Graciam, 5 cItaliampervasit; postea Galliam, Hispaniam , at-que Angliam , ultimo tandem St Germa-niam infestans ingentem ubique homi-num stragem edidit.

1 j«Temporey?/^frf/Imper.adannum ksuip 1 11 ',ijoi. farva pestis in Angliä ex sulphureis reis c ,iemersit exhalationibus, quae deinde An- 1 * 11011no JJ07. totum orbem infecit,

14, Ferunt contagium pestilentiale ,

ut refert Beyerhnck in Tbeat, vit. bum. ver- p riVbo : Venefici. A Vespillonibus mirum in Pmodum disseminatum, ac propagatum ,quod tumulandis cadaveribus deputati,aut excrementa , aut ejectiones eorumdisperserint; vel etiam decedentium ha-litum panno exceperint, quem mox co-ram aliis explicaverint, atque ea rationealios infecerint.

15. Wieruslib. i.deprjesti». dtm. cap . fo.refert, Patavii Anno 15?$-,chirurgum Hif-panumSt Vespillonem foedus inter se inivis-se iislegibus,utvespi!lo contagium in ur-be dilseminando pestilentiam aleret .chi-rurgus num matos & pecuniosos, vel phar-maco, vel ustionibus sub medendi prae-textu tolleret. Judau tandem observatio-ne Vespillo, quod pervicum Hebraeorumincedens pueris fili globum obiiceret, invincula conjectus, malitiam& foedus cumchirurgo confessus: facta hac confessioneambobus demdö cervices laqueo fractaefueruut, Lc Pawvidiii peste liberati sunt*

id. Refert