338
SCRUTINIUM 11 L AT AIO-COSMICUM
CAPUT III.
Regutee, 8c Observationes deVentis in specie.
VentorumYarietaS «l *•
divertisHorizon-tis punctis.
Quatuorventi Car*dinaJes,
Tsi Venti ex omni parte Ho- faveat, vel a fovendo, quod cuncta foveat,rizontis proflare posiint. dictus, ventus nobis hic est humidus; aque-Notari tamen solent im- us, phlegmaticus, & vernus, mensique Apri-primis quatuor Puncta li summoperL familiaris, quadam temperieCardinalia, undö flatus de- caloris, St humoris glaciem resolvit, St ni-rivantur, & alia quatuor ves. Est insuper pluviosus, tonitrua exci-inter haec media, quibus & minus principa- tans, St steperapidus , ac pro temporis con-lia, St collateralia puncta interiacent: IJn- stitutione nivosus , vasta quoque agitat se-de cum Venti ex his punctis, seu partibus quöra, parit varias corporum mutationes,Horizontis spirationum suarum originem St humorum perturbationes, soletque aliasobtinent diversi etiam nomina apud "diver- tenui frigore saluber esse, ac ambiguus. Spi-sas nationes habere solent, ut in schemate rat verö potistimum cum ad nos aves in ve-melius videre licet. redenuö remeant, quae hyeme latitabant, •
2. Cardinales igitur venti sunt quatuor, tum iterum cum ä nobis in Autumno rece-quorum nomina latina Subsolanus , Auster dunt. .. Venter
Favonius & Septentrio , quia ä quatuor 7. Septentrionalis loletnobis esse frigi- ccn[ri0 i»‘mundi cardinibus: St angulis spirare solent, dus Sc siccus, serenitates affert sine pluvii: iis naideil, ab ortu, meridie, occasu, St media no- in Hyeme tamen quandoque est nivosis,
&e: non sunt tamen ejusdem ubivis loco- omnis autem semper corruptionis vindex,rum naturae , sed pro variatione Horizon- omni umque Ventorum saluberrimus, licettis, Stlocorum , per quae spirant, mirione vitibus germinantibus, St aliis plantis tenel-aliter, atqufc aliter amci solent. Idem est lis ac floribus-persaepe existat perniciosus,judicium de ventis collateralibus, 8t minus mortalibus tamen maxinsofavet. ^
principalibus. Unde quamvis unus St idem 8. Uti proinde Venti a variis mundi
halitus aliis Borealis,Australis aliis,Ortivus, partibus deri vantur, ita viribus maxime dj-Occiduusque sit, proprietatibus tamen, screpant: qui enim ab Ortu flant, coeterisSt qualitatibus differentibus imbuitur ra- paribus fortiores sunt, quam qui ab Occasutionelocorum,per quae transit. emittuntur: tum quia totius aereae masiäe
. z. Cüm principales, seu Cardinales cursumsequuntur, tum etiam, quia aer, qui
Venti non praecise indivisibili spatioprocur- dilatatur, flatque versus occasum, ad locumsus, affectiones, St proprietates suarum ex- tendit, in quo octodecim horarum inter-spirationum contineant, sed Sc collaterales, vallo meridies non fuit. Quaröaierobdiu-ac minus principales cum iisdem commu* turnioremSolis absentiam plurimum tem-nicent: idcircö hi tantö erunt in similibus poris ad se refrigerandum habuit, multoqueviribus efsicaciores, quantö propius ad eos- plus condensatus est, quam is, adquem Oc-. dem Cardinales accedunt. cidentales Venti pergunt; quoniam illic
Mturi*8c 4. Io Europaeis nostris regionibus Sub- non nisi fex intersunt horae, a quibus meri-p^opiicta -solanus Ven tus, nempe a nascente Sole, sive dies fuit, atque ob Solis praesentiam calorOrtu spirans communiter solet esse calidus, maximus videbat, maximaque fiebat vapo-Sc siccus cum insigni tamen temperie; ä rum rarefactio.
Ptolom<eo etiam sanguineus, ab alfisverö ig- 9. Ventus Borealis omnium maximö va-
neus, St cholericus clictus; soletque esse sua- lidus, St impetuosus est, quoniam aestu ma-vilsimus, purissimus, tenuissimus, saluberri- _ ximo, meridiano scilicet excitatur, 8t mate-rnus, ac potilfimum mane spirans; conta- riaomnium facillime in vapores dissolubili,gionibus praeterea inimicus, aerem purifi- nubibus nimirum constat. Ita Antoniuslecans, corporibus sanitatem &-hilaritatem Grand ininflit. PAi/o/Econtra Australis len-afflans. Hyeme tamen solet esse frigidus, tisiimus esse solet»tum quia aeris nocturniSt gelu ac frigus augere. Acquirit etiam crassities illius cursum remoratur ; tumvires exoriente Sole, noctu verö plerumquö quia materia, qua constat, utpote a terrasilet. Quandö verö cum sereno Coelo flare tantum, vel aqua profluens non tam prom.p-incipit, de die usque ad noctem plerumque te, nec tanta copia dilatatur, quam materiaperseverat. Sin autem eo flante pluat, pri- borealis, quae a nubibus eflhnditur. (0tt *
us vix cessabit, quam Sol occumbat. 10. Ventus eriam Borealis cum sit gra-^Ac^
y Auster ab Australi plaga spirans hic vior St densior, magis quasi recta deorsum &plerumque calidus est St humidus, morbi- propellitur, ac saevior est Austro, cum aerio- ***•dus item, aestuosus, fulmineus, noxius Sipe- ri frigore densetur. Auster verö nisi imbri-stilens; generans pluvias , St nubes, uti St bus sit gravis, levior est Aquilone , St magispro temporis ratione tonitrua. Si tamen in obliquum fertur. Unde etiam flante Bo-diutius spiret, tunc St serenitatem. St suffo- rea, St sudo Corio non ita repelli potest fu-cantem calorem, provocare potest. Solet mus, si cuti Coelo pluvio, vel quod Boreas,
tes
Austri n»
tun.
Favonii
natura.
^ plurimum febres putridas , ac pestilen- non ex obliquo, ut Auster, sed in directumtes, morbosque varios excitare. _ , magis perflet, vel quod gravior sit aeris mo-
6- Favonius ab occasu Solis Aquino- Ies, cum spirat Aquilo,ctjalis-spirans, vel ä favendo, quod cunctis 11. Venti quoque Boreales tantö debi-
liore«