Z 64 _

Anno

i4S9*

1491.

1498 .

151*.

rsr6.

1586.

1590.

idOo,

ldog*

* 6 SS>*

SCRUTINIUM ///. ATMO-COSMIQUM

cHnsti*

vel 1490. A nimio hiemis frigore omnia Venetas urbis aestuaria congelatafuerunt, neque pedibus modö, sed St in equis etiam homines ex agris adextremum urbis marginem commeatibus importantibus ventitäruntfine periculo , Magistratus etiam Mestrinus ad Secundi fanum , quod estin mediis ad urbem vadis curru pervenit, Vinii-ficus oleae annis aliquotintra Alpes St Athesim atque Padum sturnina exustis super terram arbo-ribus proventum angustiorem habuerunt, Ita Bembus lib, 1. Ven. Hißt ,Addit Sabellius lib. 8. En. Circumvectas venales aquas , ut assolet, istcymbis ita rigore concretas fuisse , ut securi diffractae magis oculorumaestimatione, quämmensurä fuerint divenditae: Palustres insuper, St ma-rinas volucres in paludibus facile deprehendi potuisse, minoraque anima-lia ab intolerabili frigore passim internste,

Hyems adeö saeviit, ut vi frigoris multi perierint; in castris namque Ula-dislai Regis Hungariae contra Maximilianum Imperatorem Calones ioo,qui pabulatum exierunt, plerique prae nimio gelu obriguerunt , pauciJumentorum anhelitu servati dicuntur; nimbi etiam terribiles tentoriadejecerunt; sagati insuper milites Regem valli instar circumstantes vix btanta tempestate conservare valuerunt. Bonfin lib. 1 . dec, js*

Sub finem Novembris septuaginta millia Turearum cüm per ValachiaminRussiam sese effudissent ferro St igne omnia vastantes, St prasdas agentes?derepente tam intensum frigus extitit ; & tanta nivis copia decidit, utcircumsepti undique Tureae neque amplius progredi , neque regredipotuerint: Et insolens valdk id , novumtjue hominibus illis pariter, acjumentis mitiore Coelo natis, St educatis accidit; (Quocirca St jumentis ple-risque omnibus frigore, St fame confectis ,hominum quoque supra qua-draginta millia alsisse , St obriguisse memorantur. Multi postea reperti,qui interfectis equis in eorum uteros exenteratos etiamnüm calentes seseillatebraverant, sed nullo commodo: statim enim calor artus vita St san-guine destitutos deserebat. Reliqui cum in Moldaviam evasissent, a Ste~pbano Palatino , St Valachis Polonorum insecjuentium habitum mentitiscontrucidati sunt, ita ut vix decem millia istro transmissa salva evaserint*Cromerus lib. jo.'fcT Sabellius lib. 10. cap. 3.

Hyems durissima mortales graviter afflixit: coeperunt enim frigora circaprincipiumMensis Novembr. intensa, St duraverunt usque ad Conversio-nem S* Pauli t cuncta flumina Germaniae erant congelata, St in multis lo-cis aquarum penuria magna: quo factum est, ut aqua deficiente hominesnec molerepossent,necpinsere, propterquod inopia panis subsecuta pau-peres inedia consumpsit. Apud Francos nostros Orientales circa Peapolim,Sein aliis locis multis antequam vindemia adhuc plene esset collecta, fri-gus tantum inhorruit, quod neque vites humo cöoperiri vinicultoresjuxta morem potuerint, unde vineta plurima periLrunt. itaTritb.in Cbron,Hirfaug.

Ea fuicapud Moschos hyemis asperitas, ut multi Veredarii in vehiculis geluexanimati fuerint reperti, multipastores, dum pecora Moscoviam agerent,perierint; Ursi etiam in vicinas valles irruerint, Sigismundus ab Herberftein.In Gallia St alibi passim initia hyemis adeö fuere rigida, ut excubitores ple-rumque nondum expleta stationis hora frigus extinxerit. Nemo peregrinus.Cum siccissima 8 e admodum calida fuisset aestas, uti refert Ottavius Robere-tus traft, defebr.petecbial. Autumnus autem maxima ex parte australis,hunc vero hyems admodum frigida, St nivosa excepisset, factum est An-no ,59,.ut Tridenti non solum Aplebeis plerique, sed St primoribus mul-so magis febre petechiali gravissima corriperentur,llri& >024 Mense Januario, & deinceps, ut refert Beyerlinck inTbeat.viUbum> r , Gwciej. usque ad finem Februarii tanta fuit hyemis stevitia in Bel-g!0, qua ^Scaldis fluvius maximus, sicut St Rhenus,ac Mosa ita gelu fue-runt:conitncti,ut currus quibusvis oneribusgravati absque periculo mer-sionis transgredi potuerint. Quod etiam accidit toto Januario Anni 16z 2,Tanta asperitas fuit brumae, ut cum priori coinciderit, omniadueflumina d ^ ac,e cubitorum 4. adstrstia equis, curribus, St qui-busvis oneribus transitum permiserint. 4

Apud Aquilonares Islanidos St alios Norvegos hyems solito Iongö remissiorfuit; apud Belgas verö Geimanos, Helvetios, imö ipsos Gallos,adeoqueItalos St Hispanos P rster consuetudinem inclemens ita ut non solum va-ria animalcula, sed Kjiominesperplures illis in locis frigoreperierint. Ita

Longomontan. in Append . AJt. Damc . de novis pbanom. cap , //,

Frigushybernum in partibus comprimis septentrionalibus fuitfevissimum,

quo etiam factum, cu mriamia 11. Februarii oppugnantes repelleren-tur , magnaque strage occumberent, ut alii rigidi iratum vultum osten-dentes, alii brachiis extensis gladium minaciter exhibentes, alii alio situ

prostrati»

%