SPECULA

PHYSICO MATHEMATICO

HISTORICJ)

MU

Notabilium, & MirabiliumSciendorum

SCRUTINIUM IV.

GEO-COSMICUM

Quo

Mundi inferioris, live Terrestris admirandum opificium , ab-dita&cp eram plain eodem Naturae Majestas, vis, & divitiae perlustran-tur, acquicquid in eo rarum, insolitum, ac portentosumrepetitur, Curioso Lectiori in medium adduci-tur ac recensetur.

PRCXEMIUM.

H Ustrare jam aggredimur Corpus illud mundanum in«fimum,cujus causa reliqua ot nia inN aturä corporaa supremo Opifice Deo ter Opt. Max. condita sunt.Dicitur vero illud usitatiore vocabulo Terra, si vcTel-lus, aut etiam ob primas ac principes, quas in se con-tinet partes, Terraqua,ii\b Tendqueusglobus , uti & Geo-cosinus , live Terrestris mundus; qui merito totius Uni-versitatis sinis ac scopus agnoscitur ; cum quidquid in Universo viri-um,quidquid abditarum in stellatis orbibus proprietatum latet, quid-quid ullibi in peramplo Naturae regno sapienter ä provida Divinasapientia ordinatum est, id in hunc mundum, velutin Epitomen quan-dam congestum existimare debeamus, ut sicut Homo , innuente KircberoMund. Subterran . lib ♦ 2 ,c. /. totius mundi bares omnia mundi dona infe verus Mi-crocosmtts compleatur; ita tellus bumani generis regnum omnibus Mundi infiu-xibus ditatum vere parvus Mundus dicipostsit. Quocirca etiam recte Corne-lius Agrippa Author quidem alias lubricus, hictamen benfc senilste cen-sendus est, dum in occulta/z/4 Philosophia lib, t . cap, j. ita scribit. OmniumElementorum basis & fundamentum Terra est; ipsa enim est objeüum,subjedum,& receptaculum omnium radiorum , inftuxuumque cadestium : ipsa in fe continetomnium rerum semina, seminales que f -virtutes; ideo ipsa dicitur Animalis, Hege ta-lis, & Mineralis , qua ab omnibus aliis elementis, ac Cadis fcecundata omnium exfi ipsa es gignitiva. Ipsa eß receptiva omnium facunditatum & veluti pri-ma parens etiam omnium pullulativa, centrum & fundamentum §3 mater omni-um. Hunc igitur mundum jam perscrutari, hujus abdita arcana res-cra . r e, hujus miracula disquirere libet, non pascendae tantum curiosi-tatis causa, sed gratitudinisergo, ut ingenitus nobis sciendi fervor adsupremi Conditoris in eodem vere mirabiliter administrando ac con-ervando sapientiam cognoscendam, ae condignis, ut decet, laudibusc ^ en dam amplius exardescat & effervescat.

lom - 11 . A DISQUI-